Update

Tsipras: Griekenland was vijf jaar laboratorium

Tsipras spreekt in het Europees Parlement.Beeld REUTERS

"Beide partijen moeten een compromis vinden om een historische breuk te voorkomen. Ons land is vijf jaar lang gebruikt als bezuinigingslaboratorium. Maar dat experiment heeft gefaald." Dat heeft de Griekse premier Alexis Tsipras vandaag in het Europees Parlement in Straatsburg gezegd. Een opening in de onderhandeling, of een staaltje verfijnde retoriek?

Tijdens zijn speech zei een ontspannen ogende Tsipras dat morgen een gedetailleerd plan in Brussel ligt en dat hij vandaag nog een formeel verzoek voor een nieuwe lening stuurt aan het noodfonds ESM. Dat verzoek is inmiddels ontvangen, meldde het ESM.

Tsipras zei verder dat het referendum van zondag zijn regering het mandaat heeft gegeven om een 'levensvatbare oplossing te vinden, zonder fouten uit het verleden.'

De Griekse premier, die pas dinsdagavond zeker wist dat hij in het Europees Parlement mocht spreken, betoogde dat hij bereid is met Europa te praten, mits er een evenredige verdeling van de lasten plaatsvindt, als een 'waardige uitweg' uit de crisis. Het 'oxi' (nee) van het referendum is geen verwijdering van Europa, maar een terugkeer naar het principe van democratie, aldus de premier.

Details nieuw verzoek aan ESM
Hoewel er geen details worden gegeven over het nieuwe verzoek, heeft persbureau Bloomberg wel een aantal hoofdlijnen ingezien. Volgens Bloomberg betreft het een aanvraag voor een driejarige lening. In ruil daarvoor zou Griekenland volgende week al hervormingen van het belasting- en pensioenstelsel doorvoeren. De Griekse regering zou die voorstellen uiterlijk donderdag verder toelichten. De aanvraag wordt woensdagmiddag telefonisch besproken door de ambtenaren die de eurogroep voorbereiden.

Ramkoers
Of de speech van Tsipras daadwerkelijk vernieuwend is, wordt betwijfeld. Volgens Trouw-redacteur Christoph Schmidt spreekt Tsipras niet anders dan anders. "De toon van Tsipras verandert niet. Dit is een ramkoers", twitterde hij aan het begin van de toespraak.

Ook in het vervolg van zijn speech bleek Tsipras niet mild voor Europa. "Mijn land is gebruikt als laboratorium voor een bezuinigingsprogramma. Maar dat experiment is, zoals blijkt, mislukt", zei Tsipras tegen de 751 volksvertegenwoordigers in het Europees Parlement. "De werkloosheid is explosief gegroeid, er is veel armoede en veel mensen hebben schulden... Het geld uit de hulpprogramma's is niet bij het Griekse volk terechtgekomen, maar voor de redding van banken gebruikt. Een groot deel van het Griekse volk heeft geen zin meer door te gaan op de weg die leidt naar niets."

"Wij willen dat de mentaliteit in Europa verandert en dat men kiest voor een weg die goed is voor het volk... Wat we een Griekse crisis noemen is eigenlijk de onmacht van de eurozone om een oplossing te vinden voor een schuldenprobleem."

Na verschillende reacties van parlementsleden kreeg Tsipras rond 13.00 uur weer het woord. "Ik merk dat dit debat al een tijdje nodig was", zei de premier, die nogmaals herhaalde dat zijn regering soeverein wil blijven besluiten waar de lasten worden gelegd.

Op de vraag of Griekenland plannen heeft als het tot een Grexit komt, antwoordde de premier ontwijkend. "We hebben geen geheime agenda. Alle kaarten liggen op tafel. Bovendien, als we de euro wilden verlaten, had ik niet meteen na het referendum toenadering gezocht."

Kritische reacties
Op de speech van Tsipras volgden veelal kritische reacties uit de zaal. Volgens Manfred Weber, de voorzitter van de christendemocratische Europese Volkspartij, splijt Tsipras met zijn gedrag Europa. "U vernietigt bovendien het vertrouwen in Europa. U zegt uw volk niet de waarheid. Dat is een doodzonde in de politiek."
De Belg Guy Verhofstadt, leider van de liberalen in het Europees Parlement, toonde zich woedend. "Kom toch met wetgeving", riep hij tegen Tsipras. "We zijn aan het slaapwandelen naar een Grexit, de laatste tijd zelfs aan het rennen."
De Franse Marine le Pen en de Brit Nigel Farage riepen Griekenland op de eurozone te verlaten. Bovendien is de 'euro' niet onomkeerbaar, aldus de Franse leider van het Front National.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden