Trump vreest een Democratisch Huis van Afgevaardigden

Voorbereidingen voor de verkiezingen in Pennsylvania.Beeld Getty Images

De waarschijnlijkste uitkomst van de Congresverkiezingen is dat de Democraten het Huis van Afgevaardigden zullen winnen, maar dat de Senaat een brug te ver is. Dat betekent een verdeeld Congres voor Trump. Drie scenario’s.

Scenario 1: Democraten veroveren het Huis van Afgevaardigden, maar niet de Senaat

Volgens de prognoses gaan de Democraten de meerderheid van de 435 zetels in het Huis van Afgevaardigden veroveren. In de Senaat is een meerderheid moeilijker te behalen, omdat van de 33 zetels die daar op het spel staan, de meeste nu al door een Democraat worden bezet. Een zetel verliezen is dan sneller gebeurd dan eentje winnen. Met een verwachte nieuwe meerderheid kunnen de Democraten in het Huis wetten aannemen, maar de Republikeinen kunnen die in de Senaat verwerpen. Dat lijkt op de huidige patstelling, waarin de Republikeinen weliswaar de meerderheid in beide huizen ­hebben, maar de Democratische minderheid in de Senaat wetten mag blokkeren.

Die regel geldt niet voor de goedkeuring door de Senaat van de benoeming van federale rechters. Daardoor zal president Trump de komende twee jaar vermoedelijk volop door kunnen gaan met het benoemen van conservatieven in rechtbanken en hoven van beroep. Mogelijk zal hij ook weer vacatures mogen vervullen in het Hooggerechtshof, zoals hij nu al twee keer heeft mogen doen.

Een Democratische meerderheid in het Huis van Afgevaardigden kan het Trump wel lastig maken. In het Huis heeft de meerderheid de leiding over alle commissies. Die mogen documenten opvragen en getuigen horen. De Democraten popelen om daar gebruik van te maken. Onder de Republikeinse meerderheid waren

er hoorzittingen over de mogelijke betrokkenheid van Trump en zijn medewerkers bij de Russische inmenging in de verkiezingen van 2016. Vaak leken die er vooral op gericht, het onderzoek daarnaar door speciaal aanklager Robert Mueller af te schilderen als een complot van Democraten, zoals Donald Trump dat zelf ook graag roept.

Een Democratische meerderheid krijgt mogelijk ook Trumps belastingaangiften boven tafel. Die houdt hij nu, anders dan zijn voorgangers, geheim.

Scenario 2: Huis van Afgevaardigden en Senaat blijven in handen van de Republikeinen

Een andere uitslag is zeker niet uit te sluiten. De afgelopen maand slonk de Democratische voorsprong in de landelijke partijvoorkeur van 9,5 naar 7,3 procent. Kennelijk hebben de waarschuwingen van Republikeinse kant voor de vreselijke gevolgen van een Democratische machtsovername effect. Mocht het Huis van Afgevaardigden samen met de Senaat in handen van zijn partij blijven, dan zal Trump ongetwijfeld de eer opeisen. De komende twee jaar zullen Republikeinse Congresleden, beseffend dat hun electorale lot verbonden is met de president, zich moeten voegen naar zijn prioriteiten. Hij zal dan opnieuw proberen geld los te krijgen voor zijn muur aan de grens met Mexico en werk maken van het zoveel mogelijk beperken van immigratie, legaal en illegaal.

Scenario 3: Huis van Afgevaardigden en Senaat komen beide in handen van de Democraten

Andersom ligt het als de Democraten onverwacht sterk uit de hoek ­komen en niet alleen het Huis van Afgevaardigden, maar ook de Senaat veroveren. Daarvoor moeten Republikeinse bastions vallen in dunbevolkte, conservatieve staten. Voor 2020 moet die partij dan niet alleen vrezen voor het verlies van de presidentsverkiezingen, maar ook voor verdere schade in de Senaat. In een situatie die het spiegelbeeld is van die van vandaag, zijn dan juist de Republikeinen in een precaire positie, met meer zetels dan de Democraten, dus met grotere kans op zetelverlies.

Zo’n complete machtsovername in het Congres zal de Democraten nog meer in de verleiding brengen, een afzettingsprocedure tegen Trump te beginnen, als dat het ­rapport van speciaal aanklager Robert Mueller daarvoor munitie verschaft. Het Huis van Afgevaardigden geeft de voorzet bij zo’n procedure en de Senaat moet met twee derde meerderheid instemmen. Zo groot kan de Democratische meerderheid vandaag per definitie niet worden.

Trumps presidentschap komt dus pas direct in gevaar als een flink aantal Republikeinse senatoren hem afvalt. Dat is alleen denkbaar als zijn partij getroffen wordt door een electorale ramp.

Wat zeggen de kiezers?

Het mag in Washington gonzen van de geruchten over een blauwe golf die het Huis gaat overspoelen, kiezers zijn niet onder de indruk. Zowel Republikeinen als Democraten verwachten weinig vernieuwing.

Rodin Mejia Beeld Ellen Kok

Ze spelen een spel met je
Rodin Mejia 
Long Island, New York

Bouwvakker Rodin Mejia (27) mag niet stemmen. Hij kwam elf jaar geleden uit Honduras naar de Verenigde Staten en is nog geen Amerikaans burger. En heel rouwig is hij er niet om, want wat hij tot nu toe heeft gezien van de Amerikaanse politiek, bevalt hem maar matig.

“Volgens mij maakt het niet zoveel uit wie er wint. Ze hebben wel verschillende ideeën, maar wat ze doen is niet zo verschillend. Obama kreeg ook niet veel voor elkaar. Ze spelen een spel met je.

“In de toekomst, als ik mag stemmen, zal ik allereerst kijken naar de achtergrond van kandidaten. Wij zijn christelijk, dat moeten zij ook zijn. En dan is voor mij immigratiebeleid niet eens het belangrijkste, maar eerder wat ze voor oudere mensen doen. En een politicus met de juiste waarden zal ook zorgen voor onderwijs waarbij leerlingen een goede levenshouding wordt bijgebracht.”

Jessica LetourneauBeeld Ellen Kok

Dit is een rare kronkel in de tijd
Jessica Letourneau
Gainesville, Virginia

Natuurlijk gaat Jessica Letourneau (41) stemmen, zegt ze van achter de kassa van haar natuurvoedingswinkel. Al zal het niets uithalen, denkt ze.

“Hier wint jammer genoeg doorgaans een conservatief. Ik stuur wel eens een brief naar mijn afgevaardigde, en dan krijg ik een antwoord dat totaal het tegengestelde is van wat ik wil. De ‘blauwe golf’ van Democraten die ze landelijk voorspellen zal aan ons wel voorbij gaan.

“Veel Amerikanen hopen op een afgevaardigde die niet zoveel mee stemt met de huidige ... ik vrees dat je hem president moet noemen.

“Ik let niet meer zo op de details in de politiek. Ik vind het allemaal zo walgelijk dat ik er geen aandacht aan wil besteden. We zitten in een rare kronkel in de tijd, en ik wacht met ongeduld tot die voorbij is. Misschien duurt dat nog wel zes jaar. Ik zei laatst tegen iemand: Trump wordt vast niet herkozen in 2020. Maar toen bedacht ik dat ik dat in 2016 ook zei.”

Kathy BelcherBeeld Ellen Kok

Help alleen wie het nodig heeft
Kathy Belcher
Sudbury, Ohio

“Je gaat niet leuk vinden wat ik je vertel, want je bent van de pers en die is links”, zegt boerin Kathy Belcher, terwijl ze pompoenen uitstalt voor een herfstfestival op het dorpsplein.

“Ik ga over de hele linie Republikeins stemmen. En dat doe ik om Donald Trump te steunen. Het goede aan Trump is dat hij het land wil besturen als een bedrijf. Een bedrijf moet zijn geld goed besteden. De overheid moet alleen mensen helpen die het nodig hebben.

“Ik ben ook belastingadviseur en ik zie hoe mijn klanten profiteren. Ze krijgen toeslagen en ze vragen me wat de inkomensgrens is, zodat ze aan het eind van het jaar op tijd kunnen ophouden met werken. Dat maakt me boos. Ik help ze, want het is de wet. Maar ik vind de wet niet goed. Als Trump onaardige dingen zegt, doet me dat niets. Misschien is hij geen prettig mens, maar wat kan mij dat schelen. Als hij zijn werk maar goed doet.”

Ellis MaggardBeeld Ellen Kok

Trump is frisse lucht
Ellis Maggard
Eolia, Kentucky

Als winkelier Ellis Maggard over politiek praat, is daar iets eigenaardigs aan, en hij wil niet dat het je ontgaat. “Ik heb het over ‘de vorige president’, en ‘Obama’, maar nooit over ‘president Obama’. Hij was de president, natuurlijk, maar toch, ik zeg het nooit in combinatie. Ik ga stemmen voor degenen die Trump steunen. Ik was helemaal ziek van Obama en zijn Obamacare zorgstelsel en zijn Obamabeleid. Hij heeft in zijn twee termijnen niets gedaan voor de Verenigde Staten. Wat ik wilde was verandering.

“Waarom dan Donald Trump niet de kans geven? En kennelijk was ik niet de enige die zo dacht. Dit land had een stoot frisse lucht nodig. En of hij dan misschien affaires heeft gehad met vrouwen of zo, dat kan mij niets schelen. Hij praat niet als een politicus en hij gedraagt zich niet als een politicus. Iedereen lacht om zijn haar, maar dat is juist wat me aan hem bevalt.”

Lees ook:

Grimmige verkiezingen laten zien hoe verdeeld Amerika is

Meer of minder Trump? Over die vraag spreken de Amerikanen zich vandaag uit bij de tussentijdse verkiezingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden