Turken, Marokkanen, Iraniërs maar bovenal Nederlanders: cabaretier Farbod Moghaddam spaart niemand

Farbod MoghaddamBeeld Maartje Geels

Farbod Moghaddam (30) sleepte zaterdagavond de juryprijs binnen op het Leids Cabaret Festival. Voor hem is het festival de plek waar hij voor het eerst zijn verhaal kan doen. 'Wat niet klopt moet aan de kaak worden gesteld, maar we moeten ook niet vergeten erom te lachen.'

Een leeg, donker podium zonder rekwisieten. Een strook wit licht gefocust op de kleine man op het podium. De zaal is stil. "Ik kom uit Iran, dat is Irak maar dan met een 'n' op het eind. De 'n' van nucleair.'

Het is de opening van Moghaddams conference 'Gelukstreffers' tijdens de halve finale van het festival, waarin hij vertelt over zijn leven als Iraniër in Nederland. Op 5-jarige leeftijd vluchtte Moghaddam met zijn ouders vanuit Iran naar Nederland. Elke vijf jaar verhuisde het gezin naar een andere plek. Zo kwam Moghaddam op jonge leeftijd erachter dat hij, door zijn afkomst en afwijkende achtergrond, anders naar dingen kon kijken dan veel mensen om hem heen. "Natuurlijk was ik anders dan de rest", vertelt Moghaddam een dag na zijn optreden, als hij weet dat hij door is naar de finale. "Maar nooit heb ik me daardoor benadeeld gevoeld. Ik zag het eerder als een voordeel: ik kon zaken in een ander licht zien en van verschillende kanten bekijken."

Cabaretier worden was niet het eerste waar hij aan dacht. Na zijn middelbare school startte Moghaddam in 2006 met de studie journalistiek. Dat hij op een dag het podium zou beklimmen was toen nog ondenkbaar. Wel werd komedie onbewust een steeds belangrijker onderdeel in zijn leven.

"Ik keek veel naar tekenfilms en komedies. Door de jaren heen begon ik me steeds meer te realiseren dat humor de manier voor mij was om dingen te relativeren", legt Moghaddam uit. "Ik heb in veel opzichten geluk gehad. Ikzelf heb me nooit gediscrimineerd gevoeld, het was soms eerder alsof ik een streepje voor had. Natuurlijk zag ik wel hoe sommige mensen werden benadeeld door hun afkomst, of te maken hadden met vooroordelen. Dat contrast met hoe ik werd behandeld, verwarde mij. Ik kon het niet plaatsen. Humor was voor mij een manier om daarmee om te gaan."

In 'Gelukstreffers' doet Moghaddam dat opnieuw, maar dit keer voor het publiek. Zo start hij waar het allemaal begon: het moment waarop hij met zijn ouders in Nederland belandt. Een verhaal dat doordrenkt is van cynische grappen die continu kunnen rekenen op een gulle lachsalvo vanuit het publiek. Met plat Nederlands accent imiteert hij de agenten die in gebrekkig Engels de familie welkom heten en hun een cel toewijzen. Daarna vanuit zijn eigen perspectief als 5-jarig jongetje: "Heel mooi en simplistisch. Echt Swedish design", grapt hij met enthousiaste kinderstem.

Eenmaal aangekomen in het azc vertelt Moghaddam hoe hij zichzelf voorstelde als 'degene die naar Nederland kwam om wiet te roken en vrouwen lastig te vallen.' Het publiek lacht meteen. Moghaddam vervolgt de grap: "Tenminste, dat is wat die mensen buiten met hun spandoeken mij hebben verteld."

Optimisme

Zo slaat Moghaddam niemand over; Turken, Marokkanen, Iraniërs maar bovenal Nederlanders krijgen scherpe kritiek. Hij schetst de onderlinge tegenstellingen, vooroordelen en problemen die daarbij komen kijken. De grappen die Moghaddam maakt schurken tegen de grenzen aan, maar doordat ze steeds worden gevolgd door een tegengeluid - meestal positief - lijkt het niemand te ver te gaan.

Moghaddam wil dan ook niet de stereotype cabaretier zijn die enkel klaagt en kritiek afvuurt.

"Ik hou ervan om de realiteit onder ogen te zien en op een kritische manier naar misstanden te kijken. Wat niet klopt moet uiteraard aan de kaak gesteld worden, maar we moeten niet vergeten soms ook gewoon om zoiets te lachen. Optimisme moet wat mij betreft altijd de boventoon blijven voeren." Daarmee verwijst Moghaddam ook naar de titel van zijn stuk. Tussen zijn kritiek door benadrukt Moghaddam namelijk ook hoe hij Nederland omarmd heeft: "Ik dank de plek waar ik met liefde woon."

Zijn keuze voor de titel 'Gelukstreffers' sluit daarop aan. "Ik wilde spelen met het woord gelukzoekers. Een term die zo vaak voorbij komt in zowel negatieve als positieve context. Ik voel me helemaal geen gelukszoeker, ik heb geluk getroffen. Daarbij gaat het niet om je afkomst. Iedereen die woont in een land als Nederland, waar je veiligheid gegarandeerd wordt, is voor mij een gelukstreffer."

Moghaddam nam het zaterdagavond op tegen Kasper van der Laan en Jeroens Clan. Kasper van der Laan won de publieksprijs.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden