Trump gooit diplomatie overboord met dreigement aan Noord-Korea

Donald Trump spreekt de Verenigde Naties toe.Beeld EPA

Jaren van Amerikaanse diplomatie gingen met een flinke zwaai op de schroothoop, vandaag tijdens de eerste toespraak van Donald Trump tot de Verenigde Naties. Noord-Korea wacht ‘totale vernietiging’, het akkoord met Iran is ‘beschamend’, de toestand in Venezuela is ‘onacceptabel’. 

Als klap op de vuurpijl spoorde hij alle wereldleiders in de zaal aan steeds hun nationale belang voorop te stellen – net zoals hij dat zelf doet.

“Het was de verkeerde speech, op het verkeerde moment, voor het verkeerde publiek”, zei de Zweedse minister van buitenlandse zaken Margot Wallstrom na afloop. Trump leek zich meer op zijn eigen aanhang te richten dan op de regeringsleiders en staatshoofden in de zaal, in meer poëtische taal dan gewoonlijk. Zo sprak hij over de wereldwijde strijd tussen de ‘rechtvaardigen en slechteriken’.

De deal met Iran is een schoolvoorbeeld van klassieke diplomatie: na jaren onderhandelen is het de internationale gemeenschap gelukt om Teheran zijn nucleaire programma te laten inperken en meer controles toe te staan, in ruil voor economisch voordeel. Maar Trump vertrouwt dat land niet en is bereid om dit subtiele akkoord overboord te kieperen.

De chaos in Venezuela is, na de ontspanning met Cuba en het vredesakkoord in Colombia, het laatste grote politieke probleem in Latijns-Amerika. Trump kiest niet voor verzoening, maar voor directe confrontatie met president Nicolas Maduro. De VS ‘staan klaar om actie te ondernemen’.

Het hoogste spel speelt de Amerikaanse president met Noord-Korea. De harde woorden die Trump koos, voor de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, zijn ongekend. “De raketman is bezig met zijn eigen zelfmoordmissie.” Tijdens zijn uithaal naar het land van Kim Jong-un ontstond er onrust in de grote zaal in New York.

Vuur en woede

Het dreigement zelf is niet helemaal nieuw. Eerder al waarschuwde Trump voor ‘vuur en woede’ als Kim zijn kernwapenprogramma niet opgeeft. Minister van defensie James Mattis sprak ook al over vernietiging van de communistische dictatuur.

Zelfs de vorige Amerikaanse president, Barack Obama, heeft gezegd dat de VS Noord-Korea zouden kunnen vernietigen. Maar hij sprak direct daarna over het ‘gigantische verlies aan mensenlevens’ dat dit met zich mee zou brengen en hij wees op het belang van de Amerikaanse bondgenoot Zuid-Korea. Want dat is het grote risico van een Amerikaanse aanval op Noord-Korea: Pyongyang kan binnen tien minuten de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoul in puin leggen, met circa tien miljoen inwoners.

Een ander bezwaar tegen Trumps dreigement is tactisch van aard: wie ergens mee dreigt, moet dat ook waarmaken als de tegenpartij niet inbindt. Een ouder die zegt ‘als je nu je kamer niet opruimt, krijg je deze week geen zakgeld’, moet zijn of haar hand op de knip houden als er niets gebeurt. Anders ondermijnt het dreigement slechts de eigen positie.

Trump riskeert met zijn boude uitspraken twee dingen: hij kan een zetje geven in de richting van een rampzalig militair conflict, en hij kan de positie van de VS in de wereld ondergraven. Want niemand verwacht dat Kim Jong-un nu ineens de ontwikkeling van een kernraket voor de lange afstand opgeeft. De dictator gokt dat slechts het bezit van zo’n wapen het voortbestaan van zijn regime verzekert.

Als Kim volhardt, drukt Trump dan echt op de knop? Voor een militaire aanval op Noord-Korea heeft hij de steun van zijn militaire staf nodig, en het is de vraag of hij die krijgt. Het zou ook niet de eerste keer zijn dat Trump weer inbindt. Soms dreigen, dan weer terugkrabbelen: wat ontbreekt is doordachte diplomatie.

Lees ook: Als de VS en Noord-Korea hun belofte nakomen, is nucleaire oorlog de enige uitkomst

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden