minaret

Trumps zwijgen was veelzeggend

Van links naar rechts: Egyptische president Abdel Fattah al-Sissi, Saudische koning Salman, First Lady van de Verenigde Staten Melania Trump en President Donald TrumpBeeld AP

Alleen zondebok Iran gaf hij harde schoppen. Andere schuinsmarcheerders, onder wie zijn Saudische gastheren, spaarde Donald Trump op de conferentie over terrorisme in Riyadh. De Amerikaanse president prees hen zelfs.

Trumps uithaal naar Iran en de sjiitische Hezbollahmilitie was een laf cadeautje voor Saudi-Arabië, aartsvijand van Iran maar geen haar beter. Je kunt veel lelijks zeggen over Iran en Hezbollah en morgen kan alles weer anders zijn. Maar tegenwoordig kijk je bij een grote aanslag, zoals nu weer in Manchester, allereerst naar IS. Veel geldbronnen voor IS waren lange tijd Saudisch. Er zijn maatregelen genomen tegen dit soort sponsoring van de hel, Trump noemde ze, maar hun effect moet nog blijken.

Trumps woorden waren meeslepend, maar zijn zwijgen was dat ook. Hij sprak niet over de talrijke islamitische staatshoofden onder zijn gehoor en hun wangedrag, waarmee ze IS in de kaart spelen. De president had het over een strijd tegen barbarij, maar vermeed elementaire tekenen van beschaving te bespreken die goeddeels ontbreken in Saudi-Arabië en schaars zijn in andere islamitische landen. Zoals godsdienstvrijheid of vrouwenrechten. Of het recht om niet gefolterd te worden.

De president van Indonesië sprak hij niet aan op de sharia-stokslagen in Atjeh. Evenmin zeurde hij over de ex-gouverneur van Jakarta, die twee jaar cel kreeg omdat hij als christen uit de Koran had geciteerd. Ook gaf hij geen oorvijg aan Mauretanië, dat ingenieur Ould Mkhaitir ter dood veroordeelde wegens kritiek op Mohammed. In Pakistan zit al zeven jaar de christelijke boerenvrouw Asia Bibi in een dodencel, ook wegens 'belediging van Mohammed'. Ook haar noemde Trump niet. De lijst is veel langer en bevat ook talloze voorbeelden uit gastland Saudi-Arabië, dat bijvoorbeeld 'tovenaars' onthoofdt. Die wanpraktijken geven terroristen zelfvertrouwen. Ze krijgen de indruk dat de regimes al een deel van hun programma uitvoeren, uit angst of overtuiging, om het even.

Trump riep zijn toehoorders op om terroristen te verdrijven uit de gebedshuizen. Dichtspijkeren van Saudische moskeeën lijkt effectiever. Elke vrijdag spuiten die karrenvrachten mest op de voedingsbodem van extremisme. Overigens zijn de echte radicalen allang vertrokken uit de moskeeën, die ze zien als tempels van ongeloof en vergaarbakken van biddende geheim agenten.

Waardering van Trump

Lyrisch sprak Trump over antieke Midden-Oosterse beschavingen. Hij roemde het Egypte van de farao's en prees Irak als de wieg van de beschaving. Maar zo'n briljante cultuur kende ook Jemen, het land dat nu kreunt onder Saudische bombardementen, die al aan tienduizend mensen het leven hebben gekost terwijl het ergste nog moet komen in de vorm van epidemieën en honger. Trump toonde waardering voor het Saudische gedrag in Jemen. Met trots sprak hij over een wapendeal van ruim honderd miljard dollar die hij met zijn gastheren had gesloten.

Mede daardoor riep Trumps toespraak associaties op met verhalen die in de zeventiende en achttiende eeuw de ronde deden over Nederlanders in hun handelspost Dejima in Japan. Destijds zat de Japanse markt potdicht voor Europese landen, behalve Nederland. In ruil daarvoor moesten de Nederlanders openlijk het kruis vertrappen, meldde de jaloerse concurrentie. Trump deed iets soortgelijks. Met één verschil: die kruisvertrapping in Dejima was apocrief, Trumps beginselloosheid in Riyadh was realiteit. Net als Manchester.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden