Tuin, buurtcafé en veilige haven

Een tuincentrum? Ben je gek! Frans Kerver en Vivian zijn Tuin in de Stad niet begonnen alleen om plantjes te verkopen. Liever doen ze aan 'groene fitness', lekker wroeten in de grond, en allerlei projecten met vrijwilligers. Hun inspanningen bleven niet onopgemerkt: ze sleepten meerdere prijzen in de wacht.

Het driegangenmenu dat vrijwilligster Inge 's zomers regelmatig maakt, is natuurlijk improviseren, met niet meer dan een koud kraantje voorhanden. Toch is er nog nooit iemand ziek van geworden, bezweert Frans Kerver.

Kerver is de spil van Tuin in de Stad in Groningen, een vrijplaats voor groene recreatie aan de rand van de stad. Wat dat precies inhoudt is lastig in een paar woorden te vatten, maar de jury's van twee landelijke wedstrijden waren zo opgetogen over de bedoening dat ze Tuin in de Stad recentelijk zeventigduizend euro gaven. Groen en Doen gaf vijftigduizend euro, Groen Dichterbij twintigduizend.

Op deze natte decembermiddag is het rustig bij Tuin in de Stad. Niet echt weer voor kinderen om op de zandbulten te spelen. Gisteren was er een knusse kerstmarkt met oliebollen en glühwein, vandaag maakt Inge het konijnenhok schoon. Het kippenhok is leeg, vanwege bloedluis in het hok. Klanten komen langs om een gereserveerde adoptiekerstboom te halen. Het geld gaat in de kassa: een houten doosje dat van plakband aan elkaar hangt.

Vier jaar geleden lieten Frans Kerver (51) en zijn vriendin Vivian van 't Hoenderdaal (43) hun oog vallen op de verlaten kwekerij aan het Reitdiep en de spoorlijn naar Roodeschool en Delfzijl. Het stel uit Feerwerd - hij in het dagelijks leven communicatieman en festivalorganisator, zij proces- en projectbegeleider bij de gemeente Assen - zag zichzelf al lekker in de grond wroeten, 'groene fitness' noemt Kerver dat. Maar direct wisten ze dat ze het terrein van 3500 vierkante meter niet voor zichzelf wilden houden.

Anno 2012 is er al veel van de grond gekomen. Het adoptiekerstbomenproject sloeg aan, er zijn plantjes geveild en Vivian en Frans beheren aan de overkant van het spoor vijftig tuinbakken, samen met woningbouwvereniging Lefier.

Er komen kinderen spelen, afgelopen juni werd een buitenspeeldag georganiseerd met kinderopvangen uit de buurt. "Veel kan hier en veel mag hier", zegt Kerver, "als het maar kleinschalig is. We zijn een soort buurtcafé." De verkoop, nu bijvoorbeeld van de kerstbomen, is om van te bestaan, niet om dik winst te maken. Frans Kerver neemt een misverstand weg: "We zijn geen tuincentrum! Bij een tuincentrum willen mensen planten in hun kar laden en zo snel mogelijk terug naar de eigen tuin om ze te planten. En ze willen een kaartje aan de planten met wat het precies is en waar het moet staan. Dat krijgen wij helemaal niet voor elkaar." Zelf heeft hij niet eens zo veel verstand van planten.

De vrijwilligers die hier de handen uit de mouwen steken, kwamen aanwaaien. Er zitten mensen met een krasje bij, maar daar focussen Frans en Vivian niet op, en ze voelen zich ook zeker geen begeleider of therapeut. Wie heeft er eigenlijk geen krasje, vraagt Kerver zich af. Zelf was hij bij periodes zo bang dat hij de straat niet op durfde. Hij leerde ervan om mensen niet in een hokje te stoppen. Aanklooien, en samen de boel mooier maken, dat is het idee in Tuin in de Stad. "We vinden het leuk als mensen hier komen met een eigen idee. Als het past, kan het worden uitgevoerd." Een van de vrijwilligers bewerkt nu een lapje grond volgens de principes van permacultuur. Wat niet wil zeggen dat iedereen bij Tuin in de Stad een privétuintje kan scoren.

De jury's van Groen en Doen en Groen Dichterbij prezen het ondernemende, het duurzame, het laagdrempelige, sociale en verbindende van Tuin in de Stad. Neem de demente bejaarden die een paar keer kwamen, met een ouderenpsycholoog en een activiteitenbegeleidster. Ze keutelden wat rond tussen de dieren en de planten en vertelden elkaar, zittend in de kas, verhalen. Kerver: "Na de eerste keer belde de activiteitenbegeleidster op en vertelde dat bijna iedereen zich het uitstapje nog kon herinneren." De groep nam zelf een stoel-wc mee die achter een gordijntje werd weggemoffeld. Beter dan het wc'tje in de caravan op het terrein waar luxe ver te zoeken is. Een koud kraantje, de kas lekt overal. De oudste dochter van Frans en Vivian wil hier geen stap zetten. Kerver, schaterend: "Ze vindt het hier een zooitje."

Met de gewonnen zeventigduizend euro kunnen er faciliteiten komen. Een kas volgens leembouwprincipes, met een verantwoorde houtstookinstallatie, gescheiden mannen- en vrouwensanitair en een keuken. De tekeningen zijn er al. Een pomp om het water uit het Reitdiep te zuiveren, voordat de kinderen er blubber mee maken, zou ook fijn zijn. Ook een vrijplaats als Tuin in de Stad moet zich houden aan veiligheids- en hygiëneregels voor natuurspelen.

Vorige winter wilden Frans en Vivian bijna stoppen. Er moest geld bij, de nadruk lag op de verkoop, terwijl ze daarvoor nu juist niet waren begonnen. De prijzen kwamen als geroepen, met een comfortabeler kas kan Tuin in de Stad straks ook 's winters volop dingen organiseren. En nu het project via Groen Dichterbij 'icoonproject' is voor de provincie Groningen, trekt het hopelijk ook de aandacht van sponsors. Onlangs heeft Kerver bij de gemeenteraad gepleit voor de toekomst. Die is onzeker, omdat het terrein van Tuin in de Stad van de gemeente is, en die heeft er woningbouwplannen voor.

Voor Kerver geen wedstrijden meer voorlopig. Te veel gedoe voor een buitenmens als hij. Uitgebreide projectplannen schrijven voor de jury volgens een vast format, publieksstemmen werven. "Je wilt niet weten wat ik allemaal gedaan heb. Ik heb persoonlijk bijvoorbeeld drieduizend flyers verspreid. Van groene fitness is niet veel terechtgekomen de laatste maanden."

Extra beloning
De wedstrijd Groen en Doen werd door het ministerie van economische zaken, landbouw en innovatie (ELI) uitgeschreven nadat een motie van voormalig CDA-Tweede Kamerlid Ger Koopmans was aangenomen. Koopmans vond dat vrijwilligers in de natuur extra beloond moesten worden. Tuin in de Stad won. Ook ging er vijftigduizend euro naar de Federatie Broekpolder Vlaardingen, een burgerinitiatief om een natuurpark te verbeteren.

Groen Dichterbij was een wedstrijd van onder meer het instituut voor natuureducatie en duurzaamheid IVN, het Oranjefonds en de Nationale Postcodeloterij. Verbeteren van de leefomgeving was het onderwerp. Per provincie werd een icoonproject aangewezen.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden