Trump doet protestanten een aanzoek, voor een verstandshuwelijk

Trump, woensdag in New York.Beeld afp

Conservatieve protestanten op zijn hand krijgen: zou het hem lukken? Donald Trump is begonnen aan zijn eerste landelijke charme-offensief onder evangelicals, een groep met wie hij weinig gemeen heeft.

Afreizen naar New York om daar Donald Trump te ontmoeten. Trump, de grofgebekte vastgoedmagnaat, de vrouwenverslijter. De man die graag aanschuift bij radioprogramma's om te vertellen welke technieken voor orale seks zijn voorkeur hebben. Wie een leider van een conservatieve protestantse kerk of organisatie vijf jaar geleden had voorspeld dat hij in 2016 zo'n reis zou maken, was waarschijnlijk voor gek versleten.

Toch gebeurde het: dinsdag trof de vermoedelijke Republikeinse presidentskandidaat in New York een zaal vol religieuze leiders. Liefst negenhonderd man. Predikant en voormalig gouverneur Mike Huckabee zag het helemaal zitten, zei hij tijdens de bijeenkomst. "Dit evenement zal bepalend zijn. Het wordt een kantelpunt in de race om u president te maken."

De bijeenkomst was geen directe poging om geloofsleiders in te palmen, benadrukte Trumps campagne vooraf. Het moest vooral een kennismaking zijn - Trump steunen was niet verplicht. Al was steun natuurlijk wel van harte welkom.

Hij kan niet om evangelicals heen
Trump heeft de evangelicals, de bonte groep van (volgens de meest gangbare definities) tientallen miljoenen conservatieve protestanten nodig om zijn strijd tegen Hillary Clinton te winnen. Een groot deel van de evangelicals is politiek rechts, en onder evangelicals is de opkomst bij presidentsverkiezingen relatief groot. Iedere Republikeinse presidentskandidaat sinds de jaren '80 weet: in de strijd om het Witte huis kan de evangelical-stem het verschil maken. Als ze niet op je stemmen, heb je een probleem.

Het probleem voor Trump: conservatieve protestanten hebben een sterke voorkeur voor kandidaten die hetzelfde geloof belijden, of in ieder geval op hen lijken. Trump voldoet totaal niet aan die profielschets. Sommige evangelical-leiders waarschuwen al maandenlang: dit is geen man van God, dus misschien moet u overwegen om op verkiezingsdag thuis te blijven.

Zou de New Yorkse zakenman daar iets aan kunnen veranderen? De bijeenkomst 'overtrof onze verwachtingen enorm', laten de organisators nu in ieder geval weten. Zij zien een groeiend enthousiasme.

Trump heeft nu 25 religieuze adviseurs
Daar komt bij dat Trump 25 leiders bereid heeft gevonden om plaats te nemen in zijn religieuze adviesraad. Die bevat een aantal klinkende namen, zo blijkt. Trump wordt voortaan geadviseerd door James Dobson, oprichter van de invloedrijke lobbygroep Focus on the Family. En door de voormalige leider van de Southern Baptist Convention, het grootste protestantse kerkgenootschap van het land. Republikeins politica Michele Bachmann doet ook mee, net als een handvol predikanten van megakerken in de periferie van het kerkelijk landschap.

De bekendste dominees van het land ontbreken: die spreken geen politieke voorkeur uit of hebben zich al uitgesproken tegen Trump. Maar er is een serieuze kans dat hij de komende maanden alsnog een aantal twijfelaars over de streep trekt, blijkt uit gesprekken die Amerikaanse media voerden met aanwezige prominenten.

Tony Perkins van lobbygroep Family Research Council, in een persconferentie na afloop van de bijeenkomst.Beeld afp
Marjorie Dannenfelser van anti-abortusorganisatie Susan B. Anthony ListBeeld afp

Volgens Religion News Service (RNS) waren de meeste reacties ongeveer als volgt: Trump is niet altijd een heilige geweest, maar je moet geen oude koeien uit de sloot blijven halen. En als iemand bezig is om zijn leven te beteren, moet je dat waarderen. Bovendien: stemmen op Hillary is geen optie. Te progressief.

Bovendien heeft hij conservatieve christenen wel degelijk iets te bieden. Trump neemt het in zijn toespraken al een paar maanden op voor weigerambtenaren en andere gewetensbezwaarden. Ook heeft hij het regelmatig over de vrijheid om in het publieke domein je geloof te mogen uitoefenen. Dinsdag deed hij een nieuwe belofte: dominees hoeven straks in hun preken niet langer hun politieke voorkeur te verzwijgen. Hij wil het legaal maken om vanaf de kansel bepaalde politici te steunen.

Het is een goed teken dat er nog mensen twijfelen, zegt Tony Perkins van de lobbygroep Family Research Council tegen RNS. "Dat betekent dat hij van onderop alleen maar meer wind in de zeilen zal krijgen."

Hij is populair, maar is hij populair genoeg?
Blijft het de vraag of die wind krachtig genoeg wordt. Bij de voorverkiezingen bleek dat Trump het erg goed doet onder 'evangelicals'. Maar: onderzoeken wezen uit dat hij vooral kiezers trok die uit een conservatief-christelijk nest kwamen, nauwelijks nog naar de kerk gingen en zichzelf desondanks nog 'evangelical' noemden. Geen fanatieke kerkgangers dus. Terwijl hij hen bij de uiteindelijke verkiezingen toch ook echt nodig heeft.

Zoals het er nu naar uitziet, heeft Trump zeker 75 tot 80 procent van de evangelical-stem nodig om zijn impopulariteit bij andere groepen te compenseren. Nu zit hij op de peilingen op slechts 62 procent. Tel daarbij op dat zijn populariteit ook bij niet-evangelicals al een aantal weken afneemt en het ziet er niet best uit. De vraag of hij zijn campagne wel voldoende kan financieren, komt daar nog bovenop.

Trump maakt zich geen zorgen, zei hij dinsdag. Bij de voorverkiezingen in zuidelijke staten, waar veel evangelicals wonen, heeft hij fors gewonnen. "Ik sta zo aan jullie kant. Ik ben een tremendous believer."

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden