Tsjechië voetbalt in de sfeer van Franz Kafka

ROTTERDAM - Tegenstrijdig, geheimzinnig en een beetje sinister is de sfeer waarin de nationale voetbalploeg van Tsjechië zich prepareert op het EK-duel van vanavond met Oranje. Wie vertrouwt wie, wie wantrouwt wie? Is het Tsjechische voetbal een zaakje van list en bedrog?

MATTY VERKAMMAN

Het is precies de sfeer van Franz Kafka, die zo vaak ook het voetbal in voormalig Tsjechoslowakije kenmerkte. De spelers van de beste clubs waren staatsamateurs. Zij droomden van westerse luxe, maar moesten zich vrijwel altijd tevreden stellen met de bekende Oostblok-privileges: een autootje, een huisje en tien tot twintig keer zo veel geld als de gewone man. Die van Dukla Praag waren de best betaalden en tevens de meest gehaten. Zij waren de officieren van de legerclub. Nu, met de val van het communisme, is Dukla op sterven na dood. De club bivakkeert in een onderklasse en mag op de te ruime accommodatie nog slechts een handjevol getrouwen verwelkomen. Nee, kolonel Josef Masopust, in 1962 nog Europese voetballer van het jaar, heeft voorgoed afgedaan.

Gisteren streek de Tsjechische selectie neer in Rotterdam. Op een steenworp afstand van het trainingsveld van Excelsior nam de delegatie met de nodige verbazing kennis van enkele opvallende uitspraken die Vaclav Jezek zich zondagavond op de Nederlandse televisie permitteerde. “Vroeger, onder de communisten, was het voetbal in Tsjechoslowakije corrupt, nu is het nog steeds corrupt”, zo heeft Jezek zich uitgedrukt. De algemeen secretaris van de voetbalfederatie kijkt op van die uitspraak uit de mond van de man die in Nederland FC Den Haag en Feyenoord trainde en de Tsjechoslowaakse ploeg in 1976 naar de Europese titel leidde. “Corruptie in ons voetbal? Heeft Jezek dat gezegd? Ik zal hem er zelf naar vragen, hij werkt momenteel nauw samen met onze bondscoach, Dusan Uhrin. Ook is hij nog verantwoordelijk voor de opleiding van trainers”, aldus de algemeen secretaris.

Terwijl een enkele speler in het Duits moppert dat journalisten altijd maar weer dezelfde vragen stellen, wordt vervolgens een beetje schimmig gedaan over de afwezigheid van de bekendste international van dit moment, Tomas Skuhravy. “Skuhravy is het enfant terrible uit de selectie. Hij verdient veel geld bij Genoa, maar leeft niet als een prof. Hij veroorzaakt meer ongelukken met zijn snelle auto's dan dat hij doelpunten maakt. De ploeg zal hem tegen Nederland beslist niet missen”, zo wordt door een volger van de ploeg kort en bondig samengevat. Uhrin probeert zich nog wel enigszins op de vlakte te houden. “Na deze wedstrijd ga ik met Skuhravy praten. Hij heeft zijn plaats in de selectie nog niet definitief verspeeld.” Maar even later maakt de 51-jarige bondscoach, die zelf niet hoger dan in de tweede divisie heeft gespeeld, duidelijk dat hij hoe dan ook danig ontstemd is. “Vorige week dinsdag hebben we de eerste fax naar Genoa gestuurd. Daar stond in dat Skuhravy zich zondagochtend voor half elf in Praag bij de selectie moest voegen. We kregen op die fax geen reactie, waarna we er vrijdag nog maar eentje hebben gestuurd. Weer hoorden we niets.” Genoa heeft intussen laten weten dat vorige week iedereen bij de club . . . op vakantie was. Skuhravy liet zelf ook niets van zich horen. Hij zou weinig trek hebben gehad om eerst vanuit Genoa naar Praag te vliegen. De vedette, zo geeft Uhrin toe, wilde liever direct naar Rotterdam reizen. “En dat kon niet, want voor zondag stond nog een oefenwedstrijd op het programma.”

Skuhravy is vervangen door Horst Siegl van Sparta Praag, de populaire volksclub die sinds kort ex-PSV'er Josef Chovanec als manager heeft. Siegl is in tegenstelling tot Skuhravy een snelle jongen en zou beter passen bij de goaltjesdief van Kaiserslautern, Pavel Kuka. Siegl zou in feite beter dan Skuhravy tot zijn recht komen in het counter-concept voor vanavond. Toch houdt Uhrin vol: “Als de selectie van Skuhravy probleemloos was verlopen, had hij ongetwijfeld gespeeld in Rotterdam.”

Splitsing

De ploeg van Tsjechië speelt tegen Nederland na de splitsing met Slowakije pas de achtste interland. Het is een ploeg om rekening mee te houden. In de voorafgaande serie van zeven interlands werd alleen de friendly tegen Zwitserland met 3-0 verloren. In andere oefenduels tegen Turkije (1-3 overwinning), Litouwen (5-3), Ierland (ook een uitzege van 1-3) en Frankrijk (2-2 uit, nadat Tomas Skuhravy en Daniel Smejkal eerst voor 0-2 hadden gezorgd), werd volgens diverse KNVB-spionnen goed tot heel goed gespeeld. Toen op 6 september het eerste EK-duel met Malta in Ostrava een 6-1 overwinning opleverde, waren de verwachtingen meteen hoog gespannen. Het viel vervolgens zwaar tegen, toen op 12 oktober bij de return tegen Malta twee van de drie punten werden verspeeld. Het werd slechts 0-0, rechtsback Jan Suchoparek miste kort voor tijd een strafschop en stopper Jim Novotny werd uit het veld gestuurd. Dusan Uhrin: “Die 0-0 was een psychologische kwestie. Na de wedstrijd in Ostrava waren de spelers al tevreden, zij namen de tweede wedstrijd te gemakkelijk op. Dat was dom en ik was heel boos, ook al omdat in het verleden door Tsjechoslowakije grote toernooien zijn gemist door slechte resultaten in uitwedstrijden tegen Cyprus, Malta en Finland.”

Uhrin was eerder club-coach in Algerije en op Cyprus. Later was hij actief bij Sparta Praag. In de tijd dat de politieke splitsing tussen Tsjechië en Slowakije al een feit was, ging nog even een gecombineerde ploeg als de Verenigde teams van Tsjechië en Slowakije (VTS) door in de internationale voetballerij, maar toen al werkte Uhrin voor de nieuwe bond aan een nieuw team. Dat deed hij samen met vooral Vaclav Jezek. “De nieuwe politieke situatie is nu eenmaal een feit. Op voetbalgebied is het jammer, want nooit zijn er bij de nationale ploeg problemen geweest tussen Tsjechische en Slowaakse spelers. Enkele spelers mis ik nu toch wel voor ons team, ik denk vooral aan doelman Molnar, de verdedigers Glonek en Kinder, de middenvelder Moravcik en de aanvaller Dubovsky. De clubs uit Bratislava hebben in het verleden steeds prima spelers voortgebracht, die spelers konden het prima vinden met de internationals uit Tsjechië, maar de politiek heeft dus anders beslist. De nieuwe realiteit is dat nu twee nationale ploegen bestaan.”

In het EK-toernooi heeft Tsjechië vooralsnog twee punten meer dan Slowakije. De Slowaken hadden echter een moeilijker programma: 0-0 in Bratislava tegen Frankrijk en 2-2 in Tel Aviv tegen Israël.

De Tsjechen worden vanavond in de volgende formatie aan de aftrap in de Kuip verwacht: Srnicek (Newcastle United); Kubik (1. FC Nürnberg), Suchoparek (Slavia Praag), Kadlec (Kaiserslautern), Latal (Schalke '04); Poborsky (Budejovice), Hapal (Bayer Leverkusen), Berger (Slavia Praag), Nemec (Schalke '04); Siegl (Sparta Praag), Kuka (Kaiserslautern).

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden