Turkije bouwt een gigantisch vliegveld

Ambitie: 150 miljoen reizigers per jaar

Een gloednieuwe megaluchthaven die het in één klap wint van alle andere West-Europese vliegvelden en als overstapknooppunt kan wedijveren met miljardenprojecten uit Azië en oliestaten. Aan die ambitie voldoet Istanbul Yeni Havalimani zodra het vliegveld in 2017 opengaat. Dat claimde althans Temel Kotil, topman van Turkish Airlines en voorzitter van de Europese brancheorganisatie voor luchtvaartmaatschappijen AEA, afgelopen weekend.

Het Turkse nieuwbouwproject en de bouwwoede in Dubai en Abu Dhabi maken gevestigde luchthavens als Heathrow, Frankfurt en Schiphol duidelijk dat het niet meer vanzelfsprekend is dat zij een grote rol blijven spelen als overstapplaats.

Kotil gaat nog een stap verder. "Europese politici begrijpen niet dat hun vliegvelden de aansluiting met de Golfstaten en Istanbul verliezen", zei hij in de Duitse krant Die Welt. "Ze zijn bang stemmen in verkiezingen kwijt te raken en durven geen maatregelen te nemen die bijvoorbeeld overstapplaats Frankfurt nodig heeft."

Istanbul Yeni Havalimani heeft zulke maatregelen niet nodig. Het vliegveld is operationeel in 2018. Als de eerste fase in 2017 klaar is, heeft de luchthaven aan de Europese kant van Istanbul ruimte voor 90 miljoen passagiers - zestig procent meer dan Schiphol. Een paar jaar later moet de luchthaven, met vier terminals en zes start- en landingsbanen, 150 miljoen reizigers per jaar kunnen verwerken. Het zou dan een van de grootste overstapstations van de wereld zijn.

De rek is er dan nog niet uit. Turkije kan zijn nieuwe luchthaven uitbreiden tot 200 miljoen passagiers. Nog een cijfer: de bouw kost 7 miljard euro.

De nieuwe luchthaven aan de Zwarte Zeekust versterkt de overstapfunctie van de miljoenenstad. In 2013 verwerkten de Turkse luchthavens samen 150 miljoen passagiers. De helft was op doorreis. Nu al is Istanbul een belangrijk knooppunt voor vluchten naar het Midden-Oosten, Europa en Noord-Afrika. Australië en vooral Azië moeten daar bij komen. Voor Europese reizigers met de laatste bestemming is een tussenstop in Istanbul ideaal. Hetzelfde geldt voor Aziatische luchtvaartmaatschappijen op weg naar de VS.

Het huidige hoofdvliegveld van Istanbul, Atatürk, is uit zijn jasje gegroeid. Het aantal passagiers steeg vorig jaar met bijna 11 procent en de verwachting is dat de groei dit jaar versnelt. Daarmee zou Atatürk na Schiphol in 2014, dit jaar Frankfurt Airport voorbijgaan. Frankfurt start daarom nog dit jaar met het bouwen van een omstreden derde terminal. Topman Jos Nijhuis benadrukte al dat Schiphol niet meer de grootste, maar de beste wil zijn. "We moeten reëel zijn: West-Europese luchthavens spelen een minder prominente rol."

Dat het zo druk is op Atatürk, komt door de stormachtige groei van Turkish Airlines. De in 2006 geprivatiseerde maatschappij is in tien jaar tijd vier keer zo groot geworden. In 2023 gaat Turkish Airlines uit van 120 miljoen passagiers. Zij moeten tegen die tijd landen op Istanbul Yeni Havalimani.

Het kan altijd een maatje groter. Dubai trekt omgerekend 25 miljard euro uit om Al Maktoum International Airport, het tweede vliegveld van het emiraat, uit te breiden. Nu kan het overstapstation 7 miljoen reizigers aan. Dat moet veranderen, want vanaf 2020 wil de dankzij oliedollars van de Golfstaat bloeiende luchtvaartmaatschappij Emirates er landen in plaats van op Dubai International. Uiteindelijk moet het nieuwe megavliegveld plaats bieden aan maximaal 220 miljoen reizigers.

In Azië werpt Shanghai Pudong zich op als de belangrijkste overstapluchthaven. Over vijf jaar moet dit vliegveld met 80 miljoen passagiers de grootste internationale 'hub' van het continent zijn. Peking is weliswaar groter, maar dankt dit vooral aan binnenlands verkeer.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden