Trumps belastingwet blijft een speelbal van de Amerikaanse politiek

Chuck Schumer, leider van de Democraten in de Senaat. Beeld EPA

De meeste burgers in de Verenigde Staten merken nog bijzonder weinig van de belastingverlagingen. De hogere benzineprijs daarentegen hakt erin.

Als de benzineprijs de 3 dollar per gallon nadert (69 eurocent per liter), wordt het in de VS tijd voor een persconferentie van de oppositie bij een benzinestation. "De duurdere brandstof zal de belastingvermindering van 2018 zo ongeveer teniet doen", zei de Democratische fractievoorzitter in de Senaat, Chuck Schumer, vorige week. "De president moet tegen zijn olievriendjes in gaan, die binnenlopen wanneer de olieprijzen hoog zijn. Hij moet pal staan voor werkende Amerikanen."

In januari wisten de Republikeinen het nog zeker: dankzij de grote belastingverlagingen die ze erdoor kregen, zouden ze de Congresverkiezingen van november winnen. Kiezers zouden vanaf februari immers merken dat er minder loonbelasting werd ingehouden. Maar in peilingen zegt een meerderheid van de Amerikanen niets te hebben gemerkt van een hoger nettoloon.

Daarentegen komt zeker op het platteland, waar de meeste aanhang van de Republikeinen woont, de verhoging van de benzineprijs hard aan. Die is het gevolg van hogere prijzen op de wereldmarkt, maar volgens de Democraten heeft Trump zelf daaraan bijgedragen, onder meer door de sancties tegen Iran weer toe te passen.

Ook andere beloofde zegeningen van de belastingwetgeving vallen tegen. Van de extra winst die bedrijven mogen houden en van het belastingvrij in het buitenland geparkeerde geld dat ze goedkoop mogen terughalen, gaat bijna de helft direct naar de aandeelhouders. Het afgelopen half jaar ging het om meer dan 6 miljard dollar per dag.

Voorspelling

"Dat is wat de meeste economen ook verwachtten", zegt Matt Gardner, expert bij de denktank Institute on Taxation and Economic Policy. "Al kan uiteindelijk van het voordeel voor bedrijven alsnog iets terecht komen bij de consument, in de vorm van lagere prijzen, of bij de werknemer, als hoger loon. Dat zijn de effecten waar iedereen op gespitst is, want dat was de voorspelling van de president en het Congres."

Aankondigingen als die van Apple, dat zegt de komende vijf jaar miljarden dollars te zullen investeren, suggereren dat die voorspelling zou kunnen uitkomen. Maar volgens Gardner is dat moeilijk met zekerheid te zeggen. "Hoeveel meer Apple precies investeert dankzij die belastingverlaging, dat zeggen ze niet."

In feite nemen bedrijven als Apple met hun aankondigingen het stokje over van de Republikeinen en zetten ze het politieke debat over de wet voort, zegt Gardner. "Het is in hun belang om de Amerikanen te laten geloven dat ze beter af zijn met die wet. Want het kan goed dat na de verkiezingen de Democraten één of beide huizen van het Congres in handen hebben en de veranderingen teniet proberen te doen."

Dat de wet niet al te populair is, hebben de Republikeinen aan zichzelf te wijten, denkt Gardner. "Zelfs als mensen zien dat ze extra geld in handen krijgen, beseffen ze dat er veel meer naar grote bedrijven en welgestelden gaat. Veel mensen hebben goed door dat een belastingverlaging ergens van betaald moet worden. Ze wachten met ingehouden adem of er nu grote bezuinigingen aankomen."

Geef gul aan de staat, dat scheelt belasting

Californië, Illinois en New Jersey houden binnenkort nederig de hand op bij hun eigen burgers. In plaats van belasting betalen, mogen inwoners een schenking doen die hun lokale overheid ten goede komt. Voor de staat maakt het financieel niet uit, maar voor de burger wel: die schenking is compleet aftrekbaar, terwijl dat niet meer volledig geldt voor lokale belasting. Het is een van de elementen in de belastinghervorming die de Republikeinen door het Congres kregen. De belastingdienst, de IRS, heeft aangekondigd dit soort aftrekposten wel heel kritisch te bekijken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden