Turkije centraal in museum: 'Kijk, dat is nou mìjn cultuur'

Amsterdam'Daki Anadolu/Anatolië in Amsterdam. Amsterdams Historisch Museum, 4 april tot en met 23 juni.

In opdracht van de Amsterdamse stichting Kulsan legde Divendal het leven vast van de inwoners van Kesikköprü. De school, de moskee, de koranles, de schoenmaker, de dokter, de dieren, de spelende kinderen, de wassende vrouwen, de pratende mannen, het dorpsplein, het kerkhof, de ijzermijn, het stuwmeer, de rivier.

Kesikköprü is naar Amsterdam gekomen. Meer dan honderd foto's bracht Leo Divendal mee van zijn reizen naar Anatolië. Ze zijn te zien in het Amsterdams Historisch Museum, als onderdeel van de manifestatie Amsterdam'Daki Anadolu/ Anatolië in Amsterdam, die gisteren is geopend.

De ene helft van de foto's zijn in kleur, de andere helft in zwart-wit. De kleuren brengen het dagelijkse leven in Kesikköprü in beeld, de zwart-witfoto's zijn abstracter. Poëtischer ook. Verstilde beelden. Een trap die oplicht in het felle zonlicht, schaduwgestalten die in dat enkele moment zijn vastgelegd. Portretten vooral. Veel kinderen en oudere mensen. De jongeren studeren immers in de grote stad.

De Turkse Amsterdammer Adnan Dalkiran, smeedde namens de wijk Bos en Lommer jaren geleden een culturele band met Kesikköprü. De opdracht voor een fotoreportage vloeide daaruit voort. “Willen jullie onze armoede fotograferen?”, vroegen de bewoners. Kulsan won hun vertrouwen, Leo Divendal was vier keer bij hen te gast. “Wat is ons dorp mooi!”, vonden ze, toen ze vorig jaar als eersten de foto's in Kessiköprü zelf konden bekijken.

De manifestatie Amsterdam'Daki Anadolu/Anatolië in Amsterdam zal tien weken duren. Elke zondag gebeurt er wel iets. Optredens van Turkse muzikanten, goochelaars, cabaretiers, Turkse kooklessen voor kinderen en een heus Ottomaans diner in het museumrestaurant.

Thema: Hoe is het om een Turkse Amsterdammer te zijn? Elf Turkse jongeren vertellen op monitoren hoe zíj denken over zaken als onderwijs, religie, relaties, de band met Turkije. Bezoekers kunnen reageren door een videocommentaar in te spreken.

Eén onderdeel zal nog groeien. Dat is de vitrine met persoonlijke spullen van Turkse Amsterdammers. Via de buurthuizen heeft het museum hen gevraagd voorwerpen mee te nemen, die belangrijk zijn (geweest) sinds hun komst naar Amsterdam.

Zo heeft een vrouw drie messen uitgeleend. Haar staat haarscherp voor de geest dat zij, twee dagen na haar aankomst in 1971, naar de Hema toog en drie messen kocht. De herinnering is haar zo dierbaar, dat ze de messen nooit meer weg wil doen, schrijft ze in een briefje.

De komende weken wordt de collectie aangevuld. Via de buurthuizen hebben al dertig groepen, vooral jongeren en vrouwen, hun komst gemeld. Elke groep zal drie voorwerpen meenemen. “Sommige worden misschien aangekocht of we vragen ze in permanente bruikleen”, vertelt Marie-Thérèse Konsten, die de manifestatie coördineert. “Wij zijn tenslotte een historisch museum. Over tweehonderd jaar moet zichtbaar zijn, welke ontwikkeling Amsterdam nù doormaakt.”

De manifestatie is ook bedoeld om “mensen die nooit een stap in een museum zetten, over de drempel te krijgen. Mensen die in groepsverband komen, krijgen ieder vijf vrijkaartjes mee naar huis. Wellicht komen ze terug, in gezelschap van familie of vrienden.

Stichting Kulsan, die al jaren Turkse kunst en cultuur - vooral muziek - naar Nederland haalt, hoopt dat Turkse Amsterdammers hun Nederlandse buren en vrienden met trots meenemen naar het museum: 'Kijk, uit die cultuur kom ìk nou'.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden