Trump stelt de beslissing over heffingen op staal uit en laat Europa bungelen

Een staalwerker in het Pakistaanse Peshawar. Hij helpt bij de aanleg van een weg.Beeld EPA

Het staalconflict tussen de VS en Europa houdt nog wel een tijdje aan, want Het Witte Huis is zeer tevreden over wat zijn strategie van dreigen oplevert.   

De Amerikaanse president Trump laat de Europese Unie nog langer bungelen in het staalconflict. Zijn besluit over heffingen op staal en aluminium uit Europa heeft hij uitgesteld tot 1 juni, zo maakte het Witte Huis bekend. Brussel verwijt Washington de onzekerheid te verlengen, wat slecht is voor de economie.

Het uitstel geldt ook voor metaalexporteurs Mexico en Canada. Met Argentinië, Australië en Brazilië zouden principe-akkoorden zijn gesloten, vooral gericht op importbeperkingen. Zuid-Korea had al beloofd om de staalexport naar de VS terug te brengen tot 70 procent. “De overeenkomsten onderstrepen de succesvolle strategie van de regering-Trump”, schrijft het Witte Huis.

De EU denkt daar anders over: “Als oude partner en vriend van de VS zullen wij niet onder dreigementen onderhandelen”, stelt de Europese Commissie in een verklaring. Een trans-Atlantische overeenkomst moet in balans zijn en beide partijen voordelen bieden, laat Brussel weten.

Onzin!

Omdat de VS veel staal uit het buitenland halen, is volgens president Trump de nationale veiligheid in het geding. In maart kwam hij daarom met heffingen van 25 procent op buitenlands staal en 10 procent op aluminium. De tijdelijke ontheffing die de EU kreeg, liep maandag af.

Dat veiligheidsargument is volgens Europa onzin en ook wil het niet verantwoordelijk worden gehouden voor de overcapaciteit op de wereldwijde staalmarkt. Daarom weigert de Unie invoerheffingen te accepteren. In maart dreigde ze al met tegenmaatregelen als het toch zover komt. De invoer van typisch Amerikaanse producten zoals spijkerbroeken, bourbon-whiskey en motoren van Harley Davidson zal dan flink belast worden.

De EU is de grootste staalexporteur naar Amerika, gevolgd door Canada en Zuid-Korea. Duitsland verscheept van alle Europese landen het meeste staal naar Amerika. Voor veel bedrijven is de aanhoudende onzekerheid een groot probleem, zegt de Duitse minister van economische zaken Peter Altmaier. Hij rekent op een definitieve ontheffing omdat invoertarieven in niemands belang kunnen zijn. 

Maar het bezoek van bondskanselier Merkel aan Trump vorige week heeft weinig betekend in dit dossier. Bovendien stoort Trump zich aan het handelstekort met Duitsland: 64 miljard dollar in 2017.

Onderzoek naar dumping

China, Rusland en Japan hebben geen ontheffing gekregen en hun staal wordt dus flink duurder in de VS. Om te voorkomen dat Europese landen die markt overnemen en juist meer gaan exporteren naar Amerika, zijn quota op Europees staal noodzakelijk, zei de Amerikaanse minister van handel Wilbur Ross vrijdag.

China produceert de helft van al het staal in de wereld en niet alleen Amerika verwijt het land staal te dumpen tegen oneerlijke prijzen. Omdat China relatief weinig staal naar de VS exporteert, wordt het niet zo hard geraakt door deze invoerheffingen.

De Europese staalindustrie, verenigd onder Eurofer, zegt dat een tijdelijke ontheffing beter is dan geen ontheffing. Wel bestaat de angst dat landen hun staalexport van Amerika naar de EU verleggen, met negatieve gevolgen voor de prijzen. De EU heeft al een onderzoek in gang gezet naar dumping van staal in Europa.

Zweedse schoenen

Trump maakt voor de heffingen gebruik van een uitzondering in de afspraken van de Wereldhandelsorganisatie (WTO). Als de eigen veiligheid in het geding komt, mag een land de vrijhandel beperken. Deze clausule leidt tot veel discussie, omdat een land zelf mag bepalen wanneer dat het geval is. Bij eerdere gevallen ging het om oorlog (Falklandoorlog, Joegoslavië), het conflict in het Midden-Oosten of de Amerikaanse sancties tegen Cuba of Nicaragua.

Toen Zweden in de jaren zeventig z'n schoenenindustrie beschermde onder het mom van nationale veiligheid, werd het bedolven onder kritiek in de vergaderzaal van de WTO.

Vanaf morgen brengen de VS een handelsbezoek aan China. De delegatie omvat onder meer de Amerikaanse minister van financiën Steven Mnuchin, minister van handel Wilbur Ross en handelsgezant Robert Lighthizer. De VS dreigen met invoerheffingen op producten uit China ter waarde van 50 miljard dollar. 

China dreigt terug, maar lijkt ook wat te bewegen. Zo wil het buitenlands bezit van autofabrieken vrijgeven en versoepelde de Chinese toezichthouder op de beurs de mogelijkheden voor investeringsbanken zoals Goldman Sachs. Ook daarin zal Trump het gelijk van zijn strategie zien.

Lees ook: Een handelsoorlog treft uiteindelijk iedereen
De VS en China staan op de rand van een grote handelsoorlog. Daar is weinig of geen ervaring mee. Het is afwachten waar de klappen zullen vallen.

Dreigende taal van Trump lijkt vruchten af te werpen
Trumps strategie van dreigen, onderhandelen en weer dreigen lijkt te werken. Zuid-Korea is gezwicht, ook China doet concessies.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden