'Trucjes, het heeft niets met voetbal te maken - hoeveel trucjes zie je in een wedstrijd?'

Siem de Jong: Slimheid in duels vaak belangrijker dan kracht

De aanvoerder van Ajax, teamspeler Siem de Jong, is het symbool van de rust die na eerdere roerige jaren in de Arena contrasteert met de verkramping waardoor PSV bevangen lijkt. "Maar de beeldvorming kan zo weer omslaan", zegt De Jong (24), naast een rustige ook een verstandige prof die zich het hoofd niet op hol zal laten brengen. Met het bij Ajax diepgewortelde geloof in eigen kunnen maakt hij zich op voor de cruciale topper van morgen in Eindhoven, maar niemand hoeft hem te vertellen dat daarin óók een wending teweeg kan worden gebracht.

Met een zege zou PSV de koppositie overnemen. "Wij zijn niet bezig met hoe PSV zich gedraagt, maar deze wedstrijd kan veel voor ze veranderen", zegt de aanvoerder van de koploper. "Dan hebben ze misschien geen goed seizoen gehad, maar dan zal er weinig meer over worden gezegd. Zo werden wij in de vorige seizoenen kampioen, nadat we waren afgeschreven."

Niet dat het rumoer te vergelijken is, van de Cruijff-revolutie toen in Amsterdam en de onophoudelijke incidenten nu bij PSV. Toch zouden er overeenkomsten kunnen zijn. "Het enige wat wij konden zeggen, was dat we met de prestaties op het veld bezig waren. Dat zullen ze bij PSV nu ook zeggen", zegt De Jong. Het verschil is dat de opgefokte spelers van PSV veelal zelf de ophef veroorzaakten, anders dan die van Ajax die in de woelingen van Cruijffs strijd geen partij waren. Maar de uitkomst zou eenzelfde kunnen zijn: ruis buiten de lijnen zou (alsnog) in succes erbinnen kunnen worden omgezet.

"Bij ons werd steeds naar de heisa buiten het veld gevraagd, door pers, familie en vrienden. Nu is hier wat dat betreft niets meer om over te praten", schetst De Jong onderkoeld. "Dat is voor ons eigenlijk het grote verschil, de andere vragen van de pers. Er werd ons naar het conflict gevraagd alsof we insiders waren, maar wij wisten ook alleen wat er in de kranten stond. Daarom kon het ons ook niet raken. Het was niet aan ons als spelers om een kant te kiezen."

Met de winnaar, Johan Cruijff, en zijn idealen kan Siem de Jong niet direct worden geassocieerd, als een voetballer zonder franje, zonder exceptionele gaven. "Je kunt moeilijk allemaal dezelfde types in een team hebben", zegt hij kalm. "Ik heb mezelf ontwikkeld en ik speel zes jaar bij Ajax. Maar ik snap wel een beetje wat je bedoelt. Ik heb altijd een goede functionele techniek gehad. Ik heb wel gekeken naar spelers die vroeger trucjes konden uithalen, maar voor mezelf bepaalde ik al snel dat je daar in het veld niets aan hebt. Het heeft niets met voetbal te maken - hoeveel trucjes zie je in een wedstrijd?"

Als tiener had De Jong, vwo-leerling, die strakke lijn kennelijk al voor ogen en had hij daarmee ook in zijn hoofd de zaakjes op orde. "Ik heb mezelf altijd goed genoeg gevonden. Ik heb altijd gedacht dat ik het zou halen als ik mijn best maar zou doen, en zo moet je ook denken."

En Cruijff en consorten mogen nu de indruk wekken dat ze zich in de hervormde jeugdopleiding vooral richten op spelertjes met extra, in het oog springende kwaliteiten, De Jong heeft zelfvertrouwen genoeg om te zeggen dat hij er ook door hen wel zou zijn uitgepikt. "Er zal ook altijd oog zijn voor teamspelers die op het juiste moment de juiste pass geven."

Zeker met een trainer als Frank de Boer, teamdenker bij uitstek. Dat hij ook in tegenspoed heeft vastgehouden aan zijn speltype, is Ajax steeds meer aan te zien. De Jong heeft zich dankzij de repeterende lessen mechanismen eigen gemaakt. "Je gaat er steeds meer op letten waar je op het veld de ruimte moet zoeken. Heel vaak hebben we getraind op hoe we moeten bewegen als een tegenstander ons onder druk zet. Daarnaast stijg je langzaam in de hiërarchie. Vorig seizoen besprak ik wedstrijden al vaak met de ervaren jongens. Het aanvoerderschap was daarna weer een nieuwe stap. Ik grijp nu al meer in als ik denk dat we op een bepaalde manier makkelijker kunnen voetballen."

Dat is vooraf het verschil: aan het spel van Ajax zie je dat eraan gewerkt is, aan dat van PSV niet.
"Bij ons is het ook wel een beetje op en neer gegaan. In het begin van dit seizoen hebben we wedstrijden gespeeld waarin we het heel moeilijk hadden. Maar ik heb nu inderdaad het gevoel dat we als team steeds beter zijn geworden."

Zo beschouwt de aanvoerder zijn ploeg en, met zelfkennis, zichzelf. De Jong weet dat hij de soepelste niet is en legt zichzelf extra oefeningen op om zijn explosiviteit te bevorderen. In diens nadagen zag hij Jaap Stam op het trainingsveld van Ajax altijd buikspieroefeningen doen. "Dan ga je vanzelf meedoen. Je kijkt naar zo'n speler en dan weet je: het zal wel effect hebben. De laatste jaren trekken we elkaar in groepjes mee in het krachthonk."

De volgende stap zou die naar het buitenland zijn. Trainer De Boer heeft er al op gezinspeeld. "Het mooiste zou eerst zijn om drie keer achter elkaar kampioen te worden, en daarna zien we verder", zegt De Jong. "Ik wil nu wel kijken of er een leuke club komt. Maar ik vind het niet netjes om er nu veel over te zeggen, al denk ik niet dat het me kwalijk zal worden genomen. Ik heb het opgebouwd, ik zal niet te vroeg gaan."

Analist Aad de Mos zegt dat Ajax het op kracht altijd laat afweten. Hij wil het op dat vlak wel eens zien: jij en Eriksen tegen PSV's strijders Van Bommel en Strootman.
"We hebben thuis al tegen ze gespeeld. PSV had volgens mij weinig in te brengen (Ajax won met 3-1, red.). Wij gaan uit van onze manier, niet van de gedachte dat we kracht tekort komen. In de duels gaat het vaker om slimheid dan om kracht."

Dick Advocaat: Bij verlies is kans op landstitel verkeken
Als PSV morgen verliest van Ajax, is de landstitel uit het zicht. Dat zei trainer Advocaat gisteren. "Het leeft enorm bij de groep, iedereen weet het belang van deze wedstrijd."

PSV mist de geblesseerde verdediger Bouma. Aanvaller Mertens is weer terug na een schorsing. "We moeten gewoon scherp spelen en laten zien dat we willen winnen", zei Advocaat.

De coach is de verloren uitwedstrijd bij Ajax (3-1), voor de winterstop, niet vergeten. "We gaven in die wedstrijd te veel ruimte weg. Aan ons de taak ze die ruimte niet weer te geven."

Advocaat loofde Ajax-trainer Frank de Boer. "Ik vind dat Ajax goed voetbal speelt met jongens die daar al een tijdje lopen. Alle respect ook voor Frank die het op die jonge leeftijd al heel erg goed doet."

Bij Ajax wordt het doel morgen verdedigd door Cillessen, die eerste doelman Vermeer vorige week tegen Heracles na diens rode kaart al verving. Vermeer ging deze week zonder succes in beroep tegen zijn schorsing van twee duels. Trainer De Boer sprak zijn vertrouwen in zijn tweede doelman uit. "Cillessen heeft de pech dat hij een goede keeper voor zich heeft staan. Het is alleen maar goed dat hij de druk richting Vermeer opvoert. Cillessen is klaar voor PSV."

De Boer beseft hoe belangrijk de topper wordt. "We kunnen een gevoelige tik uitdelen. Bij PSV is er druk, maar bij ons ook. Dat is goed voor het team, daardoor blijven we scherp."

De Deense routinier Poulsen zal bij Ajax terugkeren in de basisopstelling. Hij werd tegen Heracles gespaard, maar morgen zal De Boer hem koppelen aan PSV's offensieve middenvelder Toivonen. "Poulsen weet wat er nodig is in zo'n wedstrijd", zei De Boer.

Door de komst van Poulsen schuift diens landgenoot Schöne vermoedelijk door naar de rechterflank. Boerrigter zou dan op de reservebank belanden.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden