Trump zet afspraken 'Parijs' bij het grofvuil, maar hoe precies?

Blije gezichten bij de ondertekening van het klimaatakkoord van Parijs in 2015. Beeld AFP

President Trump kan niet zomaar onder het klimaatverdrag uit. Eind 2020 is de opzegging pas echt een feit.

Trump vernietigt de Amerikaanse afspraken van het mondiale klimaatakkoord. Hoe precies, daar leek hij nog uiterst vaag over, donderdag tijdens zijn verklaring. Er zijn meerdere routes denkbaar voor zijn omstreden ‘exit’ uit het revolutionaire verdrag, dat 195 landen eind 2015 in Parijs met een juichstemming bereikten.

Hij wil van de deal af, in de hoop vervolgens te kunnen heronderhandelen over klimaatbeleid met de rest van wereld. Dat lijkt ijdele hoop. Want leiders in China, Europa en India zeiden al stellig: Trump kan stoppen, maar wij gaan samen door.

Met zijn toelichting is Trump eigenlijk al uit ‘Parijs’ gestapt, kun je zeggen. Feit is: hij laat alle afspraken nu links liggen. Zo bestempelt de president, die ‘Parijs ‘duur en oneerlijk’ vindt, in één klap de klimaatbeloften van zijn voorganger Obama als passé. Obama zette zijn handtekening voor het verminderen van de Amerikaanse uitstoot van broeikasgassen.

Stroperige klus

Maar de officiële handtekening van de Verenigde Staten is nog niet weg. Die paraaf staat onder het verdrag. Wil Trump de Amerikaanse deelname aan ‘Parijs’ nu formeel stoppen, dan moét hij procedures doorlopen. Hier wacht hem een stroperige klus. Het zou drie tot vier jaar vergen, zei voorzitter van de Europese Commissie, Jean-Claude Juncker al.

Trump kan weliswaar direct de vereiste schriftelijke opzegging op de bus doen. Maar het VN-bureau dat het klimaatakkoord bewaakt maakt zijn envelop dan pas in november 2019 open. Want de clausules van het klimaatakkoord, opgesteld tijdens de laatste klimaattop in Marrakesh eind 2016, kennen een ‘afkoelperiode’ van drie jaar.

En dan is Trump er nog niet. Goedkeuring van de opzegging duurt nog een extra jaar. Tegen die tijd is het eind 2020. Dan zit Trumps termijn er al op.

Geen regelrechte ramp

De president heeft nog wel een relatief snelle, andere optie. Hij kan zich al in één jaar terugtrekken, door een onderliggend VN-verdrag uit 1992 op te zeggen. Maar dit zou volgens kenners een brug te ver kunnen zijn. Want dan zet hij samenwerking bij meer milieuzaken op het spel. Amerika mag dan nergens meer meepraten. Staten en bedrijven binnen de Verenigde Staten willen ook zelfstandig doorgaan met CO2-vermindering.

‘De stekker’ uit het Parijs-akkoord trekken blijft ergens een definitiekwestie. Want Trump kan zijn handtekening wel weghalen, maar voor het klimaat hoeft dat in praktijk geen regelrechte ramp te ontketenen. Andere landen en werelddelen­­, waaronder China en Europa, willen het gat in klimaatbeleid vullen dat Trump laat vallen. Door de ‘exit’ komen de Verenigde Staten slechts met twee andere landen buiten het klimaatakkoord te staan: Syrië en Nicaragua. 

Lees ook: Veel staten hebben allang eigen klimaatbeleid, los van Trump

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden