Trusten, Stef

De schokkendste opmerking van de afgelopen dagen kwam van de Amerikaanse wetenschapper Bob Stickgold. In het VPRO-programma 'Het geluk van Nederland' zei hij: ,,Als je 's ochtends koffie nodig hebt dan geeft je lichaam je het signaal dat je niet genoeg slaap krijgt.''

Daar kan ik als koffiedrinker nu van wakker liggen. De zondag voorafgaand aan die totaal verregende dag waarop Hans van Wieren werd gecremeerd en de commissie-Blok bekendmaakte dat de integratie voor een groot deel was geslaagd, was aan het fenomeen van de slaap gewijd geweest. Of liever de slapeloosheid. R.A.M ontving de Vlaamse schrijfster Annelies Verbeke van wie onlangs de debuutroman 'Slaap' verscheen. Maar de roman handelt over slapeloosheid, of liever: over een algemene lusteloosheid, waarin de hoofdpersonages -zoals Verbeke zei- 'almaar dieper de nacht ingaan'. ,,Voor slapen is geen tijd meer'', zei 'Vrije Geluiden'-presentator Hans Flupsen terwijl hij verslag deed van de culturele manifestatie 'De slapeloze nacht' in Utrecht.

Inderdaad, we leven, tot verdriet van slaaponderzoeker Stickgold, in slaaponvriendelijke tijden: ,,Men ziet slaap als een luxe, als tijdverspilling.'' Wie veel slaapt is traag, niet scherp. Stickgold: ,,Er is een beroemde uitspraak van Bill Gates: zijn programmeurs konden wel 72 uur zonder slaap als ze een deadline hadden. Mijn antwoord is dan: Ja, en het resultaat is Windows.''

Thuis op de gang hingen foto's waarop de slaap van zijn kinderen was vastgelegd. Boven hun bed had een camera elke twintig minuten een foto gemaakt en zo een hele nacht in beeld gebracht waarin de telkens wisselende fasen van de slaap -de diepe slaap, de REM-slaap (Rapid Eye Movements)- zichtbaar werden gemaakt. Magnifieke foto's. En wat een schitterende en nobele activiteit is dat slapen toch. Activiteit ja, want de hersenen, dronken van de acetylchloride, werken op volle toeren, en zijn bezig de indrukken van de dag op te slaan en te duiden. Dat opslaan gebeurt in de diepe slaap waarin we ons kort na het innemen van de 'sleep launch position' laten vallen en dat duiden doen we in de REM-fase. Tijdens onze slaap, zei Stickgold, integreren we slimheid in wijsheid.

In waaktoestand, zo leerde ons de wetenschap, produceert onze hersenstam andere stoffen: noradrenaline en serotonine. Om ons beter te kunnen concentreren. Maar het hielp weinig toen Stef Blok zijn commissierapport presenteerde. Tijdens de rechtstreekse uitzending ervan viel ik bij Bloks toelichting in slaap. Van zijn beleidstaal bleef ook in mijn REM-fase niets hangen en dat terwijl het onderwerp toch zo beladen en 'heet' was. Van kamervoorzitter Weisglas wisten we dat de commissie tot in de kleine uurtjes had doorgewerkt. En 's ochtends ongetwijfeld veel koffie had gedronken. Om duizelend van slaaptekort een zanderig droog verslag te produceren waaruit alle scherpte was weggevijld.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden