Commentaar

Turkije glijdt steeds verder af, dat is uitermate jammer

Oppositieaanhangers gingen dinsdag de straat op in Istanbul om te protesteren tegen de nieuwe verkiezingen. Beeld AFP
Oppositieaanhangers gingen dinsdag de straat op in Istanbul om te protesteren tegen de nieuwe verkiezingen.Beeld AFP

In een gezonde democratie gebruiken politieke leiders een verkiezingsuitslag om de richting van het beleid te veranderen of om in de oppositie de wonden te likken en de eigen grondslagen te herijken. Niet in Turkije.

Daar is een negatieve uitslag voor president Recep Tayyip Erdogan een bewijs dat de bevolking het niet heeft begrepen, dan wel alleen door grootschalige fraude tot haar onbegrijpelijke en foute keuze kon komen.

Vooral dat laatste argument heeft Erdogan gebruikt om nieuwe verkiezingen in Istanbul af te dwingen. Daar won in april de oppositiepartij CHP, die in de persoon van Ekrem Imamoglu de nieuwe burgemeester mocht leveren. Een harde klap voor Erdogan, want Istanbul is de grootste stad van het land, de geboorteplaats van zijn partij AKP. Hijzelf komt er vandaan en hij lanceerde er zijn politieke carrière. Zoals Erdogan het zelf al eens samenvatte: verlies van Istanbul zou voor zijn partij het verlies van heel Turkije betekenen.

Onbestaanbaar

Het is dus kennelijk onbestaanbaar dat zoiets zou gebeuren. Het is voor Erdogan bijna persoonlijk, want het is echt pijnlijk wat in Istanbul heeft plaatsgevonden. De uitslag liet zien dat zelfs met manipulatie van media, parlement en rechtsstaat Erdogan het Turkse politieke stelsel niet volledig naar zijn hand kon zetten. Dus gebruikt hij nu het ultieme machtsmiddel van een afgedwongen herverkiezing. De Turkse kiesraad was helaas niet in staat zijn druk te weerstaan.

Zo wordt Turkije steeds autocratischer. Dat is uitermate jammer na de goede ontwikkelingen die Erdogan in het begin teweegbracht: economische groei, een in eerste instantie gematigde politieke islam, toenadering tot de EU, dialoog met de Koerden, et cetera. Inmiddels – zestien jaar na zijn eerste aantreden als premier – stagneert de economie, worden Koerdische politici weer als vanouds aangepakt, is de relatie met de EU ijzig en achtervolgt de Turkse justitie iedereen die ook maar enigszins banden zou kunnen hebben met het vermeende brein achter een couppoging in 2016, de prediker Fethullah Gülen.

Het zou heel goed zijn als de kiezers in Istanbul opnieuw de CHP naar voren schuiven, ditmaal in nog grotere aantallen, zodat zelfs Erdogan er niet meer omheen kan dat hij zijn verlies daar moet nemen. Ook zouden binnen de AKP anderen hun leider tot de orde kunnen roepen. Maar Erdogan zal nog zeker tot 2023 aan de macht zijn als president, en als de afgedwongen herverkiezing in Istanbul iets duidelijk maakt dan is het dat hij zijn macht op geen enkele manier wil laten aantasten. En dat is slecht nieuws voor Turkse burgers, die echt meer zouden hebben aan bijstelling van Erdogans economische beleid en vergroting van hun vrijheid.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Meer commentaren leest u op trouw.nl/commentaar.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden