turkije / Ontmaskerd rechts slaat van zich af

Turken noemen iemand die ze haten doorgaans een ’product van Armeens zaad’. Maar nadat tienduizenden Turken op de begrafenis van de Armeense journalist Hrant Dink met de tekst ’We zijn allemaal Armeniërs’ liepen, is de verwarring groot. Rechts heeft de zwaarden al getrokken.

Turkse nationalisten werden na de moord op de hoofdredacteur van de Armeense krant Agos door een groot deel van de media en door linkse en liberale intellectuelen in de beklaagdenbank gezet. Deze ultrarechtse krachten hadden met hun vijandelijke retoriek laag opgeleide jongeren opgehitst tegen mensen met afwijkende meningen.

Het feit dat Dink een milde man was, twee lieve dochters had, een huilende vrouw achterliet en een dramatische kindertijd beleefde, heeft menigeen diep ontroerd. Tienduizenden mensen riepen tijdens de begrafenis onverwachts ’We zijn allemaal Armeniërs’.

Turks rechts slaat nu van zich af. De rechtse krant Tercuman kopte een dag na de begrafenis: ’We zijn allemaal Turken’. De volgende dag ging de krant een stap verder: „Iedereen die niet zegt ’ik ben een Turk’ kan oprotten.”

Devlet Bahçeli, leider van de Grijze Wolven-partij MHP, hield een persconferentie waarop hij uithaalde naar de deelnemers aan de begrafenis. „Het is totaal krankzinnig dat deze mensen zulke slogans produceren. Waarom zijn ze niet op de begrafenissen van soldaten die in de oorlog tegen de PKK sneuvelen? Waarom komen ze niet daar roepen dat ze allemaal Turken zijn? De zogenaamde Turkse intellectuelen hebben de moord op Dink aangegrepen om een kruistocht te beginnen tegen Turkse nationalisten. Ze moeten het niet in hun hoofd halen om ons als de schuldigen van deze moord aan te wijzen.”

De feiten die elke dag opduiken over deze moord laten echter zien dat de groep jongeren die verantwoordelijk is voor de aanslag op Dink wel degelijk uit ultrarechtse kringen komt. Erhan Tuncel, de student die verantwoordelijk wordt gehouden voor het hersenspoelen van Yasin Hayal staat zelfs op de foto met Muhsin Yazicioglu, leider van de extreem-rechtse BBP. Yasin Hayal heeft verklaard de moordenaar Ogun Samast te hebben voorzien van een wapen en van reisgeld naar Istanbul. Toen journalisten naar die foto vroegen, reageerde Yazicioglu geïrriteerd: „Ja, hij staat met mij op de foto. Wat willen jullie daarmee zeggen? Wat is daar mis mee?”

Een andere foto die is opgedoken is die van de extreem-rechtse oud-generaal Veli Küçük samen met Alparslan Arslan, de man die vorig jaar een van de rechters van het hoger gerechtshof vermoordde.

De stemming is zo omgeslagen in Turkije dat het schrappen van artikel 301 in de Grondwet ter discussie staat. Volgens dit artikel is het verboden om de Turkse identiteit te beledigen. Hrant Dink is vorig jaar veroordeeld op grond van dit artikel.

Voor Devlet Bahçeli van de MHP zijn de recente gebeurtenissen geen reden om zijn mening te wijzigen: „301 moet blijven bestaan. Moet het soms vrij zijn om de Turkse identiteit te beledigen? Je kunt een wetsartikel niet verantwoordelijk houden voor een moord.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden