Trouw Millennium Nieuwstest

Het nieuwe millennium begint volgens sommige rekenmeesters pas op 1 januari 2001, net zo goed als de nieuwe (21ste) eeuw ook dan een aanvang neemt. Daar is vorig jaar veel om te doen geweest. De stelling wordt even hard beleden als bestreden.

Waar de waarheid ook mag liggen, het dilemma biedt ons de mogelijkheid om opnieuw een Trouw Millennium Nieuwstest samen te stellen. Net als vorig jaar roepen we honderd mensen op het toneel, die in de afgelopen duizend jaren een hoofd- of bijrol hebben gespeeld.

Het zijn deze keer honderd buitenlanders - in de breedste zin van het woord - die op hun eigen manier in de Lage Landen voor 'nieuws' hebben gezorgd. Ze vormen geen top-100 of andersoortig lijstje, de keuze is volstrekt willekeurig en absoluut niet representatief. Wie ze waren of wat ze deden, dat mogen de lezers uitmaken in de Trouw Millennium Nieuwstest.

Zoek de personen bij de cryptografische omschrijvingen en vul het nummer van de vraag onder op de pagina in bij de juiste naam. Mocht het geheugen tekortschieten, dan zijn de antwoorden terug te vinden in bibliotheken, encyclopedieën en biografieën.

Voor de oplossing geven we de hele maand januari de tijd: uiterlijk 1 februari 2001 moet die in ons bezit zijn. Oplossing in een envelop sturen naar:

Redactiesecretariaat Trouw

Postbus 859

1000 AW Amsterdam

onder vermelding van 'Millennium Nieuwstest'

De puzzel is ook te zien en op te lossen via internet: www.trouw.nl

Onder de goede inzenders verloten we tien boekenbonnen van 100 gulden en 25 exemplaren van de Trouw Almanak 2001.

Samenstelling: Haro Hielkema

Naam

Straat

Postcode

Woonplaats

1 Bedacht na de oorlog een financieel plannetje om een heel werelddeel te helpen (ruim $ 11,6 miljard) en leeft nu ook voort in een jeepmuseum in Zwijndrecht

2 Belo Horizonte, Eindhoven, Barcelona, Milaan

3 Bezoekt jaarlijks Diever in de open lucht, waar zijn Titania en de ezel op de Brink op hem wachten

4 Bezocht geregeld berooid oom Philips in Zaltbommel (die het vermogen van zijn overleden moeder voor hem beheerde) en kwam zodoende toch aan zijn kapitaal

5 Deed de bladen smullen, toen ze Willem Kaaskops roomse vriendin werd en hij bij de keuze tussen de troon of Jetje Dondermond voor het Geluk koos

6 Droeg als koosnaam 'tante Marijke' omdat ze geen kapsones had, en leefde in het Princessehof, omdat die naam haar status rechtdeed

7 Droeg de naam 'collaborateur', bezocht zijn fascistenvrienden in Amsterdam en vond de Rembrandts hier 'veel grover dan bij ons in Noorwegen'

8 Gaf zijn impressies van Hollandse landschappen en bollenvelden weer, genoot van de reflectie van de Zaan, schreef goede kookboeken en vond dat die 'bijzonder aardige Hollanders bijna allemaal Frans spraken'

9 Ging niet op pelgrimage maar bleef na het uitzwaaien van zijn Friends in Delfshaven achter in Leiden

10 Had een Hollandse moe en een Engelse pa, trok als Quakerszoon naar Amerika en gaf zijn naam aan een 'eigen' staat

11 Haalde een tulpenbol uit Turkije, plantte die in zijn Leidse tuin en voila: we hadden ons nationale symbool

12 Haalde met reisorganisatie Peer Gynt het Concertgebouworkest naar zijn land

13 Had geen privé-leven, vrouw, vriend, hobby of passie maar slechts een trouwe hond ('Harry, haal jij vast de auto') en vertrok na vele jaren naar Europol in Den Haag

14 Had graag Adam en Eva bij de Deltawerken geschilderd ('Zeeland is mooi en wonderlijk om te zien vanwege het water, want dat ligt hoger dan het land'), maar leefde daarvoor vijf eeuwen te vroeg

15 Had wereldwijd de stervende zwaan als handelsmerk - in Den Haag voor het laatst, als gevolg van een longontsteking

16 Had zijn alfa en omega op een eiland, sliep in Nederland in zoveel Posthoorns dat hij bijna een dubbelganger moet hebben gehad en blies als klein manneke alom hoog van de toren

17 Handelde in snaren en virtuoos vioolspel, ruilde de pasta in voor de boerenkool en kreeg in Amsterdam dan ook terecht een eigen straat

18 Heeft als Heer van Woodstock na de oorlog in een file van 'V'-zwaaiende mensen door Nederland getoerd en staat nu zelf langs de weg, met twee opgestoken vingers en z'n sigaar, de file toe te zwaaien

19 Heeft haar liedje hoeveel keren niet gezongen, deze vrouwelijke Herman van Veen met Amerikaans accent en Limburgse tongval

20 Hielp als doktertje duizenden Nederlanders van hun brandende ogen af: deppen met eiwit of met een lapje rauw kalfsvlees

21 Huurde Amsterdammers in om een vlaggenschip te bouwen, maar knutselde zelf zoveel aan het ontwerp dat de Vasa meteen in de golven verdween: voor eeuwen, niet voor eeuwig

22 Is als Italiaan maatgevend aan het Museumplein

23 Is hier nooit geweest, maar leerde ons vanuit Genève wel het wereldwijd bekende vingertje opsteken en zo hard werken dat je er bij neervalt (in zijn geval zelfs letterlijk)

24 Kreeg als recensie 'woest maar niet rampzalig' na een bezoek met vrienden aan Blokker, huurde een Amsterdams hotelbed voor zijn vriendin en voor de vrede

25 Kreeg het als twistzieke Amerikaan op de dansvloer altijd op zijn heupen en pikte ons mooie Rina af

26 Kroop 'stiekem' bij de schoonouders van zijn dochter in het logeerbed

27 Kwam van Portugal naar Nederland op zoek naar 'die andere God', maar vond er mensen die zich kleden alsof ze stripfiguren proberen te imiteren

28 Kwam hier als twee Poepen (hij & broer August), opende een winkel in Sneek, was 'met luttele winst' al tevreden en bleek toch voordeliger (jaaromzet nu 25 miljard)

29 Lag met zijn bootje in de haven van Delfzijl, trok eens aan zijn pijp en 'beraamde' een moord in Holland, de eerste van een hele reeks

30 Leerde zijn spelers beter Engels dan voetbal, maar was de aardigste hooligan die in een Nederlands stadion heeft rondgelopen

31 Liep net zo kreupel als Seyss-Inquart, al was hij als zetbaas (van zijn broer) wél geliefd bij het volk, verzamelde schilderijen voor het Rijksmuseum, legde de Bijlmer droog, maakte van katholieken gelijke burgers en werd Hollander met de Hollanders

32 Liet een verwoeste stad achter in Rotterdam

33 Liet hier als godheid de rode loper uitrollen, al stond niemand daarbij te juichen, kwam alleen op doorreis en om zich op te frissen in Okura en werd toen hij weer ophoepelde, door Wim Kan met rouwband uitgezwaaid

34 Liet zich muzikaal inspireren door een Terneuzer zeeman, der fliegende Hollander, die in 1623 de haven uitvoer en nooit meer is teruggezien

35 Logeerde met zijn tondeldoosje en zwavelstokjes geregeld in Nederland

36 Maakte zich als stadhouder van Adolf niet echt geliefd en is daar ook voor gestraft: zijn Mercedes (RK 1) ging naar Bernhard

37 Moest steeds naar Rome om uit te leggen wat hij schreef, maar om nu te zeggen dat ze deze Vlaming op zijn woord geloven . . .

38 Nam, fenomenale geest die hij was, de boot bij Moerdijk en filosofeerde op zijn dialectische manier: 'Een halfuur varen om een uitham van de zee over te komen'

39 Ontvluchtte zijn land, werd pedagoog (Goethe leerde nog lezen van hem) en protestants heilige en krijgt nu in Naarden bezoek van duizenden landgenoten

40 Peuterde als gezant in Den Haag de erkenning van zijn land los bij de Staten-Generaal, werd later president nummer 2 en schreef Abigail dat Hollanders zo hard werkten en zoveel cultuur hadden

41 Promoveerde uit Zweden in Harderwijk omdat het er zo goedkoop was, en zette daarna pas echt de bloemetjes en de plantjes buiten

42 Reisde als vrouw-alleen naar Suriname om zoveel mogelijk spinnetjes en kakkerlakken te zien en te schilderen, verhandelde in Amsterdam de preparaten en leefde in Friesland als Labadist

43 Reisde met 'My Day' heel wat af in de oorlog, was zo mogelijk nog po pulairder dan haar man en kreeg daarom ook een eredoctoraat in Utrecht

44 Ronselde Nederlandse vrijwilligers met pofbroeken om Garibaldi te bestrijden en kreeg als eerbetoon in het Rome van Brabant een replicaatje van zijn Huis

45 Scheurde romantisch door Rome op haar scootertje, maar had dat in Arnhem ook gemogen, had met de Nederlandse a in het Spaanse graan veel minder moeite

46 Schilderde volgens critici dan weer te fris en dan weer te vlak, was een ster in het kopiëren van anderen, maar had slechts één (Nederlandse) vrouw

47 Schreef een openhartig dagboek dat pas veel later voor vuurrode oortjes zorgde, omdat toen bleek dat het niet alleen over de Engels-Nederlandse oorlog of De Ruyters Tocht naar Chattam ging

48 Schreef over 'Brug im Wasserland' als filosoof van het pessismisme: 'Een van de wonderlijkste dorpen in de hele wereld'

49 Schrok zich wild van de bochel van prins Willem toen ze aan hem uitgehuwelijkt werd, maar trouwde - zelf tamelijk vadsig en pokdalig - toch met hem

50 Speelde dubbel met zijn zoon en stierf op tournee in een Amsterdamse hotelkamer aan een hartaanval

51 Speelde voor Ironside, maakte zijn eigen koning een kopje kleiner en dacht daarna ons mores te leren, maar wij hadden onze Jongens van Jan de Witt

52 Sprak spreekwoordelijk 'Wat nu? Wat nu?' - in de volksmond had hij 'een vliegje in de jus', maar verbaasde zich in werkelijkheid dat hij zomaar te voet de Waal kon oversteken

53 Stierf als keizer van Doorn

54 Stroopte als superster/sekssymbool Sophie Auguste Frederike von Anhalt-Zerbst heel Europa af op zoek naar Hollandse meesters, als compensatie voor haar dombo-eega wellicht

55 Trof in Zaltbommel beiaardsdochter Suzanne Leenhof terwijl hij in vervoering was door het klokkenspel van haar vader, en nam haar mee naar Parijs, preluderend op een relatie met zijn vriend Manet

56 Troggelde zijn slachtoffer eerst geld af om pistolen te kopen, schoot hem daarmee dood (hoe de kogels vlogen wordt nog onderzocht) en werd als losbol in de adelstand verheven

57 Trok incognito in bij Gerrit Kist aan de Zaan, voor een scheepstimmermansleerling van zijn postuur een nederig logeeradresje dat dankzij Voltaire wereldfaam heeft gekregen

58 Trouwde met Wolfert, een vliesridder die niet uit Borssele maar uit Veere kwam, waaraan die stad rijkdom, veel wol en Schotse huizen overhield

59 Urbi et orbi et Aalsmeer

60 Verbleef voor een toernee door Nederland, zag kans om daar vanaf het ziekbed enige muzikale beuzelarijen ('Galimathias musicum') voor piano te componeren - en dat voor een tienjarige

61 Vierde triomfen aan de Noordzee, kreeg ruzie met Duke omdat hij te lang achter het toetsenbord bleef hangen, stierf bij de weduwe Hartlooper in de Amsterdamse Waalstraat en kreeg in 1999 postuum de Pulitzer-prijs

62 Vluchtte de Noordzee over om het leven in de Republiek te bestuderen en keerde met Life, Liberty en Property glorieus met zijn nieuwe koning terug naar zijn land

63 Vluchtte uit Tsjechoslowakije, groeide hier uit tot 'Meneer Varendonk', een soort leger des heilssoldaat op gras voor wie Deventer een straat en Goirle een graf inruimde

64 Voelde zich thuis op zijn Hollandse 'Elba', misschien vanwege de leuke blondjes - of zijn die verhalen dat er zoveel mensen op Wieringen op hem lijken maar quatsch

65 Vond meedoen belangrijker dan winnen, behalve voor de Vrouwen van Amsterdam - want hollen was voor hen toch veel te inspannend

66 Vond zijn wortels (en die van zijn presidentiële zoon) terug tussen de pelgrims in Leiden

67 Vroeg aan Willem Duys met hese stem 'Staat u me toe, monsieur' en nam prompt zijn hele familie mee

68 Waagt het niet om nog eens naar Nederland te komen

69 Was als Francois-Marie Arouet vol lof over Nederland, vond het Groene Hart 'één aards paradijs', maar riep na de zoveelste ruzie met een uitgever: 'Adieu canards, canaux, canailles! Vaarwel eenden, grachten, schoften!'

70 Was ambassadeurszoon op een Haags gymnasium, maakte een grote reis naar Buchenwald, werd balling én minister van Spanje en draagt als motto 'schrijven of leven'

71 Was Duits legerarts in Nederlands-Indië, stelde zijn Leidse tuin open voor het publiek (en nu zelfs ook zijn huis) en was mesjogge van Japan - zelfs op zijn sterfbed: 'Ik ga naar een prachtig land, een land van vrede'

72 Was een denker, toen hij Adam naar Zwolle en Balzac naar Eindhoven stuurde en opmerkte: 'Uw land harmonieert met mijn ziel'

73 Was een eeuwig 'enfant terrible', had vaak de politie achter zich aan en kende vele veroveringen - als laatste 'onze' Rosalie van Breemen

74 Was een geduchte vechtersbaas en geheide papist (wat 'wij' gemerkt hebben: jaren oorlog!), maar raakte op 1 april zijn bril kwijt en droop toen snel af

75 Was een locomotief op gympen, onsterfelijk in Twente omdat hij drie keer sneller was dan Wim Slijkhuis (en die was al rap)

76 Was een muzikale en kunstzinnige tante uit Berlijn, overvleugelde manlief in woord en daad en mobiliseerde haar familie om hier orde op zaken te stellen, vooral toen ze bij de Vlist was tegengehouden

77 Was een rode rakker op de Vrije Universiteit, maar verloor na de hetze van Bild (die knallend uit de hand liep) toch wat van zijn heilige vuur toen hij even gastdocent in Groningen werd

78 Was een Rus wiens wiegje toevallig in de Haagse Schilderswijk stond (vond hij zelf), schreef zulke mooie Nederlandse gedichten en essays op nieuwe griffels en schone leien dat hij alleen volgens z¡jn criteria op deze pagina staat

79 Was een wereldleider zonder politiek inzicht of mensenkennis, woonde tijdelijk in Brussel maar vluchtte naar de Spaanse zon en deed Nederland cadeau aan zijn lievelingsdochter

80 Was filantroop van beroep en schonk helden een penning, New York een zaal en Den Haag een paleis

81 Was herenBoer, militair en politicus, kwam van ver om hier sponsorgeld los te peuteren voor zijn vrijstaat en troont nu op een sokkel op de Hoge Veluwe

82 Was koning, keizer, admiraal en ook nog hertog van Bourgondië en heer der Nederlanden, trad af voor zijn zoon en reisde spoorslags af naar een Spaans klooster, waar hij nog drie jaar heeft geleefd

83 Was onze eerste koningin ('konijn' volgens haar man), werd uitgehuwelijkt door stiefpapa aan diens broer, maar was ondanks haar drie zonen doodongelukkig op het paleis en ging er dan ook vandoor

84 Was relatief gezien een man van wereldfaam, Brein van zijn Eeuw, vriendelijk en verstrooid zoals het een professor past, geloofde niet dat God dobbelde, maar zette voor de zekerheid zijn handtekening (E=mc2) in Leiden op de muur

85 Was zeer wijs voor een Fransman, werkte en ruziede hier twintig jaar, dacht dus bestond en kende ook nog een aardig mondje meetkunde

86 Was zoon van de min van de koning, kreeg van hem Friesland toegewezen waar hij er flink de wind onder had en was in zijn tijd een soort ir. Sipkema - al staat die (nog) niet versteend op de dijk bij Harlingen

87 Werd als oorspronkelijk Frans jezuïet sekteleider in Wieuwerd, niet voor de raadselachtige mummies maar om de wederkomst van Christus voor te bereiden

88 Werd de 'schutspatroon van elke kakkerlak' genoemd vanwege zijn grote eerbied voor het leven, was een groot Bachkenner en verdiende als begenadigd organist (in Deventer zijn ze hem niet vergeten) veel geld voor zijn missiepost in Afrika

89 Werd hier als vluchteling in 1933 aanvankelijk geweigerd, kwam toch binnen en woonde kort in Amsterdam-Noord, hoorde Kennedy zeggen dat hij 'ook een Berliner' was, werd zelf een Bonner

90 Werd in de Ommense bossen gezien als reïncarnatie van Jezus, had daar ook zijn eigen meditatielaantje en bloeiende kampen, maar hief de orde op toen zijn Sterren van het Oosten te veel aan persoonsverheerlijking deden

91 Werkte zich in Amsterdam op van arme kantoorklerk tot talenwonder (leerde in zes weken Nederlands) en kon met al zijn potjes- en schervenlatijn in de Griekse wereld goed uit de voeten

92 Wilde per se niet trouwen maar bulkte van de vriendjes, was spilziek maar niet dom (nietwaar, Hugo de Groot?), werd roomser dan de paus, ging toen haar land uit en liet Heinsius Nederlandse kunst voor zich kopen

93 Woonde tien maanden in Utrecht ('Om vijf uur ging ik naar een hoerenkast. Ik werd naar boven gebracht en nam een fles bordeaux en een juffrouw'), liep een blauwtje bij Belle van Zuylen, maar oogstte roem met een biografie van Samuel Johnson

94 Wordt op handen gedragen op Tholen, waar zijn voorvader een kroonluchter aan de kerk van Scherpenisse schonk, maar waaraan hij in zijn witte huis geen herinneringen had, net zo min als zijn verre oom trouwens

95 Zag als een soort Caribische Mozes wel het beloofde (geëiste?) land, maar heeft het niet betreden

96 Zette Delft op stelten met een portie poffertjes met aardbeien en slagroom

97 Zette zijn tent op aan de Amstel, die er gelukkig nog staat

98 Zorgde voor een schandaaltje in het kunstenaarsdorp Bergen, toen hij een Noord-Hollandse deerne in haar blootje schilderde (zal wel zijn roze periode geweest zijn) 99 Zou Gretchens duivelse minnaar met Sturm und Drang van kasteel Waardenburg hebben ontmoet, al zal dat ook wel een sprookje zijn 100 Zou onze man uit Haarlem om het printkampioenschap hebben weggedrukt

.....Adamo

.....John Adams

.....Alva

.....Hans Christian Andersen

.....prinses Anna van Hannover

.....Hortense de Beauharnais

.....James Boswell

.....Desi Bouterse

.....Willy Brandt

.....Clemens Brenninkmeijer

.....George Bush

.....Johannes Calvijn

.....Andrew Carnegie

.....Oscar Carré

.....Catharina de Grote

.....Riccardo Chailly

.....Chubby Checker

.....Christina van Zweden

.....Winston Churchill

.....Bill Clinton

.....Carolus Clusius

.....Johan Comenius

.....Pierre de Coubertin

.....Betico Croes

.....Oliver Cromwell

.....Alain Delon

.....Stephan Derrick

.....René Descartes

.....Albrecht Durer

.....Rudi Dutschke

.....Albert Einstein

.....Frantisek Fadrhonc

.....Filips II

.....Balthazar Gerards

.....Johann W. Goethe

.....Edvard Grieg

.....Gustav Adolf II

.....Johannes Gutenberg

.....Georg W. F. Hegel

.....Audrey Hepburn

.....Hirohito

.....Johannes Paulus II

.....Karel de Vijfde

.....Jiddu Krishnamurti

.....Jean de Labadie

.....John Lennon

.....Linnaeus

.....Franz Liszt

.....Pietro Locatelli

.....John Locke

.....Lodewijk Napoleon

.....Maaike Meu

.....Edouard Manet

.....George Marshall

.....Karl Marx

.....Maria Sibylla Merian

.....Claude Monet

.....Wolfgang Amadeus Mozart

.....Napoleon Bonaparte

.....David Oistrach

.....Henriette d'Oultremont

.....Anna Pavlova

.....William Penn

.....Samuel Pepys

.....Peter de Grote

.....Pablo Picasso

.....Charles Pichegru

.....paus Pius IX

.....Vidkun Quisling

.....José Rentes de Carvalho

.....John Robinson

.....Caspar de Robles

.....Bobby Robson

.....Paul Rodenko

.....Auguste Rodin

.....Ronaldo

.....Anna Eleanor Roosevelt

.....Franklin D. Roosevelt

.....Edward Schillebeeckx

.....Heinrich Schliemann

.....Arthur Schopenhauer

.....Albert Schweitzer

.....Jorge Semprun

.....Arthur Seyss-Inquart

.....William Shakespeare

.....Philipp Franz von Siebold

.....Georges Simenon

.....Lori Spee

.....Mary Stuart

.....Alfred Vogel

.....Voltaire

.....Richard Wagner

.....Ben Webster

.....Christiaan de Wet

.....Wilhelm II

.....Wilhelm von Hohenzollern

.....Wilhelmina van Pruisen

.....Ossip Zadkine

.....Emil Zatopek

.....Jorge Zorreguieta

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden