'TRISTANA' Bunuel weet ook een schijnbaar eenvoudig verhaal vol te stoppen met dubbele bodems

Het opnieuw uitbrengen van oude films van Bunuel en Godard door distributeur International Art Film blijkt, gezien de bezoekcijfers, een goede zet. Gelukkig is er dus voldoende belangstelling om dergelijke filmhistorische inhaalmanoeuvres mogelijk te maken. Als derde en laatste Bunuelfilm deze zomer, komt nu 'Tristana' uit 1970 in roulatie.

'Tristana' gaat over Spanje, onderdrukking en hypocrisie. De lokatie is een sombere, Spaanse provincieplaats: Toledo, eind jaren twintig. Een jonge vrouw (Tristana, gespeeld door Catherine Deneuve) zucht onder de heerszuchtige voogdij van de bedaagde en welgestelde Don Lope (Fernando Rey).

Met een jonge minnaar ontvlucht zij zijn avances. Ziek keert zij echter terug naar Don Lope, om volledig verbitterd aan zijn zijde verder te leven. Tegelijk met een aangetast been verliest Tristana haar jeugd en levenslust.

Schijnbaar eenvoudig

'Tristana' heeft meer gemeen met een heldere vertelling als 'Belle de Jour' (1967) dan met het grillige surrealisme van de drie films die na 'Tristana' nog zouden volgen. Ook een schijnbaar eenvoudig verhaal weet Bunuel echter vol te stoppen met dubbele bodems, zodat er toch weer een complex netwerk ontstaat van verwijzingen naar maatschappij, seksualiteit en religie.

Aan de hand van deze drie thema's kritiseert Bunuel zijn vaderland. Hij toont de sociale onrust en frustratie van een feodale samenleving die zichzelf heeft overleefd maar het nog niet doorheeft. Hij ontmaskert de zogenaamde vrijdenker die als het erop aankomt zijn atheisme vergeet en de begerige clerus thuis uitnodigt. Dat zit allemaal in het personage van Rey.

Perversiteit

Maar centraal staat Deneuve, met haar gemankeerde seksuele identiteit. Prachtig is haar ontwikkeling van onschuld naar perversiteit. Staand op het balkon en met een blik vol minachtend leedvermaak toont Tristana haar naakte lichaam aan een doofstomme bewonderaar, die zich schielijk in de bosjes terugtrekt.

Amsterdam-Rialto, Utrecht-'t Hoogt.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden