Trump niet bezorgd over tegendraadse ministers

hoorzittingen | Beoogde ministers van aankomend president Trump zeggen niet altijd wat hij wil. Ze werden deze week stevig aan de tand gevoeld in de Senaat, ook door Republikeinse senatoren.

In zijn raad van ministers zal Donald Trump de handen niet op elkaar krijgen voor marteling van terreurverdachten, registratie van alle moslims in Amerika of het loslaten van de Navo. Maar dat wil nog niet zeggen dat die ideeën ook van tafel zijn.


Tijdens de hoorzittingen deze week in de Senaat met een aantal beoogde ministers en het hoofd van de CIA, bleek het gemakkelijk hen standpunten te ontlokken die niet stroken met wat de aanstaande president van de Verenigde Staten in de campagne en na zijn verkiezing heeft gezegd.


Niet alleen Democratische senatoren in de commissies die de hoorzittingen hielden, spanden zich daarvoor in. Veel Republikeinen in het Congres maken zich zorgen over Trumps lankmoedige houding tegenover Rusland en president Poetin, ondanks de activiteiten van dat land in Oekraïne, Syrië en - via hackers - in de VS zelf. Aan rapporten van de inlichtingendiensten over Russische bemoeienis met de presidentsverkiezingen wilde Trump eerst geen geloof hechten.


Maar beoogd CIA-directeur Mike Pompeo verzekerde zijn gehoor dat hij stevig onderzoek zou doen naar waar Rusland mee bezig is, los van de politieke consequenties van zijn bevindingen. En de als minister van defensie voorgedragen ex-generaal James Mattis zei dat de Russische agressie de grootste bedreiging voor de Verenigde Staten is sinds de Tweede Wereldoorlog. Bovendien twijfelt Mattis niet aan het belang van de Navo: "Landen met bondgenoten gaat het goed, landen zonder bondgenoten gaat het slecht."


Het moeilijkst had Rex Tillerson het, Trumps keuze als minister van buitenlandse zaken en tot voor kort president-directeur van ExxonMobil. Vooral de Republikeinse senator Marco Rubio maakte het hem moeilijk. Hij vroeg Tillerson van alles over lobby-activiteiten van ExxonMobil tegen de sancties die Rusland zijn opgelegd, en of het bedrijf onder zijn leiding zaken had gedaan met Iran, Syrië en Soedan. Op veel vragen moest hij het antwoord schuldig blijven.


Als de diplomaat die hij binnenkort hoopt te zijn, hield Tillerson zich op de vlakte toen er vragen kwamen over de mensenrechten in de Filippijnen en Saudi-Arabië. Opvallend was dat hij het met Trump helemaal nog niet over Rusland had gehad. Hun gesprekken waren alleen gegaan over de 'algemene principes' van het nieuwe buitenlandbeleid. De kritische houding van Rubio maakt het nog spannend voor Tillerson en Trump, want als hij zich tegen de benoeming keert, en alle Democraten doen dat ook, dan is er geen meerderheid voor in de commissie en komt het niet eens tot een stemming in de Senaat. Trump moet dan een andere minister van buitenlandse zaken zoeken.


Na afloop van de hoorzitting wilde Rubio nog niet zeggen of hij Tillerson steunt. Hij heeft persoonlijk alle reden om Trump een hak te zetten: tijdens de strijd om de Republikeinse nominatie was ook hij een gegadigde, en werd hij door de aanstaande president consequent weggezet als 'kleine Marco'.


Trump zelf lijkt zich nog geen zorgen te maken. Hij meldde via Twitter dat zijn beoogde ministers het prima hadden gedaan, maar suggereerde ook dat hij zijn eigen plan trekt: "Ik wil dat ze zichzelf zijn en hun eigen gedachten uitspreken, niet die van mij!"

Tillerson lokt felle reactie uit in China

De Chinese staatsmedia gaven gisteren een stevige waarschuwing af aan de Verenigde Staten. Als China de toegang wordt geblokkeerd tot de eilandjes die het in de Zuid-Chinese Zee heeft opgespoten, dan zal dat tot een 'stevige confrontatie' leiden. De media reageerden op de beoogde Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Rex Tillerson. Die zei tijdens de hoorzitting in de Senaat dat de VS China een duidelijk signaal moeten geven en de toegang tot de eilandjes moeten ontzeggen. De eilandjes zijn op plekken opgespoten die ook door andere landen worden geclaimd. Tillerson vergeleek deze Chinese actie met de Russische annexatie van de Krim. De officiële reactie van China was ingehouden. Woordvoerder van de minister van buitenlandse zaken Lu Kang zei dat China het recht heeft om 'normale activiteiten' op zijn eigen grondgebied uit te voeren. Het commentaar in de regeringsgezinde Chinese krant Global Times was een stuk directer. Als de toegang wordt geweigerd zou dat tot 'grootschalige oorlog' kunnen leiden. En de nationalistische China Daily deed de opmerkingen van Tillerson af als diplomatieke onwetendheid. 'Zulke opmerkingen zijn het niet waard om serieus te nemen', aldus de krant.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden