Turkije / Triomf moslim-democraten

De AKP heeft gewonnen, maar niet genoeg om zelf de president te kiezen. Zij kan daartoe een pact sluiten met de Koerden. Of gaat dat de militaire 'bewakers’ van de seculiere staat te ver?

Bekijk video: smalband/breedband bekijk video

Het Turkse volk is niet bang. De oppositiepartijen die het volk waarschuwden voor de AKP-regering, die een verborgen agenda zou hebben om de seculiere staat te vernietigen, zijn verpletterd bij de algemene verkiezingen. Premier Erdogan benadrukte gisteravond na zijn overwinning dat die verborgen agenda niet bestaat.

De Turken hebben de regerende islamitische AKP beloond voor de in Turkije ongekende economische prestaties van de afgelopen vijf jaar. Hoewel gisteravond nog niet alle stemmen waren geteld, was duidelijk dat bijna vijftig procent van de Turken weer Tayyip Erdogan als premier wil – tien procent meer dan vijf jaar geleden.

Het betekent dat Turkije niet zal afwijken van het EU-pad. De grote weerstand tegen de Europese Unie van de laatste tijd blijkt de stem te zijn geweest van de nationalistische elite die makkelijk toegang heeft tot de Turkse media.

Maar er is ook een paradox. Want ondanks de grote winst van de AKP krijgen deze moslim-democraten minder zetels in het parlement, doordat de Grijze Wolven-partij MHP dit keer wel de kiesdrempel van tien procent heeft gehaald.

Waarschijnlijk komt de oppositionele sociaaldemocratische CHP op ongeveer 16 procent van de stemmen en de nationalistische MHP op 14 procent. Daarnaast is er een groep van Koerdische parlementsleden. Zij lieten zich kiezen als onafhankelijke kandidaten, om zo de hoge kiesdrempel die geldt voor partijen te omzeilen.

Ondanks de overduidelijke zege van de AKP is het grote probleem niet uit de wereld, want de partij van Erdogan heeft nog steeds niet de tweederde meerderheid van de zetels om probleemloos een nieuwe president te kiezen. En dat terwijl de verkiezingen juist met vier maanden waren vervroegd omdat de partijen het niet eens konden worden over de persoon van de nieuwe president. De krijgsmacht, de oppositie en de rechters waren erin geslaagd de verkiezing van AKP-kandidaat Abdullah Gül – wiens vrouw een hoofddoek draagt – tegen te houden.

In het nieuwe parlement kunnen nu de onafhankelijke Koerdische parlementsleden misschien de doorslag geven. Want zij kunnen de AKP wellicht aan die tweederde meerderheid helpen die nodig is om de nieuwe president te kiezen.

Maar durft de AKP dat aan? Een president kiezen met een hoofddoekdragende vrouw zorgt al voor genoeg heisa. Als de partij ook nog eens met de aan de PKK gelieerde Koerdische parlementsleden samenwerkt om dit doel te verwezenlijken, kan de hel losbarsten in Turkije.

Opiniepeiler Tarhan Erdem, die de uitslag exact wist te voorspellen, schrijft het verlies van de oppositie niet alleen toe aan het succesvolle beleid van de AKP. „De oppositie wordt geleid door verouderde kaders die de nieuwe wereld niet begrijpen. Ze dachten te kunnen winnen door mensen bang te maken voor het verlies van het seculiere regime. Ze hebben zich enorm vergist.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden