Trump mag volgende zet doen in memo-oorlog

Donald Trump tijdens de State of the Union Beeld AP
Donald Trump tijdens de State of the UnionBeeld AP

De woordenstrijd om de rechtmatigheid van het Rusland-onderzoek van de FBI – of althans een klein stukje daarvan – kan de volgende ronde in. Een memo van de Democraten daarover mag van een commissie van het Huis van Afgevaardigden openbaar gemaakt worden.

Bas den Hond

Het memo gaat over een geheim besluit van een rechtbank voor inlichtingenzaken. Vrijdag werd een Republikeins memo openbaar gemaakt, met instemming van president Trump, dat suggereert dat die rechtbank in 2016 door de FBI is voorgelogen. De Democraten zijn het met die conclusie niet eens, en zeggen dat het stuk geschreven is om het onderzoek naar de connectie tussen de campagne-organisatie van Donald Trump en de Russen verdacht te maken.

Het is nu aan president Donald Trump om te beslissen of het Democratische stuk daadwerkelijk openbaar zal worden.

Opmerkelijk unaniem besluit

Het besluit van de commissie was unaniem, en dat was verrassend - de Republikeinse meerderheid voorkwam vorige week nog dat het Democratische memo tegelijk met het Republikeinse zou uitkomen. Mogelijk denken de Republikeinen dat de Democratische argumenten minder effect zullen sorteren nu de Republikeinse beschuldigingen enkele dagen het nieuws hebben beheerst.

Maar het is ook mogelijk dat ze vrezen hun morele gelijk te verspelen door openlijk te beletten dat tegenargumenten het licht zien. De afgelopen dagen was juist 'transparantie' een van de argumenten waarmee de Republikeinen hun nooit vertoonde stap verdedigden. Ze gebruikten een tot nu toe slapend wetsartikel om geheime informatie openbaar te maken, tegen de zin van de leverancier van die informatie, de FBI.

Tekst loopt door onder de afbeelding.

Adam Schiff, de hoogste Democraat in de inlichtingencommissie. Beeld EPA
Adam Schiff, de hoogste Democraat in de inlichtingencommissie.Beeld EPA

Het Republikeinse memo betoogt onder meer dat het verzoek aan de rechtbank om een ex-campagnemedewerker van Donald Trump te mogen bespioneren, onrechtmatig was. De aanwijzingen dat deze Carter Page staatsgevaarlijke contacten had met Russen, kwamen onder andere uit het 'Steele-dossier', een collectie informatie en geruchten die verzameld was door de Britse ex-spion Christopher Steele.

Volgens de Republikeinen was het met name schandalig dat de rechtbank niet te horen zou hebben gekregen dat de Democratische partij indirect voor het dossier betaald had. Ze zeiden dat hun memo uitsluitend het doel had te protesteren tegen de schending van de burgerrechten van Carter Page, niet het onderuit halen van het hele Rusland-onderzoek.

Loslippigheid

En het memo bevat tenminste één element dat zelfs het tegengestelde effect heeft: het bevestigt een eerder bericht in de New York Times dat het Rusland-onderzoek niet begon toen Steele met zijn informatie naar de FBI stapte en de dienst op grond daarvan besloot dat Carter Page afgeluisterd moest worden. Al eerder kwam de Trump-campagne namelijk bij de FBI in beeld door loslippigheid van George Papadopoulos.

Deze adviseur van Trump bleek te weten dat de Russen beschikten over emails van de Democratische Partij en de campagne van Hillary Clinton, nog voordat die emails door WikiLeaks in de openbaarheid waren gebracht. Hij heeft inmiddels schuld bekend aan liegen tegen de FBI, en werkt om strafvermindering te krijgen mee aan het onderzoek naar de Rusland-connectie door speciaal aanklager Robert Mueller.

De woordenstrijd tussen Republikeinen en Democraten concentreerde zich de afgelopen dagen echter vooral op het Steele-dossier. De Republikeinen noemen dat steevast een 'onbevestigd en weerlegd' pakket roddels, maar het is niet onmogelijk dat de FBI onderdelen ervan heeft kunnen bevestigen. Het zou daarbij kunnen gaan om zaken die Trump heeft gedaan met invloedrijke Russen, of om seksuele uitspattingen van Trump in Rusland waarmee hij gechanteerd is of kan worden.

Twee Republikeinse senatoren, Chuck Grassley en Lindsey Graham, hebben vorige maand om een onderzoek van justitie gevraagd naar het Steele dossier. Volgens hen is het van tweeën een: ofwel Steele heeft gelogen tegen de FBI, wat strafbaar is, ofwel de FBI en anderen binnen het ministerie van justitie hebben bewust de onwaarheden die in het Steele dossier zouden staan voorgelegd aan de rechtbank als rechtvaardiging van het onderzoek naar Carter Page. De twee maakten maandag een gecensureerde versie van hun verzoekschrift openbaar. Het ministerie zegt het nog te bestuderen.

Moeilijke keus Trump

Nu het Democratische tegen-memo op het bureau van president Trump ligt, staat die voor een moeilijke keus. De meest logische weg is om het memo net zo te behandelen als het Republikeinse memo en het openbaar te maken, ongeacht eventuele bezwaren die ook nu van FBI en het ministerie van justitie zouden kunnen komen – maar die nog niet gekomen zijn. Maar daarmee geeft hij wel ruim baan aan de argumenten van de Democraten dat hij terecht bloot staat aan wat hijzelf beschouwt als een heksenjacht zonder een enkele grond.

Eerder maandag twitterde hij dat de auteur van het Democratische memo, 'kleine Adam Schiff', een van 'de grootste leugenaars en lekkers in Washington' is. De opdrachtgever voor het Republikeinse memo, commissievoorzitter Devin Nunes, noemde hij daarentegen 'een man van enorme moed en doorzettingsvermogen, die ooit misschien erkend wordt als een Grote Amerikaanse Held voor wat hij heeft onthuld en moeten verduren!'

Openbaarmaking is in ieder geval niet vanzelfsprekend, liet het Witte Huis maandagmiddag weten. De president mag er volgens de wet vijf dagen over nadenken.

Lees ook: Loopt Trump aan de leiband van de keiharde, jonge adviseur Stephen Miller?

Lees alle berichtgeving over Donald Trump in ons dossier.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden