Tunesisch volk kan moed putten uit vredesprijs

Terreurdreiging is grote test voor de jonge democratie

Op het allerheetst van de strijd paste Houcine Abassi, lid van het Tunesische kwartet dat de Nobelprijs voor de Vrede krijgt, een klassieke onderhandelaarstactiek toe. Hij draaide de deur op slot, nam plaats en hield de antagonisten voor dat hij de deur pas weer zou openmaken wanneer er twee handtekeningen waren gezet.

Abassi is de secretaris-generaal van de Tunesische vakbond UGTT. In 2013 was hij de drijvende kracht achter een viertal organisaties dat zich het Kwartet van de Nationale Dialoog noemde. De antagonisten waren Rached Ghannouchi, leider van de regerende islamitische partij Ennahda en Beji Caïd Essebsi, nu president van Tunesië, toen onofficieel leider van de verenigde oppositie.

Het was eind september en in de straten van hoofdstad Tunis was de spanning al maanden te snijden. Twee achtereenvolgende moorden op linkse oppositieleden hadden de politieke verhoudingen eerder dat jaar op scherp gezet. Sinds een volksopstand begin 2011 een einde had gemaakt aan het dictatoriale bewind van Zine El Abidine Ben Ali, was het onrustig in Tunesië. Maar er was steeds sprake geweest van een nationaal gesprek.

Na de tweede moord, op 25 juli 2013 stokte dat plotseling. Er waren massademonstraties, de sfeer was grimmig. In Egypte waren de democratisch gekozen Moslimbroeders zojuist met geweld aan de kant geschoven. In het normaal gesproken zo consensusgerichte Tunesië gingen stemmen op die een vergelijkbaar scenario bepleitten. Een nieuwe grondwet was er nog altijd niet.

"We hadden de dure plicht er als Tunesiërs uit te komen", zei Abassi vorig jaar tijdens een uitvoerig gesprek met deze krant, in zijn kantoor in een hagelwit gebouw in hartje Tunis. "Elders in de regio waren alle opstanden op catastrofes uitgelopen. Dat mochten we in Tunesië niet laten gebeuren, alle hoop was op ons gevestigd."

Abassi's missie slaagde. Begin oktober presenteerde hij een door Ghannouchi en Essebsi ondertekende routekaart naar nieuwe verkiezingen. Op 14 januari 2014 stemde het Tunesische parlement voor een nieuwe grondwet - de meest liberale van de Arabische wereld.

Het was een gedenkwaardig moment en de afgevaardigden vielen elkaar huilend in de armen. Niet alleen was de revolutie gered, ook was voor iedereen duidelijk dat slechts onderling overleg het land vooruit kon helpen.

Met de toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede aan het Kwartet (bestaande uit de vakbond UGTT, de werkgeversvereniging Utica, de Orde van advocaten en de mensenrechtenorganisatie LTDH) heeft het Noorse Nobelcomité het belang daarvan nog eens extra willen onderstrepen. Het Kwartet effende met de routekaart de weg voor 'dialoog' en droeg bij aan het vinden van 'consensusgedreven oplossingen', aldus het comité in een verklaring.

De prijs is een erkenning van het werk van het Kwartet, maar ook een aanmoediging gericht aan het Tunesische volk. Want stabiel en welvarend is het kleine Noord-Afrikaanse land nog allerminst.

Eerder dit jaar werd het opgeschrikt door twee terroristische aanslagen, allebei gericht tegen buitenlandse toeristen. De eerste in het Bardomuseum in Tunis; de tweede op een strand in badplaats Sousse. Tientallen mensen kwamen om. Het betekende een enorme klap voor de toerisme-industrie en voor de Tunesische economie, die sterk afhankelijk is van het toerisme.

De omgang met de dreiging van moslimextremisme (duizenden jonge Tunesiërs reisden naar Syrië en sloten zich aan bij Islamitische Staat) is een belangrijke test voor de jonge Tunesische democratie. Staat ze pal voor individuele vrijheden, of grijpt ze terug op autoritaire praktijken, zoals onder Ben Ali?

Destijds wees Abassi al op het gevaar dat terrorisme tot hernieuwde polarisatie zou leiden, 'met een oncontroleerbare dynamiek'. Gisteren, tijdens een kort interview met de Franse nieuwszender France24, sprak de vakbondsman daarover opnieuw zijn zorg uit.

"We zijn heel trots op de prijs", zo begon hij over de prijs die bovendien op het juiste moment komt: "Op het moment dat boven Tunesië nog altijd de dreiging van terrorisme hangt."

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden