Turkije en Israël voeren vernederingsoorlog op niveau

Eens waren ze bondgenoten, maar de verhouding tussen Turkije en Israël is het afgelopen jaar ontaard in een bitter steekspel.

Inez Polak

Kwader hadden ze in Israël de Turkse ambassadeur niet kunnen krijgen. Briesend van woede sprak Ahmet Oguz Celikkol na afloop van zijn gesprek bij Israëls vice-minister van buitenlandse zaken van „de meest vernederende vertoning in mijn 35-jarige carrière”.

En het was nog opzet ook. Israëls minister van buitenlandse zaken, Avigdor Lieberman, had er opdracht toe gegeven. De ambassadeur moest plaatsnemen op een lage sofa, met tegenover hem de Israëliërs, op hogere stoelen. Toen de fotografen werden binnengelaten merkte de Israëlische vice-minister Ajalon in het Hebreeuws op: „Let op dat hij lager zit en wij hoger en dat er alleen een Israëlische vlag staat en we niet glimlachen.”

Aanleiding voor Israël om de ambassadeur te vernederen vormt Israëls woede over een Turkse tv-serie waarin de Israëliërs worden afgeschilderd als kapers van baby’s en bloeddorstige moordenaars. In feite is het incident één in een lange reeks in de achteruithollende betrekkingen tussen beide landen.

Het begon vorig jaar met het Israëlische offensief in de Gazastrook. Turkije was op dat moment actief als bemiddelaar tussen Israël en Syrië. Juist Ankara onderhield goede relaties met beide. Turkije en Israël kunnen zelfs bogen op een geschiedenis van nauwe militaire samenwerking.

Voor de Turkse premier Erdogan was het Israëlische offensief een persoonlijke belediging, terwijl hij zich zo had ingespannen als bemiddelaar. Tijdens een bijeenkomst in Davos met Israëls president Peres liep hij kwaad weg. Onlangs waarschuwde hij dat Israël met zijn buitenproportioneel geweld de wereldvrede bedreigt. Een Navo-oefening boven Turks grondgebied werd afgelast omdat Turkije niet wilde dat Israël eraan deelnam.

„De Turken zouden de laatsten moeten zijn die ons kunnen leren wat moreel gedrag is”, reageerde Israëls ministerie van buitenlandse zaken in een verwijzing naar Turkije’s historie met de Armeniërs en Koerden.

In Israël wijt men de vervreemding deels aan Turkije’s toenadering tot radicalere Arabische landen als Iran en Syrië. Maar er is ook interne verdeeldheid. Lieberman zou opzettelijk de spanning opvoeren, om te voorkomen dat Turkije zijn rol als bemiddelaar hervat. De voorman van een ultra-nationalistische partij meent dat Israël nooit en te nimmer de Golan mag opgeven en dat Syrië slechts deel is van ’de as van het kwaad’.

Maar minister van defensie Ehoed Barak (Arbeiderspartij) is voor die bemiddeling en hecht aan de militaire samenwerking met Turkije. Hij treedt al regelmatig op als plaatsvervangend minister van buitenlandse zaken, vooral vis-à-vis de VS, omdat Lieberman daar geen geziene gast is. Die zou er nu op uit zijn een stokje te steken voor het geplande bezoek van Barak dit weekeinde aan Ankara. Dat is bedoeld om de relaties weer op het juiste spoor te krijgen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden