Analyse

Tunesië protesteert weer, zeven jaar na de Arabische Lente

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

Zeven jaar na de revolutie gaan de Tunesiërs weer de straat op. Dit hele weekend werd er geprotesteerd tegen bezuinigingen. Maar de onvrede zit dieper.

In het arme Tunesische stadje Sidi Bouzid waar precies zeven jaar geleden het startsein werd gegeven voor de ‘Arabische Lente’, zijn de protesten teruggekeerd. Deze stad is bekend van de groenteverkoper die zichzelf in brand stak. De inwoners van dit achtergestelde gebied kunnen zich nauwelijks protesten veroorloven, vanwege hun kwetsbare economische positie. Maar de nood is zo hoog dat ze wel moeten, want sinds de revolutie zijn zij er flink op achteruitgegaan.

Op de verjaardag van de revolutie - de dag dat dictator Zine el-Abedine Ben Ali met het vliegtuig naar Saudi-Arabië vluchtte - staan de Tunesiërs weer op straat. Niet om feest te vieren, maar om dezelfde redenen waarom ze zeven jaar eerder de straat op gingen.

De Tunesische regering is wel wat demonstraties gewend, maar de omvang van deze crisis is uitzonderlijk. Dinsdag kwam een betoger om het leven, en meer dan achthonderd Tunesiërs werden in een week tijd gearresteerd. Tientallen politieagenten raakten gewond, en veel politieauto’s gingen in vlammen op.

null Beeld Louman & Friso
Beeld Louman & Friso

Democratisering van corruptie

De directe aanleiding van de crisis is de verhoging van de accijnzen sinds 1 januari, een regeringsmaatregel die onder druk van het IMF is genomen. Maar de ontevredenheid in het land gaat veel dieper dan alleen de laatste maatregelen. Corruptie, nepotisme, repressie en economische mismanagement zijn met de vestiging van de democratie niet verdwenen. Sterker, de gerenommeerde denktank International Crisis Group, stelde in een recent rapport dat de corruptie zich over verschillende lagen van de maatschappij verspreidt en sprak daarom van een ‘democratisering van corruptie’.

De inflatie in het land neemt rap toe, terwijl de lonen achterblijven. De werkloosheid staat op 15 procent, variërend per regio. De jeugdwerkloosheid is nog veel hoger: 35 procent. De werkloosheid en toenemende armoede leiden tot een groei van de zwarte markt. Benzine wordt gesmokkeld vanuit de olierijke buurlanden Algerije en Libië, evenals textielproducten. Door alle problemen neemt de hang naar het oude regime onder veel burgers toe.

De economische malaise gaat gepaard met toenemend radicalisme, met name onder de islamisten, maar ook onder links. De regeringscoalitie, waar onder andere rechts-seculiere partijen en islamisten deel van uitmaken, staat voor een onmogelijke opgave. De regeringspartijen moeten niet alleen hun eigen achterban tevreden houden, maar ook de rest van het volk én het IMF. Maar de eisen zijn zo uiteenlopend - meer banen (vakbonden en studenten), meer bezuinigingen (IMF), beroepsverbod voor kopstukken van het Ben-Ali-regime (de radicale islamisten en socialisten), het uitsluiten van islamisten uit de politiek (socialisten) - en de financiële middelen tegelijk zo schaars, dat de regering onmogelijk iedereen te vriend kan houden.

De regering besloot gisteren om in ieder geval de zwaksten van de maatschappij tegemoet te komen. Er wordt 57 miljoen euro uitgetrokken om de armste gezinnen te helpen, evenals de gepensioneerden. Niemand in Tunesië zal daartegen protesteren, maar het is hoogst onwaarschijnlijk dat de concessie de gemoederen doet bedaren. Het kan ook leiden tot meer zelfvertrouwen onder demonstranten. Want tot nog toe werden alle concessies en grote veranderingen in het land tot stand gebracht door de menigte.

Lees ook:

Tunesië is met zesduizend Syriëgangers hofleverancier van de internationale jihad. Trouw bezocht de twee belangrijkste broeinesten van jihadisme, Douar Hicher en Bizerte, en sprak daar met jongeren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden