Opinie

Trumps wapen tegen Noord-Korea: wispelturigheid

Vliegdekschip USS Carl Vinson tijdens een gemeenschappelijke oefening van de VS en Zuid-Korea.Beeld AP

Juist zijn onvoorspelbaarheid maakt de Amerikaanse president Donald Trump uitermate geschikt om Noord-Korea effectief tegenspel te bieden en zo een oorlog te voorkomen, meent  politicoloog en Noord-Korea-deskundige Michiel Hoogeveen.

In een interview gaf president Donald Trump vorige week aan dat de Verenigde Staten de nucleaire dreiging van Noord-Korea zullen 'oplossen', met of zonder hulp van China. Over hoe hij dit wil bereiken liet de president weinig los. Volgens velen een roekeloze keuze. Maar juist deze onvoorspelbaarheid is de achilleshiel van het Noord-Koreaanse regime. Het is namelijk precies dezelfde strategie die de Noord-Koreanen al jaren toepassen.

Toen Obama in 2009 aantrad als president van de Verenigde Staten had Noord-Korea voor hem geen prioriteit. De oorlogen in Irak en Afghanistan moesten eerst worden opgelost. Bovendien was de nucleaire test van Noord-Korea in 2006 nog kleinschalig van aard.

Obama zette in op een beleid van strategisch geduld, waarbij Noord-Korea diplomatiek werd genegeerd tot het land zijn nucleaire ambities zou opgeven. Dit beleid heeft rampzalig uitgepakt. De kans dat Noord-Korea beschikt over een kernraket die de Verenigde Staten zou kunnen bereiken is in de afgelopen jaren steeds aannemelijker geworden.

Afwachtend

Noord-Korea kon de afgelopen jaren gerust bouwen aan haar nucleaire arsenaal. Na iedere nucleaire test was de reactie van Obama voorspelbaar: er volgde een verontwaardigde reactie en misschien een extra sanctie.

Dit afwachtende beleid heeft de nieuwe president Trump opgezadeld met een hoofdpijndossier. Een ding is voor hem zeker: doormodderen zoals de afgelopen jaren is geen optie meer.

Tijdens de twee ambtstermijnen van Obama heeft Noord-Korea zich sluw gepositioneerd als een irrationele, onvoorspelbare vijand. Voor de Verenigde Staten is dit geen onbekende strategie.

Al in de jaren '60 werd namelijk dezelfde tactiek toegepast door nota bene president Richard Nixon. Hij noemde dit de madman theory. Nixon liet hierbij de leiders van vijandige communistische landen denken dat hij irrationeel en volatiel was. Volgens zijn theorie zouden die leiders een confrontatie met de Verenigde Staten tegen elke prijs vermijden, uit angst voor een onvoorspelbare reactie.

Met de excentrieke propaganda, oorlogsretoriek en de nucleaire testen heeft Noord-Korea deze theorie volgens het boekje uitgevoerd. Maar met Trump lijkt het Noord-Koreaanse regime een waardige tegenstander te hebben gekregen in dit diplomatieke spel.

In tegenstelling tot Obama is Trump zeer onvoorspelbaar. Hij geeft in interviews weinig prijs over zijn diplomatieke tactieken. Het Noord-Koreabeleid van Trump blijft tot op heden nog een groot mysterie.

Door militair ingrijpen expliciet niet uit te sluiten, hoopt Trump Noord-Korea steeds zenuwachtiger te maken. Deze onzekerheden zijn exact de pijnpunten van het Noord-Koreaanse regime. Een daadwerkelijke oorlog met de Verenigde Staten zal voor hen zeker het einde betekenen.

Lont in kruitvat

Hiermee is Donald Trump een zegen voor het vastgelopen Noord-Koreabeleid van de VS. Hij wil de patstelling die al jaren heerst tussen de Verenigde Staten en Noord-Korea doorbreken. Om de problemen met Noord-Korea op te lossen, deinst Trump er niet voor terug de lont in het kruitvat te steken. Dit lijkt weliswaar roekeloos, maar is wel de taal die het Noord-Koreaanse regime zelf ook spreekt. Voor de onderlinge verhoudingen is dit gunstig. Beide partijen beseffen namelijk dat zij uiteindelijk het beste af zijn met een diplomatieke deal.

In 1969 paste Nixon zijn madman strategie in de praktijk toe om de Noord-Vietnamezen tot een vredesakkoord te dwingen. Met weinig succes. Toch slaagde Nixon er later wel in de diplomatieke relatie met China te normaliseren. Of de afschrik-tactiek van Trump gaat werken bij Noord-Korea, zal de toekomst moeten uitwijzen. Noord-Korea heeft in ieder geval al aangegeven met de VS om de tafel te willen zitten.

Aan de madman Trump de kans om te laten zien dat hij de ultieme dealmaker is die hij claimt te zijn.

Lees ook het opiniestuk dat Michiel Hoogeveen in januari schreef: 'Laten we accepteren dat Noord-Korea kernwapens heeft'

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden