'Trayvon Martin, dat had ik geweest kunnen zijn'

Obama doet plicht als zwarte president na vrijspraak Zimmerman

BAS DEN HOND

Het is aan de kleingeestigheid van een aantal Latino-journalisten te danken dat de Amerikanen vrijdagavond hun president negentien minuten lang hardop over zijn huidskleur hoorden nadenken.

Stafleden vertelden aan website Politico dat Obama wilde reageren op het vrijspreken van George Zimmerman, een burgerwacht in Florida die een zwarte jongen had doodgeschoten, naar eigen zeggen nadat deze hem had aangevallen. In ruim honderd steden in de VS demonstreerden dit weekeinde zwarten daartegen, sommigen 'gewapend' met een zakje snoep en een blikje fris, net als deze Trayvon Martin.

Een gelegenheid voor zo'n reactie leek afgelopen dinsdag een serie interviews met Spaanstalige media. Tot verbazing van het Witte Huis gingen alle vragen over een nieuwe immigratiewet. Dus kwam Obama vrijdag naar de perskamer en stelde de vragen als het ware zelf. Trok hij zich de kwestie persoonlijk aan? Jazeker: "Trayvon Martin, dat had ik geweest kunnen zijn, 35 jaar geleden."

Obama's biograaf David Maraniss vulde dat gisteren in de Washington Post voor zijn lezers in. De pers had Barry Obama, 17, als slachtoffer suggestief kunnen beschrijven: "Woont bij zijn grootouders. Vader uit beeld, moeder in het verre buitenland. Goede student, maar daar niet altijd mee bezig. Speelt wat basketbal, rookt wiet. Zit in een clubje dat zichzelf de Choom Gang noemt. Al naar gelang wie hem beschrijft lijkt hij bescheiden of intimiderend, makkelijk in de omgang of bozig. En zwart."

En vooral dat laatste, getuigde Obama, tekent je. Ook hij maakte mee dat autoportieren op slot klikken als je langsloopt, dat blanke vrouwen zo snel mogelijk jouw lift uit stappen. Andere vraag: wat moet er gebeuren? Obama suggereerde dat er van hem geen tweede strafzaak hoeft te komen, een federale, over het 'schenden van burgerrechten'. Evenmin gaat een commissie de dialoog tussen zwart en niet-zwart bevorderen.

Obama vroeg om reflectie. Over de vooroordelen bij politie en bewakers; over het hoge aandeel van zwarte jongeren in de criminaliteit dat die vooroordelen voedt; over de wijsheid van wetten die gewapende burgers aanmoedigen pal te staan als ze zich bedreigd voelen.

Verlies de moed niet, zei hij tenslotte. Kijk naar zijn dochters: "Als ik praat met Malia en Sasha, en luister naar hun vrienden, en zie hoe ze met elkaar omgaan ¿ ze zijn op dat gebied beter dan wij".

De demonstranten zaterdag waren tevreden met Obama's woorden. Dat tekent het realisme van de zwarte gemeenschap: aan een jury-uitspraak valt niets meer te doen. En terwijl bijvoorbeeld de Latino's in de VS concreet geholpen zijn met die nieuwe immigratiewet, die een verblijfsvergunning belooft voor de miljoenen illegalen, is er voor de zwarten niet zo'n voor de hand liggende maatregel. Met hen zal het alleen beter gaan als die misdaadstatistieken beter worden, en die worden alleen beter als het met de zwarten beter gaat.

Als president heeft Obama daar weinig invloed op, maar zijn woorden wegen zwaarder dan die van zijn blanke voorganger of zijn ongetwijfeld blanke opvolger. Het bijzondere aan vrijdag was, dat de Amerikanen hem zijn plicht zagen doen als hun zwarte president.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden