Turkije wil tegenwicht Arabieren en bouwt islam-topuniversiteit

De Sultanahmet-moskee in Istanboel. Beeld epa
De Sultanahmet-moskee in Istanboel.Beeld epa

Het Turkse presidium voor godsdienstzaken heeft plannen voor de oprichting van een islamitische topuniversiteit. Die moet tegenwicht bieden aan de reeds bestaande topinstituten, zoals de Al-Azhar-universiteit in Kaïro.

Arabische instituten als Al-Azhar en de Islamitische Universiteit van Medina slagen er volgens het presidium, Diyanet, niet in om 'de grote problemen in de wereld op te lossen'. Hetzelfde geldt voor de instituten van Pakistan, Iran en Maleisië, stelt Diyanet-voorzitter Mehmet Görmez. "Het grote probleem is dat moslims elkaar in lijden en geweld storten." Wat hij daar precies aan wil doen is onduidelijk.

Görmez heeft bij de Turkse onderwijsraad een verzoek ingediend om de 29 Mei-universiteit in Istanboel te transformeren tot de Internationale Islamitische Universiteit. Die moet niet alleen imams en moslimtheologen gaan opleiden, maar ook helpen bij het formuleren en propageren van een Turks-islamitisch geluid.

Turkije heeft daar nog veel terrein te winnen. De meerderheid van invloedrijke theologen is geschoeid op Egyptische en Saoedische leest. Net als andere instituten heeft Al-Azhar een zekere politieke kleur. Zo steunden veel van diens geestelijken vorig jaar de militaire coup waarbij Moslimbroeder Mohammed Morsi werd afgezet. De Turkse president Erdogan haalde vervolgens fel uit naar Al-Azhars grootimam.

Overigens ontkent Görmez dat het Turkse instituut moet gaan concurreren met zijn buitenlandse equivalenten. Het moet de andere universiteiten juist 'ondersteunen' en aanvullen. Onderwijs zal onder meer worden gegeven in Turks, Arabisch, Engels en Farsi (de voertaal in Iran).

Ook moet het instituut een paraplu worden voor Turkse onderwijsinstellingen in het buitenland, zoals de Islamitische Universiteit in Rotterdam (IUR). Die biedt een (sinds vorig jaar als hbo-studie erkende) imamopleiding en is omstreden, vooral vanwege haar rector Ahmed Akgündüz.

Hij noemde tegenstanders van Erdogan vorig jaar op zijn blog 'goddelozen' en 'vijanden van religie en vaderland'. Alevieten, leden van een islamitische minderheidsstroming, moesten volgens hem worden vermeden. De IUR weigerde afstand te nemen van Akgündüz.

Aspirant-studenten laten zich overigens niet afschrikken door de pro-Erdogan-lijn van Akgündüz. Vorige maand verwelkomde de IUR 90 nieuwe studenten. Daarmee is het verreweg de grootste imamopleiding van het land. Of de rector ook betrokken is bij het project in Istanboel is onbekend. In ieder geval reikt zijn invloed verder dan Rotterdam; Akgündüz heeft nauwe banden met Ankara en is regelmatig te gast in Turkse televisieprogramma's.

Rector Ahmed Akgündüz van de Islamitische Universiteit Rotterdam Beeld IURtv
Rector Ahmed Akgündüz van de Islamitische Universiteit RotterdamBeeld IURtv
Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden