Truc kan Ali Chemicali behoeden voor strop

Van onze redactie buitenland

amsterdam – In Irak is onenigheid ontstaan over de executie van Ali Chemicali, de neef van Saddam Hoessein die verantwoordelijk was voor het massale gebruik van gifgas tegen de Iraakse Koerden.

Ali Hassan al-Masjid, zoals hij officieel heet, zou 11 september al met twee anderen ter dood worden gesteld. Maar de Amerikanen, die hen gevangen houden, hebben geweigerd hen over te dragen aan de Irakezen.

De officiële reden: twee leden van de drie man tellende presidentiële raad zijn tegen de executie. President Talabani is principieel tegen de doodstraf, de soennitische vice-president Al-Hasjemi waarschuwt voor onrust onder de soennitische minderheid in Irak. Want naast Al-Masjid zouden nog twee vooraanstaande soennieten terecht worden gesteld.

Onder hen is oud-minister van defensie Sultan Hasjim al-Tai, die zich in 2003 aan de Amerikanen overgaf in ruil voor ’bescherming en een goede behandeling’ – vanwege zijn sleutelrol in geheime contacten tussen de Amerikanen en het Iraakse leger voor de invasie begin 2003.

De Amerikanen hadden zelfs een belangrijke rol in een post-Saddamregering voor hem in gedachten. Al-Tai wordt ook vrij algemeen in Irak gezien als een ’competente soldaat die alleen maar opdrachten uitvoerde’. Zelfs president Talabani verzette zich met die woorden tegen zijn executie.

Maar om Al-Tai te laten leven is een juridische truc nodig, waarvan ook Al-Masjid kan profiteren. En die truc lijkt gevonden. Op 4 september is in hoger beroep de doodstraf van alle drie gevangenen bevestigd, en volgens de Iraakse wet moeten ze dan binnen dertig dagen worden terechtgesteld. Maar vanwege de ramadan is tot uitstel besloten, waardoor die termijn nu overschreden is. En daarmee is hun executie ’moord met voorbedachten rade’ geworden, zoals Al-Masjids advocaat het stelt. Volgens hem kan de terechtstelling niet meer plaatsvinden zonder de wet te overtreden.

Sjiitische Iraakse functionarissen zeggen al dagen dat de executie ’binnenkort’ zal plaatsvinden. Want de sjiieten – die de meerderheid hebben in de Iraakse regering – verzetten zich fel tegen verder uit- of zelfs afstel.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden