Tsjernobil-wolk bereikte Frankrijk wel degelijk

Voorlopig staat het nog in ongewijzigde vorm op de website van het ministerie van industrie: ,,De hoeveelheid radioactiviteit ten gevolge van Tsjernobil is in Frankrijk gemiddeld bijna vijf keer lager dan die in Duitsland en Italië.''

Pieter van den Blink

Een nieuw, onafhankelijk, rapport stelt nu echter vast dat de geruststellende pirouette van hoge- en lagedrukgebieden die het ministerie na het ongeluk in de Russische kerncentrale op 26 april 1986 op zijn weerkaarten toverde, 'niet overeenstemmen met de exacte meteorologische omstandigheden tussen 30 april en 5 mei 1986'. Het rapport, afgedwongen door diverse maatschappelijke organisaties, beschuldigt de Franse overheid ervan de informatie over de risico's bewust verdraaid te hebben.

In mistige bewoordingen stelde de Franse regering destijds het volk gerust. ,,Het verschil wordt verklaard door de meteorologische omstandigheden, wind en neerslag, die van invloed zijn geweest op de verplaatsing van de radioactieve wolk na het ongeluk, en door de geografische ligging van deze landen.''

Vrij vertaald komt het hierop neer: de weergoden bliezen hun longen leeg en zorgden ervoor dat de radioactieve wolk, vrijgekomen na de ontploffing in de kerncentrale, tot stilstand werd gebracht ter hoogte van de oostgrens. Doorgaans zijn de weersomstandigheden pal over de Duitse grens dezelfde als die in Oost-Frankrijk, en verschillen die van Turijn niet veel van die in Grenoble, maar in april-mei 1986 zou er een ondoordringbaar schild hebben gehangen tussen Frankrijk en zijn buren.

Ook Corsica viel onder de bescherming van de welwillende weergoden, die het onafhankelijkheidsstreven van het eiland maar even door de vingers zagen. Het Franse ministerie van gezondheid achtte dan ook geen enkele maatregel noodzakelijk.

Advocaten staan nu in de startblokken om schadeclaims aan te kondigen. Van patiënten met schildklierkanker bijvoorbeeld, een ziekte die na 1986 tweeënhalf keer vaker voorkwam dan daarvoor. Volgens het ministerie van gezondheid komt dat evenwel door een betere manier van opsporen.

Blijft de vraag waaróm de Franse overheid de waarheid zou hebben verdoezeld. Een mogelijke verklaring is dat het land, dat zelf een enorme batterij kerncentrales heeft staan, meende dat de slapende honden niet wakker gemaakt hoefden te worden. De Franse publieke opinie is langdurig bewerkt om alle angst voor kernenergie weg te nemen, en met succes. Het zou jammer zijn als 'Tsjernobil' daar een eind aan zou maken, moet men op het ministerie van gezondheid hebben gedacht.

Bijna 20 jaar later lijkt het erop dat naarmate het gif dieper in de bodem zakt, de waarheid dichter naar de oppervlakte komt. De anti-kernenergielobby maakt zich op voor een warme lente.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden