'Turken willen na verkiezingen verandering'

De Turkse premier Recep Tayyip Erdogan.Beeld afp

De winnaar van de Turkse verkiezingen van zondag, de AKP van premier Recep Tayyip Erdogan, zal met een geloofwaardig aanbod moeten komen voor een nieuwe grondwet. Dat stelt Turkije-kenner Joost Lagendijk, docent aan de Istanbulse Sabanci Universiteit en voormalig Europarlementariër.

De huidige grondwet van Turkije is opgesteld door het militaire bewind. De tekst is volgens velen niet geschikt voor een democratie.

Lagendijk is optimistisch gestemd over de kans dat er een nieuwe grondwet komt: ,,De Turken willen verandering.'' Zijn optimisme is vooral gestoeld op de kracht van maatschappelijke instellingen, zoals grote ondernemersverenigingen en niet-gouvernementele organisaties. ,,Zij willen ook een grondwet waarmee Turkije vooruit kan. Anders loopt het land vast'', zei Lagendijk maandag.

En die druk van buitenaf hebben volgens Lagendijk alle partijen nodig. De AKP is er, in Lagendijks bewoordingen, ,,niet aan gewend tot overleg te komen''. Nu moeten ze wel, want ze hebben niet genoeg zetels om op eigen houtje de grondwet te herschrijven. De vraag is echter of de oppositie een eventueel uitgestoken hand wil aanpakken.

Probleem bij de grootste oppositiepartij, de CHP, is dat de positie van de hervormingsgezinde leider niet erg sterk is: de CHP won zetels, maar minder dan verwacht. Sommigen in de partij willen van hem af. Zij willen terugkeren naar het nationalisme, dat lang regeerde binnen de CHP.

,,In de partijleider heb ik wel vertrouwen'', zegt Lagendijk. ,,Ik hoop dat hij sterk genoeg is om een poging hem aan de kant te zetten te weerstaan''.

Is hij dat niet en houdt de CHP vast aan de nationalistische lijn, dan gaat dat aan de grondwetonderhandeltafel keihard botsen met de andere nationalisten: de Koerdische. Hun partij, de BDP, won flink en heeft alle belang bij een nieuwe grondwet, maar is ook niet per se tot compromis bereid. Lagendijk: ,,Hun traditie is zeggen: dit willen we, punt.''

Lagendijk hoopt dat de partijen zich genoeg onder druk gezet voelen door de wil tot verandering onder het volk. ,,Eerder weigerden partijen plaats te nemen in een parlementaire commissie voor grondwetsveranderingen, voorgesteld door de AKP. Die tijd is nu voorbij.''

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden