Turkije pakt onverwachts groep van 33 extreem-nationalisten op

De Turkse ’diepe staat’ zit achter de tralies. Met de onverwachte arrestatie van 33 extreem-nationalisten treedt Turkije voor het eerst op grote schaal op tegen ultranationalisten. En dat is bijzonder.

De arrestatie van 33 extreem-nationalistische leden van de Turkse organisatie ’Ergenekon’ kwam zeer onverwacht. Het idee heerste namelijk dat deze mensen, die vermoedelijk achter de moorden op de Armeense journalist Hrant Dink en de aanval op de hogere rechtbank in Ankara zitten, beschermd werden door krachten binnen de staat. Ze werden als onschendbaar gezien.

Opvallend aan deze mensen, voornamelijk mannen met een militaire achtergrond, is dat ze er niet voor terugdeinzen om in de media uit te komen voor hun illegale activiteiten en de mensen die zij als landverraders beschouwen openlijk te bedreigen. Een van hen zei in een interview: „Alles wat we deden, deden we in het belang van onze staat. Als het moet doen we het weer.”

Onder de gearresteerden zijn ook de advocaat Kemal Kerincsiz en de gepensioneerde generaal Veli Kucuk. Kerincsiz staat bekend om de tientallen rechtszaken die hij tegen bekende Turkse intellectuelen aanspande. Daarbij verwees hij naar artikel 301, dat het beledigen van de Turkse identiteit verbiedt. Generaal Kucuk wordt als de leider van de groep beschouwd.

Kerincsiz had ook Hrant Dink voor de rechter gesleept. Kort na de rechtszaak werd Dink bij het gebouw van zijn Armeens-Turkse krant Agos vermoord.

Volgens een broer van Hrant Dink, Orhan, had Kucuk zijn broer voor het proces bedreigd. Hrant Dink had ook gezegd dat hij Veli Kucuk in de rechtbank had gezien en toen erg bang was geworden omdat na een dergelijke ontmoeting de kans groot was dat hij slachtoffer zou worden van een aanslag.

De angst van de Armeense journalist bleek gegrond. Een jaar geleden werd hij met twee kogels in zijn hoofd vermoord door een jongen uit een stad aan de kust van de Zwarte Zee.

De leden van de ’diepe staat’ verklaarden in de media dat ze Turkije wilden behoeden voor totale ondergang. Ze haten de Europese Unie en beweren dat de economie van het land in handen is van enkele Joden. Ze beschouwen schrijvers als Orhan Pamuk en Elif Shafak als landverraders.

Deze groep werd behalve met de moord op Dink ook in verband gebracht met de moord op priester Santaro in Trabzon en de aanval op de krant Cumhuriyet. In een tekst die geldt als het statuut van de organisatie, stond bovendien dat drugshandel, afpersing en politieke moorden toegestane middelen zijn om Turkije te beschermen tegen zijn vijanden.

Turkije kent een lange traditie van politieke moorden. Aan het begin van de vorige eeuw werd op de bekende Galatabrug een dissidente journalist vermoord. Tientallen andere moorden volgden elkaar daarna op. Dissidenten werden telkens op dezelfde manier door ultranationalisten uitgeschakeld. De arrestatie van de 33 leden van deze organisatie is vooral uniek, omdat het voor het eerst is dat de staat op grote schaal optreedt tegen de ’diepe staat’.

Over de vraag waarom deze arrestaties nu opeens zijn verricht, zijn tot nu toe geen mededelingen gedaan. Vooralsnog heeft de rechter een uitzendverbod uitgevaardigd, waardoor Turkse televisiezenders geen programma’s kunnen uitzenden over deze operatie.

Vriend en opvolger van Hrant Dink bij de krant Agos, Etyen Mahcupyan, zei gisteren door de telefoon aangenaam verrast te zijn door de arrestaties. „Ik hoop dat de staat deze keer een serieus onderzoek doet naar de daden van deze mensen. Want zolang dit soort mensen vrij spel heeft, kunnen we niet spreken van een democratie.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden