Turkije piekert over coalitie met zijn gehate Koerden

Met schaarse bezittingen steken Koerden vanuit Syrië de grens met Turkije over. Beeld reuters
Met schaarse bezittingen steken Koerden vanuit Syrië de grens met Turkije over.Beeld reuters

De aanval van IS op het Koerdische Kobani, aan de Turks-Syrische grens, dwingt de Turkse regering een keuze te maken tussen de PKK en Islamitische Staat. Afzijdigheid is geen optie meer, en de Turken kunnen zich ook niet meer beroepen op het lot van de 46 Turken die in Mosoel waren gegijzeld door IS; zij zijn vrijgelaten, en arriveerden zaterdag in de zuid-Turkse stad Sanliurfa.

De vraag is nu of de Turken alsnog een coalitie aangaan met het Westen en daarmee ook meteen bondgenoten worden van hun grote rivaal PKK. "IS vormt met de dag een grotere dreiging voor Turkije", zegt Rusen Cakir, journalist en PKK-deskundige. "Als de djihadisten overwinnen in Kobani, net over de grens, hebben we straks te maken met honderdduizenden nieuwe vluchtelingen. Het is tijd voor een koerswijziging."

Syrische strijders
Cakir zegt zich te realiseren dat een 'Koerdenvriendelijk' beleid moeilijk te accepteren zal zijn voor Ankara "Maar nu de Syrische oppositie een samenwerking is aangegaan met de PYD, de PKK-tak in Syrië, sluit ik niet uit dat de Turkse regering besluit om een andere weg te gaan bewandelen."

President Tayyip Erdogan en zijn staf hebben er, sinds het uitbreken van de burgeroorlog in Syrië, geen geheim van gemaakt dat ze van het Assad-regime af willen. De negenhonderd kilometer lange grens tussen de twee landen werd opengesteld voor Syrische strijders, in de verwachting dat zij in korte tijd Assad zouden verslaan. Maar naarmate de oorlog voortduurt en niet alleen IS, maar ook de PKK voet aan de grond krijgt in het buurland, wordt de situatie voor Turkije uitzichtlozer.

Tot nu toe werden de Syrische Koerden, die tot groot ongenoegen van de Turken de onafhankelijkheid hebben uitgeroepen, tegengewerkt door Ankara. Vraag is of de Turkse regering die negatieve houding jegens de Koerden in Syrië kan voortzetten nu IS aan de winnende hand is.

Verkoeling voor een Koerdisch jongetje. Beeld ap
Verkoeling voor een Koerdisch jongetje.Beeld ap

Politiek analist Oral Calislar was een van de tientallen intellectuelen die enkele jaren geleden door de Turkse regering werden gevraagd deel te nemen aan een Commissie van Wijze Mannen voor duurzame vrede tussen Turkije en de PKK. Dat was destijd een dapper initiatief, waarmee de AKP-regering een groot taboe doorbrak, zegt Calislar. "De tijd is aangebroken voor een nieuwe dappere stap. Het zijn de Koerden die tegen de IS-terroristen vechten. Turkije kan deze realiteit niet meer negeren. Als het gebied vrijer en democratischer wordt, zal dat dankzij de Koerden zijn. We moeten serieus nadenken over een echt bondgenootschap tussen de Koerden en de Turken."

Fout
Dat experts in Turkije praten over een coalitie met de PKK, wil niet zeggen dat het hele volk zo denkt. Nationalistische Turken moeten er niet aan denken dat Turkije oogluikend toestaat dat de PKK wapens van westerse landen krijgt om tegen IS te vechten. Sinan Ogan, parlementariër voor de ultranationalistische MHP, waarschuwde op de Turkse televisie dat wapens voor de PKK nu even tegen IS ingezet zullen worden, maar op lange termijn ook tegen het Turkse leger.

Ogan: "Moeten we opeens vergeten dat de PKK duizenden mensen heeft vermoord in Turkije? IS is een terroristische organisatie, maar de PKK is niet minder terroristisch. De laatste dagen waren ze nog bezig om scholen in het zuid-oosten van Turkije in de fik te steken. Het zijn Koerdische kinderen die onderwijs zouden krijgen op die scholen. Maar de PKK heeft daar absoluut geen boodschap aan. Turkije mag absoluut niet de fout maken in zee te gaan met de PKK."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden