Turkije verscherpt de controle op internet

De Turkse premier Tayyip Erdogan tijdens zijn recente bezoek aan Duitsland. Als onderdeel van zijn verkiezingscampagne sprak hij in Berlijn onder meer een zaal vol leden van de Turkse gemeenschap toe. In Duitsland wonen ongeveer drie miljoen mensen met Turkse roots.Beeld getty

De klassieke media in zijn land had hij al grotendeels onder controle. Daarentegen bleef internet voor de Turkse premier Tayyip Erdogan een luis in de pels. Maar daar komt verandering in. Het Turkse parlement heeft een wetsvoorstel van Erdogans AK-partij aangenomen dat de vrijheid op internet drastisch beperkt.

De afkeer die de premier van het vrije internet heeft, kwam treffend naar buiten tijdens de rellen van afgelopen zomer. De premier noemde Twitter toen een 'grote vloek', omdat hij er totaal geen grip op had. Via het medium konden demonstranten elkaar snel inseinen. "Sociale media zijn de ernstigste bedreiging van de samenleving", zei Erdogan.

Maar het eind van die vrijheid is in zicht. Het Turkse parlement heeft vandaag een wet aangenomen die het internet aan banden moet leggen. Het wetsvoorstel verplicht providers om twee jaar lang het internetgedrag van alle gebruikers op te slaan. Verder wordt het mogelijk om een ongewenst bericht of een film binnen enkele uren te blokkeren. Ook websites kunnen worden geblokkeerd zonder tussenkomst van een rechter.

De Instantie voor Telecommunicatie (TIB) zal deze taak op zich nemen. De TIB nam hier een week geleden al een voorschotje op. De telecomautoriteit sommeerde de internetkrant T24 om de melding van een Kamervraag over het corruptieschandaal rond Erdogans kabinet te verwijderen van de website.

De geplande regelgeving van de AKP-regering heeft alle steun van journalist Abdulkadir Selvi. Hij zegt dat het internet bulkt van desinformatie, beledigingen en valse aantijgingen. "Vanwege mijn politieke opvattingen word ik net als vele anderen gelyncht op allerlei sites. Ze beledigen niet alleen mij, maar ook mijn vrouw en dochter. Ik wil die teksten laten weghalen, maar de huidige wet maakt het haast onmogelijk om er iets aan te doen. Het is de taak van de regering om de mensen in bescherming te nemen tegen smaad en laster."

Volgens Dogan Akin, schrijver van de internetkrant T24, heeft de nieuwe wet helemaal niets te maken met de bescherming van de privacy van mensen. "De huidige wet geeft al veel ruimte voor de bescherming van het individu", meent Akin.

"Het gaat nu echt om het intimideren van de internetgebruikers. Ambtenaren gaan straks bepalen wat wel en niet mag", aldus Akin. "Zelfs de rechter heeft moeite te bepalen wat onder het privéleven valt en wat niet. Een ambtenaar mag dat straks namens ons beslissen."

Parlementariër Umut Oran van de Republikeinse Volkspartij (CHP) heeft eerder deze week een persconferentie gehouden en onderstreept dat met de nieuwe wet Turkije een van de koplopers zal met internetcensuur. Oran: "De AKP-regering heeft bij de straatrellen van vorige zomer ontdekt hoe belangrijk het internet kan zijn. Nu willen ze mensen die troef uit handen nemen".

De ingreep in het internet toont opnieuw aan dat het niet goed gaat met de Turkse democratie. Tot die conclusie kwam ook de bekende 'vrijheidsmeter' Freedom House', in een recent rapport. Dezelfde instelling trok vorig jaar ook aan de bel, maar haar kritiek heeft niet tot verbetering geleid.

Tekenend voor de situatie is een geluidsfragment dat een dag na de publicatie van het rapport van Freedom House opdook op internet. Het is een gesprek tussen premier Erdogan en de directeur van een van de grootste nieuwszenders.

In het gesprek draagt de premier de bestuurder van de zender vanuit Marokko op om een op dat moment uitgezonden nieuwsbericht weg te halen. De man aan de andere kant van de lijn antwoordt met trillende stem dat meteen te zullen doen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden