Tuinieren met palmen en sinaasappelbomen

Laten de Engelsen vooral niet denken dat ze het monopolie op bijzondere tuinen hebben. De Spanjolen kunnen er ook wat van. In Zuid-Spanje bijvoorbeeld vind je oude Moorse tuinen, fraai ingerichte patio's en romantische tuinen, waarvoor -toegegeven- de kunst van het noorden is afgekeken. Maar wel met subtropische begroeiing en dat geeft zo'n Spaans-Engelse tuin toch een andere dimensie.

Het Spaanse Málaga is tegenwoordig voor een prikkie te bevliegen en heeft daardoor wellicht de reputatie gekregen van zondoorroosterde toeristenlijven die rond de zwembaden van torenflathotels hangen. Niet bepaald de plek waar je fraai aangelegde tuinen zou zoeken. Maar wie de zee de zee laat en bij Málaga enkele kilometers noordwaarts rijdt, komt bij een buitengewoon fraaie botanische tuin terecht: Jardin Botánico Histórico La Concepción.

Honderdvijftig jaar oud en weelderig van begin tot eind. Nu eens waan je je in een park, dan weer in een tropische jungle waar watervalletjes en palmen ruisen. Behalve de gewone paradijsvogelbloem staan hier reuzenparadijsvogelbloemen en kruipen er gatenplanten over de bodem. Bij de ficussen zijn stam en luchtwortels door de jaren zo met elkaar vergroeid, dat je het verschil niet meer ziet.

Net als je denkt dat het helemaal geen tuin is, maar pure wildernis, sta je voor een kunstig aangelegde vijver met een engeltje in het midden; of loop je onder de fraaie smeedijzeren pergola die eind maart een waterval van blauwe regen over je uitstort. Het smeedijzer is afkomstig uit de fabrieken van de eerste eigenaar van de tuin en vroeger werden onder deze pergola -die naast het voormalige woonhuis staat- party's en diners gegeven.

Maar vergeet ook de luchten niet; want waar je ook gaat of staat, overal dringt zich de verrukkelijke geur op van schijnsinaasappel (Pittosporum tobira).

Cármen en patio

Die bedwelmende luchten kom je in Granada weer tegen. In de oude wijk het Albaicín weten schijnsinaasappel, rozen en jasmijn alle kwalijke dampen te overvleugelen die inherent zijn aan smalle straatjes tussen hoge muren. Tuinen heten hier cármen en zijn in eerste instantie herkenbaar aan bovenvermelde geuren. Als je naar boven kijkt -de straatjes kronkelen geleidelijk omhoog- zie je rozen, blauwe regen of bougainville fraai over muren of hekwerk gedrapeerd.

Helaas zijn de meeste cármenes strikt privé, in tegenstelling tot de beroemde patio's van het Alhambra, ook in deze stad. Bezoek aan het 14de-eeuwse Nasriden-paleis is weliswaar gereglementeerd, maar paleis en patio's zijn openbaar en navenant druk.

De Moorse gebouwen zijn prachtig en ook de patio's vallen niet tegen, maar wie eenmaal de vaak smaakvolle patio's van Córdoba heeft gezien, hoeft niet meer zo nodig. Door de overdaad aan flitslichten laten die van Granada zich bovendien niet in alle rust bewonderen.

Córdoba is de patiostad bij uitstek. Loop in het centrum de zijstraatjes in, kijk bij elke deur naar binnen en u zult verrast zijn door de vele binnenplaatsjes die zich openbaren. De meeste zijn schitterend aangekleed en opgetuigd met tientallen bloempotten. Soms spetteren de bloemen je in alle kleuren van de regenboog tegemoet, maar patio's met bescheiden tinten groen of alleen maar smaakvol ingericht kom je ook tegen; en een enkeling is -helaas- ronduit verwaarloosd. Karakteristiek voor een patio zijn de tegels langs de wanden en fonteintjes. Het lijkt wel alsof de Spanjaarden zich met hun klaterende fonteinwater, dat je voortdurend tegenkomt, schadeloos willen stellen voor het gebrek aan overvloedige regens.

Festival

Wie niet van stiekem gluren in andermans patio houdt, bezoeke het patiofestival in de eerste weken van mei -wanneer talloze inwoners hun patio officieel voor publiek openstellen- of het patiomuseum bij Palácio de Viana, dat het hele jaar open is en dertien patio's tegelijk aanbiedt. De eerste drie stammen uit de 14de eeuw en hoorden bij het markiezenpaleis, de rest is successievelijk aangekocht toen huizen in de buurt verdwenen.

De fameuze sinaasappelpatio van de wereldberoemde Mezquita (moskee en kathedraal) stelt na al dit fraais helaas teleur. Weliswaar wordt hier al eeuwenlang getuinierd met palmen en sinaasappels, het vele vuilnis op de grond verpest de zaak grondig.

Veel aardiger zijn de tuinen van het Alcázar (de residentie van de katholieke koningen), een paar honderd meter verderop in Córdoba. Geheel in Moorse stijl met overal kabbelend water. Rozewitte duizendschoon, roze ijzerhard en dito rozen verlenen de tuin kleur; in bolvorm gesnoeide sinaasappelbomen, schijnsinaasappel en jasmijn zorgen vrijwel het hele jaar door voor geur.

Bed & Breakfast

Voor een echt kleurrijke tuin moet je weer terug naar de kust. Logeer daarvoor een nachtje in Cortijo El Papudo, een oer-Engelse B & B, gerund door het echtpaar Harvey, dat hier sinds 1987 woont. Michael Harvey heeft een eigen kwekerij opgezet en legt tuinen aan. Daarvoor experimenteerde hij eerst in zijn eigen, ronduit schitterende tuin bij de oude boerderij (= cortijo). Elke centimeter grond is er bedekt; kleur waar je maar kijkt, en de tuin staat van januari tot december in bloei.

Toegegeven, met deze Engelse cottagetuin, want dat is het, zijn we toch weer bij de Engelsen aangeland. Maar bedenk daarbij wel dat het een cottagetuin met Spaanse planten is. En kom daar in Engeland eens om.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden