Trump dicht zichzelf juridische onkwetsbaarheid toe

Robert Mueller, die het onderzoek leidt naar Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen. Beeld REUTERS
Robert Mueller, die het onderzoek leidt naar Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen.Beeld REUTERS

Volgens advocaten van Donald Trump heeft de president zulke verregaande bevoegdheden dat het onderzoek van Robert Mueller naar Russische inmenging in de Amerikaanse verkiezingen hem niet kan raken.

In een geheim memo dat zij in januari naar Mueller stuurden, betogen ze dat de Amerikaanse president de hoogste justitiële baas van het land is, waardoor hij onder meer niet gedagvaard of aangeklaagd kan worden. Ook kan hij uit de aard van de zaak de rechtsgang niet belemmeren: dat zou immers impliceren dat hij zichzelf tegenwerkt. Bovendien mag de president een federaal onderzoek zoals dat van Mueller op elk moment dat het hem uitkomt, stopzetten.

De argumenten van Trumps juridische adviseurs, die dit weekeinde via The New York Times uitlekten, zijn allemaal toepasbaar op Muellers onderzoek. Daarin kijkt die niet alleen of Moskou zich heeft bemoeid met de Amerikaanse verkiezingen, maar ook of het team van Trump daarbij heeft geholpen, en of Trump heeft geprobeerd het onderzoek zelf dwars te bomen - bijvoorbeeld door de vorige FBI-baas James Comey te ontslaan.

Getuigen

Over dat laatste wil Mueller Trump graag spreken, en beide partijen onderhandelen al een tijdje over de vraag of Trump zelf zal komen getuigen. Als de president weigert (en daar ziet het naar uit), zou Mueller hem in theorie kunnen dagvaarden. Maar nu is duidelijk dat Trumps team van plan is dat op grond van zijn presidentiële status te negeren. De hele zaak zou uiteindelijk kunnen uitdraaien op een lange rechtsgang die moet uitwijzen welke bevoegdheden een Amerikaanse president precies heeft.

Dan zal misschien ook bepaald worden of een president de macht heeft om zichzelf gratie te verlenen, zoals het memo suggereert. Volgens oud-burgemeester van New York Rudy Giuliani, die onlangs aan Trumps juridisch team werd toegevoegd, heeft de president ‘waarschijnlijk’ die bevoegdheid (mocht het ooit zo ver komen dat hij veroordeeld wordt voor een misdrijf).

Maar, zo erkende Giuliani ook, zichzelf gratie verlenen zou waarschijnlijk politiek onacceptabel zijn en uitlopen op een afzettingsprocedure. Dat is een politiek proces; aan vergaande juridische bevoegdheden heeft Trump in zo’n geval niets.

Lees ook: Koning Trump speelt hoog spel

Mag Trump medewerkers gratie verlenen om zichzelf te beschermen? Niemand die het weet. Nog spannender: kan Trump zichzelf gratie verlenen, als hij dat zou willen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden