'Tulband' maakt Kuip nog imposanter

ROTTERDAM - In Amsterdam is weinig of niets ondernomen om de historische sporttempel die het Olympisch Stadion is, via een grondige en relatief goedkope renovatie te behouden. Een splinternieuw (Ajax-) stadion in de hoofdstad ging voor. In Rotterdam wordt dit jaar juist alles gedaan om het monument dat ook het Feyenoord Stadion is, te verfraaien.

De monumentale aspecten van de Kuip benadrukken; de typische kenmerken van dit stadion zelfs zo veel mogelijk terug laten komen. “In combinatie met meer comfort voor de bezoekers, waren dat belangrijke uitgangspunten”, zo zei gisteren drs. Peter van Gend, de manager van projectontwikkelaar Mabon, toen het in record-tempo vernieuwde en nu nog imposantere bouwwerk aan de media werd getoond. De overkapping in de vorm van een 'paraplu-op-palen', heeft het Feyenoord Stadion een extra dimensie gegeven. In iets meer dan een jaar tijd zijn de plannen ontwikkeld, nagenoeg volledig gefinancierd en ook uitgevoerd.

In de jaren twintig en dertig behoorden de architecten L. C. van der Vlugt en J. A. Brinkman tot de moderne school van het functionalisme. Zij hingen het zogenoemde Nieuwe Bouwen aan. In 1929 hadden zij in deze stroming al naam gemaakt met de Van Nelle-fabriek. Vlak achter het stadion van Sparta verrees dit bouwwerk, dat werd gekenmerkt door licht, staal, glas en ruimte. Later waren dat ook belangrijke factoren bij hun ontwerp voor het Feyenoord Stadion, dat al in 1936 door P. J. van Eesteren werd opgeleverd, maar wegens vertragingen bij de aanleg van de ontsluitingswegen pas een jaar later werd geopend. Het 'doorzichtige' Feyenoord Stadion was voor die tijd uniek. Vanuit een passerende trein kon men door het glaswerk zelfs enkele seconden het hoog liggende veld zien. “Vooral op het gebied van de horeca is de laatste decennia te veel bijgebouwd om die doorkijk nog terug te krijgen”, aldus Van Gend. Maar na de renovatie, die in totaal 115 miljoen gulden kost, is het wel de bedoeling de blauwe platen die in de jaren zeventig uit veiligheidsoverwegingen tussen de eerste en tweede ring zijn aangebracht, weer te vervangen door doorzichtig materiaal.

Nu, in de eerste fase, is een klein, maar fraai aspect van de bouw uit 1937 al benadrukt. Op de eretribune is de smalle, voor veel toeschouwers uitzicht belemmerende overkapping weggehaald. Dat kapje was overbodig, omdat de complete Kuip nu met een 'tulband' als op Wembley (Londen) en Hampden Park (Glasgow) is getooid. Het gevolg is dat nu het hele stadion kan genieten van het vele meters brede glas in lood raam, dat op de eretribune het Waterweggebied uitbeeldt.

Voor de architectenbureaus Van den Broek & Bakema en Zwarts & Jansma was het ook van het grootste belang de vier zo kenmerkende lichtmasten te handhaven. Aanvankelijk was het de bedoeling de lampen 180 graden te draaien en zodoende voor een zee van licht over de parkeerterreinen te zorgen. Dat was nog in de fase dat werd uitgegaan van een nieuwe lichtinstallatie, die aan de rand van de overkapping zou worden bevestigd. Door de kap minder ruim te laten uitvallen dan aanvankelijk het plan was, blijken de oude masten het speelveld toch bijna geheel te kunnen bereiken. Thans is er voor gekozen aan de kap nog maar enkele extra lampen te hangen. Dat de masten hun oorspronkelijke functie behouden, heeft financiële en commerciële achtergronden. Het Feyenoord Stadion heeft drie belangrijke huurders: Feyenoord, de KNVB en Mojo Concerts. Op dringend verzoek van die laatste instantie is de overkapping beperkt. Dat scheelde in de kosten een slordige 6 miljoen gulden, maar dat verlangen van Mojo Concerts had vooral te maken met de mogelijkheid een zo groot mogelijk podium achter het zuidelijke doel te kunnen plaatsen. Dit heeft tot gevolg dat in geval van een flinke bui toch niet alle 52 000 bezoekers verzekerd zullen zijn van een droge plaats. Op de lagere rijen gaan bij een uitverkocht huis minimaal vijfduizend mensen last ondervinden van regen die onder de kap waait. De stem van Motown Productions heeft zwaar gewogen.

Op nostalgisch-monumentaal gebied, komt de nieuwe Kuip nog op enkele punten aan de oude Kuip tegemoet. De KNVB blijkt warempel akkoord te zijn gegaan met tribunevakken die aan alle zijden dicht bij het veld staan. Die vakken vormden met name achter de doelen tot in het begin van de jaren zeventig voor veel toeschouwers een speciale attractie. Men had vanaf die rijen direct 'contact' met het veld. De veiligheidseisen kostten de vakken langs de lijnen gaandeweg de kop, maar nu is er dus weer toestemming voor verleend. Het neemt ongetwijfeld een brok kilte uit het stadion weg. Een grote vooruitgang is ook dat het beeld voor niemand meer wordt gestoord door hekken. Grachten van ruim drie meter breed en drie meter diep, moeten de fans van het veld houden. Pal langs het veld, wordt het bij droog weer een stuk aantrekkelijker om in de Kuip te gast te zijn.

De overkapping van aluminium en kunststof zorgt voor een even overweldigend als intiem gevoel. In het zonlicht moet men vooralsnog wel met de ogen knipperen, maar TNO zou al hebben vastgesteld dat de zo vervuilde Rijnmond-lucht toch nog één voordeel heeft: door de invloed van smog en smerigheid wordt verwacht dat de reflectie op de kap binnen twee maanden nog slechts minimaal zijn. Tegen die tijd zal het publiek ook weer jubelen bij het openzwaaien van de mechanisch bediende klep, die de komst van de spelers aankondigt. Die historische klep is naar de andere kant van het stadion verplaatst en vormt tot groot genoegen van de spelers ook in de toekomst weer de mond van een nieuwe, speciaal aangelegde tunnel. Dat 'oud' niet te nadrukkelijk belast mocht worden door 'nieuw', blijkt ten slotte ook nog uit de plaats voor de ruimte waar het commerciële gedeelte rond het hedendaagse topvoetbal zich pleegt af te spelen. In het kader van Business to Business, zullen de zakenmensen zich via glazen corridors moeten vervoegen naar een apart gebouw. Dit Maasgebouw, met een oppervlakte van 90 bij 30 meter, is los van het Stadion gebouwd.

De bouw ligt twee weken voor op schema. Toch zal Feyenoord, volgens plan, de eerste competitiewedstrijd voor eigen publiek niet in een uitverkocht stadion kunnen spelen. Na de uitwedstrijden tegen Dordrecht '90, Sparta en Go Ahead is NEC op zondag 18 september te gast. Dan zullen ongeveer 30 000 toeschouwers plaats kunnen nemen. Voor de officiële opening geldt op 16 november de interland Nederland-Tsjechië. Op die avond moet voor 52 000 toeschouwers een stoel beschikbaar zijn. Begin september mag Pink Floyd de gerenoveerde Kuip overigens al gebruiken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden