Trustkantoren tonen zich matige poortwachters

Fout geld | Voor verdachte transacties bestaat een meldplicht. Trustkantoren zouden die plicht te weinig nakomen.

Banken, notarissen, autohandelaren, boekhouders en trustkantoren. Zo op het eerst oog hebben ze niets met elkaar gemeen. Voor de speurders naar fout geld - afkomstig van misdaad of bestemd voor terroristen - zijn ze echter van groot belang. Zij worden door het Openbaar Ministerie gezien als de poortwachters tussen onder- en bovenwereld. Hun belang voor de bestrijding van de misdaad groeit met het jaar.

In 2015 werden door deze poortwachters in totaal 312.160 ongebruikelijke transacties gemeld bij de Financial Intelligence Unit Nederland (Fiu); 35.000 meer dan het jaar ervoor. Iets meer dan driekwart van de meldingen betrof overboekingen bij geldtransactiekantoren. Op de tweede plaats komen de banken met 11.051 meldingen van mogelijk verdachte overboekingen.

De notarissen, een groep die het OM mede namens de collega's van De Nederlandsche Bank, de Fiu en de Belastingdienst dit keer op de korrel nam, zijn goed voor 322 meldingen, gedaan door 185 notarissen of notariskantoren.

Op de trustkantoren in Nederland - die financiële zaken regelen voor (veelal buitenlandse) vennootschappen - wordt al jaren druk uitgeoefend om ook te melden. Ze doen, zo blijkt uit de cijfers, echter nauwelijks mee. Slechts 30 van de meer dan 259 vergunninghoudende kantoren melden ongebruikelijke transacties.

De landelijk witwasofficier Anita van Dis dacht vorig jaar nog dat het animo onder de trustkantoren om mee te werken, toenam: 31 van hen meldden in 2014, tegen slechts 6 in 2012. Het aantal meldingen steeg van 38 in 2012 naar 201 in 2014.

Maar de hoop bij Van Dis dat die stijgende lijn kon worden vastgehouden, blijkt ijdel. Vorig jaar daalde het aantal meldingen bij het Fiu weer naar 148 en er kwam geen enkele nieuwe melder bij. Nu kan het zijn dat er simpelweg niets te melden valt door de trustkantoren. Die verklaring gaat er bij de speurders niet goed in.

Tijdens een seminar voor trustkantoren, eind mei in Bussum, riep Frank Elderson, directeur bij De Nederlandsche Bank, zijn gehoor op om de integriteit van de financiële sector serieus te nemen. De sector zelf liet toen weten te vinden dat ze goed bezig is. "Maar u bent er nog lang niet", sprak Elderson. "Stelt u zich eens voor dat er een terroristische daad zou worden gepleegd. Stelt u zich voor dat uw kantoor enige vorm van betrokkenheid zou hebben bij de financiering daarvan, wat zou dat dan voor u betekenen, voor uw kantoor en voor de sector?"

De trustkantoren zijn overigens verplicht om ongebruikelijke transacties te melden. Verzaken ze die plicht, dan zal de maatschappij de trustkantoren niet langer de functie van poortwachter toevertrouwen, stelt Elderson. En dat kan leiden tot het verliezen van hun vergunning, klonk het dreigend uit de mond van de DNB-bestuurder.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden