Opinie

Trump, Poetin en een nieuw Jalta

Beeld Trouw

Nog elke dag worden in het Kremlin de flessen champagne ontkurkt, want Donald J. Trump betrekt deze maand het Witte Huis.

De Russische president Poetin gaf Trump een vroeg welkomstgeschenk door niet te reageren op Obama's besluit om als vergelding voor de vermeende Russische inmenging in de Amerikaanse presidentsverkiezingen Russische diplomaten uit te zetten. Normaal wordt op een dergelijke actie gereageerd met het uitzetten van een gelijk aantal diplomaten.

Trump juichte dit toe en riep dat Poetin 'heel slim' is. Slim is hij zeker. Hij staat nu te boek als Poetin De Vergevingsgezinde waarmee in alle redelijkheid zaken kunnen worden gedaan. Precies zoals hij door Trump en veel Poetinaanhangers in Europa gezien wil worden.

Ook al ziet Trump Poetin zitten, hij zal snel na zijn aantreden tot de conclusie komen dat de marges in het buitenlandbeleid smal zijn. Paul Ryan, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, heeft al duidelijk gemaakt voor harde druk op Rusland te voelen. Ryan stelde terecht vast dat de belangen van Amerika en Rusland niet altijd samenvallen.

Maar zolang het de Amerikaanse belangen niet schaadt, kan Trump toch veel schade aanrichten. Als hij de betrekkingen met Rusland wil normaliseren is dat op zich goed nieuws. De confrontaties tussen Navo-landen en Rusland zijn sinds de annexatie van de Krim zorgwekkend geëscaleerd. Normalisatie is noodzakelijk en goed voor de stabiliteit in Europa.

Nieuwe deal

Tegelijkertijd is normalisatie slecht als daardoor de sancties al te gemakkelijk van tafel gaan en de Russische inmenging in het soevereine Oekraïne en de annexatie van de Krim zo worden gelegitimeerd. Daarmee krijgt het internationale recht een opdonder en wordt de weg geopend naar meer illegale annexaties. China heeft daar al op geanticipeerd door de uitspraak van het internationale hof van arbitrage te verwerpen waarin alle Chinese claims op delen van de Zuid-Chinese Zee ongegrond zijn verklaard.

Het meest zorgwekkende is wanneer beide leiders concluderen dat de spanningen alleen kunnen worden weggenomen met een deal over een nieuwe Europese orde. De huidige orde werd in het Handvest van Parijs in 1990 vastgelegd. Toen werd in reactie op de onzalige deling van Europa tot opluchting van alle Europeanen gekozen voor een vrij, ongedeeld, democratisch Europa waarin alle landen zelf bepalen bij wie zij zich aansluiten en hoe zij zich organiseren.

Maar inmiddels accepteert Rusland niet meer dat Oekraïne daar invulling aan geeft door zich op het Westen te richten. Het zou mij niet verbazen als Poetin en Trump aansturen op een herhaling van de Conferentie van Jalta waar de Amerikanen, Britten en Russen in 1945 de invloedsferen in Europa bepaalden.

Conflicten op komst

Een nieuwe deling, zonder inspraak van de Europese Unie, zou kunnen betekenen dat de Krim definitief Russisch wordt, Oekraïne, Moldavië en Georgië neutraal moeten worden, en de aansluiting van de Baltische staten bij het westerse kamp erkend wordt.

Machtspoliticus Poetin en de onervaren Trump die buitenlandbeleid als zakelijke onderhandelingen ziet, zijn in staat zo'n deal te maken. Het internationale recht en het zelfbeschikkingsrecht van staten blijken dan wederom een lege huls te zijn en nieuwe conflicten dreigen als staten zich niet willen schikken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden