Minaret

Tunesië is dubbele standaard voor mannen en vrouwen zat

De eerste Tunesische president Habib Bourguiba.Beeld ANP

Opnieuw neemt het bescheiden Tunesië het voortouw. Het land waar de Arabische lente begon en waar die zelfs enig succes boekte, vecht nu tegen religieuze discriminatie in huwelijkszaken.

Het is een berucht pijnpunt: waarom mag een moslimman wel trouwen met een christelijke of joodse vrouw en waarom mag een moslimvrouw niet trouwen met een man die geen moslim is? Zestig Tunesische maatschappelijke organisaties maakten dinsdag een vuist tegen die dubbele standaard. Ze noemen die in strijd met de grondwet en ook met internationale verdragen, door Tunesië ondertekend.

Het is een tweevoudige discriminatie, gericht tegen zowel niet-islamitische mannen als moslimvrouwen. Een christelijke vrouw kan wel trouwen met een moslimman, zonder dat ze zich hoeft te bekeren tot de islam, maar haar broer krijgt geen islamitische bruid tenzij hijzelf de islam omarmt en de schoonfamilie en de autoriteiten geloven dat hij het meent.

Een moslimman kan wel trouwen met een christelijke vrouw maar zijn zus niet met een christelijke man. Hoeveel ontluikende romantiek is op dat ellendige leerstuk gesneuveld?

In de meeste andere moslimlanden is dit wonderlijke onderscheid bij wet geregeld, in Tunesië niet. Toen dat land in 1956 onafhankelijk werd, kreeg het een seculier bewind. De eerste president, Habib Bourguiba, leidde het verzet tegen het Franse kolonialisme, maar bewonderde de Franse cultuur. De familiewet erkende alleen monogame huwelijken en eiste ook geen bekering tot de islam.

Bekeringseis

In 1973 kwam die bekeringseis er wel, via een ‘rondschrijven’ van de minister van justitie. Voortaan moest een bruidspaar een certificaat overleggen van de grootmoefti (sharia-uitlegger), waarin die de bekering van de bruidegom erkende. Zo niet dan zou de verbintenis niet worden ingeschreven bij de burgerlijke stand, met alle nare gevolgen van dien, ook voor de kinderen. De zestig organisaties eisen intrekking van die maatregel.

Ook vanuit islamitisch oogpunt lijkt hun standpunt verdedigbaar. Er valt wel wat af te dingen op de theologische onderbouwing van de bekeringseis. Volgens een Australische moefti, Mustafa Rashid, verbiedt de Koran een huwelijk tussen een moslimvrouw en een jood of christen helemaal niet. De Koran heeft het wel over polytheïsten, een huwelijk met hen is pas mogelijk na een bekering. 

Het boek maakt daarbij overigens geen onderscheid tussen mannen en vrouwen, ook een polytheïstische vrouw moet van geloof veranderen. Maar volgens de Australische moefti is onduidelijk wie de Koran met polytheïsten bedoelt. In elk geval, zegt hij, geen joden of christenen.

Vooralsnog lijkt hij onder moslimtheologen een roepende in de woestijn. Voor een Duits publiek verdedigde een jaar geleden de Egyptische toptheoloog Ahmad Tayyib de bekeringseis. Een moslimman erkent Jezus en zal daarom zijn christelijke vrouw respecteren, betoogde hij.

Een christelijke man daarentegen verwerpt Mohammed en zal daarom geen eerbied tonen voor de religie van zijn vrouw. En dat legt een bom onder de liefde. Maar hoe zit het dan met de eerbied van de christelijke vrouw voor de godsdienst van haar moslimman? Die vraag stelde Tayyib, hoogste man van het theologische instituut Al-Azhar, zichzelf niet.

De Al-Azhar kletst vaker onzin, maar Tunesië blijft verrassen. Het land is geen sprookje, het leverde duizenden vrijwilligers voor IS. Maar er heerst ook een soort diepgewortelde redelijkheid die aangenaam en zeldzaam is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden