Trumps aanhang kiest voorman die Trump niet wilde

Roy Moore plaatste een monument voor de Tien Geboden in een gerechtsgebouw en weigerde het homohuwelijk in Alabama te erkennen.Beeld AFP

Alabama gaat vermoedelijk een senator naar Washington sturen die de immigratie wil beperken, moslims wantrouwt en weinig waardering heeft voor de leiding van zijn eigen partij, de Republikeinen. Een man naar Donald Trumps hart dus. Behalve dat Trump de afgelopen weken zijn best deed om deze Roy Moore uit de Senaat te houden.

Moore won dinsdagavond de Republikeinse voorverkiezingen in Alabama. In december moet hij het nog opnemen tegen een Democraat, Doug Jones, maar gezien de politieke kleur van Alabama lijkt de weg naar Washington voor hem open te liggen.

Die overwinning behaalde Moore ondanks het feit dat president Donald Trump, die in Alabama heel populair is, de zittende senator Luther Strange steunde. En ondanks de miljoenen dollars die de campagne-organisatie van Strange kreeg dankzij de Republikeinse fractieleider in de Senaat, Mitch McConnell.

Conflicten

Met Moore komt er een kleurrijke figuur in de Senaat. Hij werd landelijk bekend doordat hij als opperrechter van Alabama maar liefst twee keer in conflict kwam met de federale overheid, wat hem beide keren zijn positie kostte. De eerste keer, in 2003, oordeelde een federale rechter dat hij de grondwettelijke scheiding van kerk en staat schond door in het gerechtsgebouw een monument te laten plaatsen voor de bijbelse Tien Geboden. Voor hem vertegenwoordigen die de bron van alle recht, en hij weigerde ze weg te halen. Vorig jaar was het opnieuw raak: hij werd geschorst omdat hij ondanks een uitspraak van het Hooggerechtshof in Washington het homohuwelijk in Alabama niet wilde erkennen.

In vergelijking met Moore is de verliezende kandidaat, Luther Strange, heel wat conventioneler. Hij was minister van justitie van Alabama, maar mocht van de gouverneur begin dit jaar de vacante zetel innemen van senator Jeff Sessions, die door Trump benoemd was tot minister van justitie.

Die benoeming was tijdelijk, in afwachting van de tussentijdse verkiezing in december. Maar eenmaal senator geworden kon Strange rekenen op de steun van de partijleiding. Het is traditie in de Senaat dat zittende leden elkaar steunen. Daardoor gebeurt het maar zelden dat een senator via voorverkiezingen door een partijgenoot gewipt wordt.

Kiezers

Dat dit Strange nu overkomt, is een veeg teken voor zowel fractieleider Mitch McConnell als Trump. Kennelijk is de weerzin tegen Washington onder Republikeinse kiezers, die er voor zorgde dat een onwaarschijnlijke buitenstaander als Donald Trump president werd, nog lang niet gezakt. En kennelijk heeft ook Trump zelf, hoezeer ze ook van hem houden, die kiezers niet in de hand als het om hun stemgedrag gaat.

Zelfs prominente aanhangers van Trump maakten een andere keuze dan hij. Afgelopen vrijdag konden de nieuwszenders bijvoorbeeld twee campagne-bijeenkomsten naast elkaar laten zien. In de ene riep vice-president Mike Pence namens Trump op om op Strange te stemmen. In de andere prees Trumps ex-adviseur Steve Bannon juist Roy Moore aan als iemand die 'de Trump-agenda' in Washington zou uitvoeren.

Voor Bannon en zijn website Breitbart is de overwinning van Moore nog maar het begin. Bannon denkt dat de huidige Republikeinse senatoren in Nevada, Arizona en Mississippi rijp zijn om in een voorverkiezing onderuit gehaald te worden en vervangen door radicalere, nationalistische politici.

Die zal de partijleiding niet graag zien komen, gezien de problemen die ze nu al heeft met Republikeinse verdeeldheid. Dinsdag nog leidde die ertoe dat wet die het zorgstelsel Obamacare moest vervangen, stemmen te kort kwam.

Ook in Nevada, Arizona en Mississippi zal de partijleiding dus proberen de woede onder de kiezers het hoofd te bieden. Maar het is de vraag of ze daarbij opnieuw de steun krijgt van president Donald Trump. Als die ergens een hekel aan heeft, is het immers wel verliezen. En helemaal als het van zijn eigen aanhang is.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden