Trappes in de ban van de boerkaoorlog

In 2010 protesteerden vrouwen tegen de wet die het dragen van een boerka of andere gezichtsbedekkende kleding in openbare ruimtes verbiedt. Beeld epa

De Parijse voorstad Trappes was drie nachten het toneel van rellen. Het liep uit de hand toen een man zich verzette tegen een identiteitscontrole van zijn vrouw die een gezichtssluier draagt. De Franse minister van binnenlandse zaken, Manuel Valls, verdedigt het omstreden boerkaverbod. "De integrale sluier is een ontkenning van het recht van vrouwen om vrouw te zijn", aldus Valls. "Zoiets hoort niet thuis in de openbare ruimte."

Voor het politiebureau op de Place des Merisiers in Trappes zoeken kinderen gillend van de pret verkoeling in de fontein, ouders kijken vanaf bankjes tevreden toe. Rond het plein staan tientallen busjes en arrestatiewagens van de ME.

Vorige week vrijdag werd het bureau bestormd door zo'n 250 jongeren. De volgende avond en de avond daarop was het weer raak: stenengooiende jongens, brandende auto's, vuurwerkbommen, helikopters. 'Oorlogsscènes' in de woorden van buurtbewoner Boulm (31), die in de bouw werkt. "We hebben geen oog dicht gedaan. We slapen met deze hittegolf natuurlijk met het raam open. Die traangaslucht hou je niet tegen."

Aanleiding voor de onlusten was de arrestatie van de Russisch-Algerijnse Michaël K., die een agent probeerde te wurgen. Dat gebeurde nadat zijn vrouw Cassandra B., een volledig gesluierde bekeerlinge, weigerde haar identiteit te laten controleren door de politieman.

Dat is de lezing van de politie. Volgens een man met een lange baard in witte djelleba die gebak en koekjes heeft ingeslagen voor het breken van de vasten vanavond, is het anders gegaan. "De politie gaat zich hier te buiten aan ongerechtvaardigde controles. Het zijn islamofoben, het is een schandaal."

'Ze moeten zich aan de normen van dit land houden'
Sabrina en Fatimata, twee allochtone crècheleidsters, vinden het ook een schandaal. Maar dan bedoelen zij de schade van de rellen, niet de arrestatie. Moet je maar geen ruzie maken met een agent, vindt Fatimata (31). "Het boerkaverbod is terecht, ze moeten zich aan de normen van dit land houden", zegt Sabrina (21). "Frankrijk heeft de mensen hier ontvangen, gevoed en een dak boven het hoofd gegeven. Ik zou zeggen, ga terug naar je eigen land als het je niet bevalt. Zelfs al is de politie niet altijd correct."

'Het is een schandaal'
Een groot deel van de jeugd van Trappes, 30.000 inwoners, is werkloos. Maar dat is geen verklaring voor het geweld volgens Sabrina. "Die jongens vervelen zich. Ze kunnen zo aan de slag, hier bij de McDonald's bijvoorbeeld. Maar dat willen ze niet. Met shit, cannabis, verdien je veel beter."

Trappes, de geboorteplaats van acteur Omar Sy (die wereldberoemd werd door zijn rol in de film 'Intouchables') en een hele serie andere artiesten, voldoet niet aan het clichébeeld van een verwaarloosde banlieue die elk moment kan ontploffen. Hoogbouw heeft er grotendeels plaatsgemaakt voor fraaie appartementencomplexen van drie woonlagen. De gemeente geldt als een schoolvoorbeeld van geslaagde stadsvernieuwing.

Het is hier fantastisch wonen, knikken Fatimata en Sabrina. Het enige probleem, vinden zij, zijn de barbus, de baardmannen. Trappes telt veel salafisten, strenge moslims. "Ze proberen hun wil hier aan de rest op te leggen", zegt Fatimata. "Op de koranschool werd mijn zoon gevraagd waarom ik lippenstift gebruik, waarom ik mij opmaak. Hij kreeg te horen dat dit heel slecht is. Ik heb hem daar gelijk weggehaald."

Sabrina, die vlakbij de moskee woont, krijgt voortdurend 'vuile hoer, je bent geen moslim' naar haar hoofd geslingerd. "Ik zou graag vertrekken naar Parijs, daar heb je dat niet. Hier is het de hele tijd: dit mag niet en dat mag niet."

Minister van binnenlandse zaken Manuel Valls kwam net op bezoek. Om duidelijk te maken dat er maar één wet is, die van de Franse republiek. En om het omstreden boerkaverbod, een initiatief van de vorige regering, te verdedigen. "De integrale sluier is een ontkenning van het recht van vrouwen om vrouw te zijn", aldus Valls. "Zoiets hoort niet thuis in de openbare ruimte."

Tussenbalans boerkaverbod
Sinds de invoering van het boerkaverbod in Frankrijk, eind 2010, werden 705 controles uitgevoerd waarbij 423 vrouwen betrokken waren. Er werd 661 keer proces-verbaal opgemaakt. Vijf vrouwen waren goed voor 87 boetes van 150 euro. Het alternatief voor een boete is een burgerschapscursus.

De meeste vrouwen (329 van de 423) zijn bekeerde Françaises van tussen de 20 en 29 jaar oud. Politiebonden waarschuwden bij de invoering dat een verbod op de gezichtssluier moeilijk te handhaven is en een bron van conflicten zou worden. Die vrees is uitgekomen, ook al is het nog niet eerder zo uit de hand gelopen als nu in Trappes.

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg moet zich nog over de wet buigen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden