Interview

'Turken willen niet dat Erdogan de democratie afbreekt'

Nederlandse Turken stemmen in 2014 in Ahoy op een nieuwe Turkse president. Beeld ANP
Nederlandse Turken stemmen in 2014 in Ahoy op een nieuwe Turkse president.Beeld ANP

Turkse Nederlanders stemmen vanaf vandaag voor het Turkse parlement. Arzu Özalp voerde campagne.

De kans dat Arzu Özalp in het parlement in Ankara komt, is slechts theoretisch, maar het maakte haar campagne er niet minder intensief om. Zaaltjes, verenigingen en bijeenkomsten ging ze af om stemmen te winnen voor de CHP, de seculiere partij die in een alliantie de strijd aangaat met de AKP van Erdogan, die al vijftien jaar aan de macht is.

Özalp is sinds vijfenhalf jaar actief voor de CHP, sinds Turken in het buitenland stemrecht kregen voor Turkse verkiezingen. Als partijvoorzitter zoekt ze samenwerking met 'zusterpartij' PvdA.

Özalp: "Mijn doel is nooit geweest om in het Turkse parlement te komen. Met mijn plek op de lijst zou ik daar alleen voor in aanmerking komen als de CHP de absolute meerderheid haalt. Maar ik wil wel vanuit Nederland mijn steentje bijdragen aan de strijd tegen het anti-democratische handelen van Erdogan."

Arzu Özalp Beeld
Arzu Özalp

Maakt CHP kans te winnen?

"Ik ben ervan overtuigd dat de alliantie (CHP, de nationalistische IYI-partij, het islamitische Saadet en de Democratische Partij, red.) de meerderheid kan halen. Mensen in Turkije hebben democratie en mensenrechten gekend, en gezien hoe Erdogan die afgebroken heeft. Ik weet zeker dat mensen dat niet meer willen. Het is niet goed dat één partij de macht heeft. Machtslust is nog gevaarlijker. En Erdogan heeft een flinke machtslust."

Bij de parlementsverkiezingen van 2015 werd nergens zo veel voor Erdogan gestemd als in Nederland: 64 procent stemde AKP. Ziet u een omslag?

"Het is voor ons moeilijk om campagne te voeren op plekken waar veel AKP-stemmers komen. Ik weet niet wat de AKP-stemmer denkt. Ik merk wel in mijn omgeving dat mensen de anti-democratische sfeer in Turkije een beetje zat zijn. Ik weet niet of dat een graadmeter is voor alle Nederlandse Turken. Een groot deel zal altijd AKP stemmen. Er zullen ook kritische twijfelaars zijn. Wij moeten hen bereiken."

Dit jaar was de campagne rustig, vergeleken met die voor het grondwetsreferendum vorig jaar. Hoe kijkt u daarop terug?

"Wij hebben veel minder middelen dan de AKP. Financiering van campagnes in het buitenland is in Turkije verboden. Wij spraken vooral in kleine zaaltjes. De AKP had een veel grotere campagne. Ik weet niet hoe ze dat doet. Maar ik ben blij dat het rustig is gebleven. We mogen geen onrust importeren naar Nederland."

Na de diplomatieke rel bij het Turks consulaat in Rotterdam sprak CHP-voorzitter Kemal Kılıçdaroğlu zijn steun uit voor de opstelling van Erdogan. Ook riep hij op de diplomatieke banden met Nederland te verbreken. Was die reactie terecht?

"Dat ging om de behandeling van de minister, zij had zachter aangepakt moeten worden. Er zijn harde woorden gevallen. Het had niet zover moeten komen, maar had op een vreedzame manier moeten worden opgelost."

Wat voor oplossing? De minister toch laten spreken?

"Er had anders gecommuniceerd moeten worden. Er zijn nuanceverschillen. Dat is wat anders dan een bijeenkomst verbieden. Nu heeft de rel vooral Erdogan en rechtse partijen in Nederland stemmen opgeleverd. Het had vreedzaam opgelost kunnen worden."

Toch sloot uw partijleider zich aan bij de harde taal van Erdogan achteraf.

"Je moet ook kijken naar het menselijke aspect. Door de behandeling van de minister ontstonden er emoties en deed hij uitspraken. De beelden waren niet fijn."

Waren zijn uitspraken onhandig?

"Dit heeft niets met de campagne te maken. Dit is verleden tijd, daar wil ik het niet meer over hebben."

De VVD wil het buitenlandse politici verbieden in Nederland campagne te voeren. Premier Rutte noemde een Turkse campagne in Nederland 'onwenselijk'. Wat vindt u daarvan?

"Turken in Nederland ondervinden hier democratie en vrijheid. En we willen eraan bijdragen dat die cultuur in Turkije niet afgeschaft wordt. Mensen moeten hun informatie over deze zaken ergens vandaan krijgen. Wij zetten ons daarvoor in."

Rustige campagne

Na de explosieve referendumcampagne van vorig jaar met rellen bij het Turkse consulaat in Rotterdam, verloopt de aanloop naar de Turkse verkiezingen nu een stuk rustiger. De UETD, de Europese lobbyclub van president Erdogans AKP laat dit jaar geen bewindspersonen overkomen naar Nederland. Verder weigert de organisatie met de pers te praten, naar eigen zeggen om de rust te bewaren. Wel voerde de UETD campagne, met een serie iftars, maaltijden waarmee moslims het vasten verbreken. Ook rijdt de UETD weer met busjes kiezers naar de stembussen in Amsterdam, Den Haag en Deventer.

Lees ook: Duitse Turken gaan als eerste naar de stembus

Turken in Duitsland, Oostenrijk en Frankrijk konden vorige week alvast stemmen voor de presidentsverkiezingen in Turkije. Onze correspondent in Duitsland vroeg kiezers wat zij vinden van wat nu in Turkije gebeurt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden