Trumps belastingverlaging maakt de rijken nog rijker

President Trump toont zijn omstreden belastingplan na ondertekening in het Witte Huis. Beeld REUTERS
President Trump toont zijn omstreden belastingplan na ondertekening in het Witte Huis.Beeld REUTERS

Aandeelhouders profiteren het meeste van de belastingverlaging voor bedrijven die president Trump eind vorig jaar ingevoerde. Werknemers krijgen extraatjes, maar die zijn vaak eenmalig.

Al in januari verklaarde Trump dat zijn omstreden belastingplan  een feest voor werknemers is. Het plan zorgt voor forse verlaging van de vennootschapsbelasting en een verlaging van de belasting die Amerikaanse bedrijven betalen op winsten die in het buitenland zijn gehaald. Meer dan 3 miljoen werknemers hebben als gevolg van die belastingmaatregelen bonussen gekregen en velen van hen inden duizenden en duizenden dollars, zei Trump, die zich baseerde op beloftes en plannen die bedrijven begin januari deden en openbaarden.

Dat getal van 3 miljoen zou best kunnen kloppen en mogelijk gaat het inmiddels – we leven ruim vier maanden verder – zelfs om meer mensen. Maar die ‘duizenden en duizenden dollars’ waren een geval van Trumpiaanse overdrijving. Zeker, tabaksconcern Altria kondigde twee dagen ná Trumps uitspraak aan dat het 7900 werknemers een bonus van 3000 dollar zou geven. Dat kost het bedrijf, dat over 2017 een winst van 10,3 miljard dollar maakte, eenmalig 24 miljoen. Eerder beloofde autobouwer FiatChrysler zijn 60.000 Amerikaanse werknemers een bonus van 2000 dollar.

Maar de meeste bedrijven die werknemers een tax cut bonus geven, zijn minder royaal. Meestal houden zij het op een eenmalig extraatje van 1000 dollar. Dat geldt bijvoorbeeld voor telecomconcern AT & T (200.000 werknemers), Bank of America (140.000) en kabelmaatschappij Comcast (100.000). Walmart, ’s werelds grootste retailer, betaalt alleen 1000 dollar uit aan mensen die al lang voor het concern werken.

Nationale bedrijfssport

Het aantal bedrijven dat eenmalige bonussen verstrekt, is groter dan het aantal dat zijn werknemers een structurele loonsverhoging biedt. Die bedrijven zijn er overigens ook: Walmart, de bank Wells Fargo en zakenbank Morgan Stanley. Of die verhoging geheel op het conto van Trumps belastingplan kan worden geschreven, is overigens twijfelachtig. In een aantal staten gaat het wettelijk minimumloon dit jaar sowieso omhoog. Bovendien is de Amerikaanse arbeidsmarkt krap. Een loonsverhoging is dan een middel om personeel te behouden of aan te trekken. Er zijn ook bedrijven die een deel van het genoten belastingvoordeel gebruiken voor het bijvullen van pensioenpotten of het aanbieden van scholingsprogramma’s.

Als 3 miljoen werknemers er eenmalig 1000 dollar bij krijgen, strijken zij samen 3 miljard dollar op. Aandeelhouders worden met veel grotere bedragen bediend. Dat komt niet doordat Amerikaanse bedrijven plots meer dividend uitkeren, dat lijken ze niet te doen. Het komt wel doordat zij een deel van de miljarden die zij overhouden door de belastingmaatregelen besteden aan de inkoop van eigen aandelen.

Die inkoop is in de VS een soort nationale bedrijfssport geworden. Door eigen aandelen in te kopen, wordt de koers van de aandelen gestut en hoeft de uitgekeerde winst over minder aandelen te worden verdeeld. Beleggers zijn meestal blij met die inkoop. Vorig jaar kochten Amerikaanse beursgenoteerde bedrijven voor 530 miljard dollar eigen aandelen in.

Verwennerij voor aandeelhouders

Dat zal dit jaar waarschijnlijk veel meer zijn. Hoeveel is moeilijk te zeggen, zoals het ook lastig is om te bepalen is wat het aandeel daarin is van Trumps belastingmaatregelen. Morgan Stanley schat dat bedrijven dit jaar voor 800 miljard dollar aan aandeleninkoop spenderen.

In sommige gevallen is er een directe relatie met Trumps maatregelen. Cisco haalt een deel van de ruim 60 miljard dollar die het in het buitenland had geparkeerd naar de VS. 25 miljard wordt gebruikt voor aandeleninkoop. Bank of America, dat 14 miljoen besteedt aan de uitkering van 1000-dollarbonussen besloot na Trumps maatregelen niet voor 12 miljard dollar maar voor 17 miljard aandelen in te kopen. Ook Wells Fargo (22 miljard), Boeing (18 miljard), Pepsi (15 miljard) en biotechbedrijf Amgen (10 miljard) hebben enorme inkoopprogramma’s aangekondigd. Apple spande natuurlijk de kroon: 100 miljard.

De aandeleninkoop is in de VS omstreden. Het is, zeggen critici, verwennerij voor aandeelhouders die de koersen kunstmatig hoog houdt en die ten koste gaat van de bedrijfsinvesteringen en de noodzakelijke innovatie. Bovendien maakt die inkoop de rijken alleen maar rijker – het gros van de bedrijfsaandelen is in handen van de rijkste 20 procent van de Amerikanen.

Of Trumps belastingplannen ook geleid hebben tot een golf van investeringen is minder duidelijk. Uit onderzoek van Bank of America onder beursgenoteerde bedrijven bleek dat hun investeringen 20 procent hoger waren dan in het eerste kwartaal van 2017, maar lager dan in het vierde kwartaal van 2017. Het kan zijn dat bedrijven later hun investeringen nog opvoeren. Maar vooralsnog profiteren aandeelhouders het meest van de belastingverlaging. Zoals ook werd verwacht.

Lees ook: Belastingverlaging VS: een peperduur cadeau met verstrekkende gevolgen

President Trump en de Republikeinen vierden feest nadat hun belastingplan werd aangenomen. De verlaging moet zichzelf terugverdienen, maar een oververhitte economie dreigt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden