Tunnelgravers van Rafah boeren goed met hun business

Honderden Palestijnse smokkelaars werken in de tunnels. Zij houden Gaza’s enige onafhankelijke levensader met de buitenwereld in stand en frustreren de Israëlische pogingen Gaza af te sluiten.

Sinds de machtsovername door de islamitische Hamasbeweging in juni 2007, houdt Israël de in- en uitvoer van de meeste goederen tegen, in de hoop dat de economische ontberingenals de steun voor Hamas ondergraven.

Maar intussen dienen de tunnels van Rafah, het meest zuidelijke plaatsje van de Gazastrook aan de grens met de Egyptische Sinaï, als een soort snelwegen, waardoor vrachtwagenladingen met voedsel, sigaretten, medicijnen binnenkomen, die de ’importeurs’ op de zwarte markt van Gaza verkopen.

De tunnelgravers geven grif toe dat ze met hun baantje beter verdienen dan welke baan bovengronds ook. Volgens Hassan, een vijftigjarige ’tunnelaar’, leeft de helft van de bevolking in Rafah ervan. „We voeren kaas, sigaretten, auto-onderdelen – inclusief motoren – kunstmest en medicijnen in, ook Viagra. En de bemestingsmiddelen kunnen ook gebruikt worden bij het maken van explosieven”, zo voegt hij toe.

Het Hamasregime heft ’belastingen’ op deze handel, en gebruikt de tunnels zelf voor de invoer van wapens en geld. Hassan vertelt dat Hamas pas begonnen is met het innen van accijns op sigaretten. Een doos van 500 pakjes, die in Egypte wordt gekocht voor 475 euro, kost in Gaza 1350 euro. „Kwam Fatah maar terug, die konden we veel makkelijker afkopen”, verzucht hij. „Hamas wil het allemaal zelf in handen houden.”

Rafah dient door zijn ligging van oudsher als smokkelroute. Al in de jaren tachtig gebruikten Palestijnse militante groeperingen de ondergrondse route voor het binnensmokkelen van wapens voor de strijd tegen de Israëlische bezetting, maar ook om hun eigen machtsbasis op te bouwen.

„Onlangs”, zo vertelt Aboe Ahmed, „heb ik 450 geweren binnengesmokkeld. Ze kostten mij ongeveer 700 dollar per stuk. Ik heb ze verkocht voor 2000 per geweer.” Aboe Ahmed (46) is een van de smokkelkoningen. Zijn familie zit al decennia in de business.

„In het verleden was er competitie tussen de Fatah- en Hamasgroeperingen. We smokkelden voor iedereen, maar nu is er geen interne strijd meer en controleert Hamas alles. De anderen nemen geen wapens meer af.”

Het graven van een tunnel, zo’n 700 meter lang en 1,5 meter breed, duurt volgens Aboe Ahmed soms maanden. Als er een klaar is, begint de race om zo veel mogelijk binnen te halen, voordat de tunnel instort, de Egyptenaren hem sluiten of Israël hem traceert en verwoest.

Het is een riskante business in het zanderige Rafah, zelfs zonder tussenkomst van de Israëliërs. Tientallen gravers zijn al omgekomen doordat hun tunnel instortte. Doorgaans beginnen de tunnels in een huis en worden ze gecamoufleerd onder badkamers, zitkamers en slaapkamers.

„Vroeger was het veel gemakkelijker”, zegt Aboe Ahmed. De huizen van Rafah stonden op de grens, en je hoefde slechts vijftig meter te graven naar de andere kant, maar Israël heeft die huizen weggebulldozerd.

Omdat de tunnels zo kort waren, kon je goedkoop hout krijgen om de tunnels te stutten. Nu komt er veel meer bij kijken en moeten we soms 1500 meter graven.” Aboe Ahmed en zijn clan hebben goed geboerd met hun tunnelbedrijf. Hij is nu de eigenaar van vier flatgebouwen en een grote kippenboerderij. En hoe meer Israël het beleg aanscherpt, des te groter is de vraag naar zijn tunnels.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden