Turkije dreigt Grieken met bezetting Egeïsche eilanden

Van onze buitenlandredactie AMSTERDAM - Turkije zal Griekse eilanden in de Egeïsche zee bezetten, als Griekenland de territoriale wateren uitbreidt van 6 tot 12 mijl. Dat heeft de Turkse minister-president, Tansu Çiller, gezeg tegen de Turkse krant Milliyet.

“Als Griekenland zijn territoriale wateren uitbreidt tot 12 mijl en van de Egeïsche Zee een Griekse zee maakt, wacht ik geen moment en ga ik onmiddellijk naar de eilanden”, zei Çiller tegen Milliyet. Turkije is volgens Turkse kranten bezig drie vliegvelden geschikt te maken voor gevechtsvliegtuigen. Ze liggen op twee Turkse eilanden in de Egeïsche Zee, Gökceada en Bozcaada, en in Selçuk, op het Turkse vasteland.

Een Griekse regeringswoordvoerder gaf geen commentaar op de uitspraken van Çiller, omdat hij niet mee wilde doen aan het “creëren van een klimaat van spanning”. Hij wilde nog wel kwijt dat Griekenland het “souvereine recht” heeft een 12 mijlszone in te stellen, en dat het dat zal doen wanneer het dat gunstig oordeelt. Turkije vreest dat dat moment snel kan aanbreken. Op 16 november wordt de nieuwe, internationale zeerecht-conventie van kracht. Op die conventie, die Turkije heeft geweigerd te ondertekenen, baseert Griekenland zijn aanspraken. De Turken houden er ernstig rekening mee dat de Grieken dan inderdaad met hun twaalfmijlszone op de proppen zullen komen.

Milliyet becijfert welke gevolgen dat zal hebben. Uitgaande van de zes mijlszone is 43 procent van de Egeïsche Zee Grieks, en 7 procent Turks. De overige 50 procent behoort tot de internationale wateren. Bij de instelling van een twaalfmijlszone, door zowel Griekenland als Turkije, wordt 8 procent Turks, 71 procent Grieks, en niet meer dan 11 procent internationaal, dit alles volgens de rekenmeesters van Milliyet, die niet uitleggen wat er met de 10 procent gebeurt, die overblijft als je de drie getallen bij elkaar optelt. Turkije gaat er zo weinig op vooruit doordat bijna alle eilanden voor de Turkse kust Grieks zijn, waardoor het Turkse continentale plat weinig ruimte tot uitbreiding heeft. Overigens is het onduidelijk welke beginselen beide landen hanteren bij de verdeling van de zee. Daarover zijn ze het oneens.

De ruzie om de Egeëische zee is niet alleen een prestigekwestie tussen twee landen die elkaar van oudsher het licht niet in de ogen gunnen. Zowel Turkije als Griekenland willen er olie exploiteren. Dat leidde in 1987 al bijna tot een gewapend treffen, toen een Turks onderzoeksschip, de Sizmik, opstoomde naar de Egeïsche Zee, op zoek naar olie. Turkse oorlogsbodems begeleidden het vaartuig, en de Griekse marine lag klaar om in te grijpen, zodra de Turken zich buiten hun territoriale wateren zouden begeven. Dat deden ze toch niet. De ruzie leidde destijds tot een ontmoeting in het Zwitserse Davos tussen de toenmalige Turkse premier Turgut üzal en zijn Griekse collega Papandreoe.

De Turken komen deze keer met hun dreigementen, uitgerekend nu de Navo-ministers van buitenlandse zaken bijeen zijn in de Turkse stad Istanbul. Zowel Griekenland als Turkije zijn lid van de Navo, wat in het verleden vaak hielp om de conflicten tussen de twee aartsvijanden in te dammen. De Turkse minister van buitenlandse zaken Hikmet Çetin probeerde gisteren al de woorden van Çiller af te zwakken. Milliyet zou ze uit hun verband hebben gerukt, en ze zou ze vorig jaar al hebben gedaan. En die vliegvelden waren alleen bedoeld om de eilanders uit hun isolement te halen. Çiller zelf had gisteren nog niets ontkend.

Dinsdag ging de Griekse minister van buitenlandse zaken Papoelias al in op een andere bron van ergernis, de vermeende Griekse hulp aan de guerrilla-organisatie PKK, die vecht voor een Koerdische staat in het zuid-oosten van Turkije. Eind vorige maand zei de Turkse politie 17 PKK-strijders te hebben opgepakt, die aanslagen hadden willen plegen op toeristische doelen bij de Egeïsche Zee. De gearresteerde Koerden zeiden volgens de politie dat ze een sabotage-opleiding hadden genoten in Griekenland. Het probleem is dat verdachten in Turkije bereid zijn alles toe te geven, ook dingen die ze niet hebben gedaan, om maar van de pijnbank af te zijn. Papoelias noemde de Turkse beschuldigingen belachelijk.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden