Transparantie is het nieuwe toverwoord

Meer openheid bij Rabo was een eis van De Nederlandsche Bank

Zegt de voormalig voorzitter van de Sociaal Economische Raad (Ser) nu echt dat hij 'erg gelukkig is dat hij zich bankier mag noemen'? Waarschijnlijk bedoelt Wiebe Draijer dat hij blij is bij een bank te mogen werken. In interviews, ook vorige week nog, zegt Draijer telkens dat hij 'geen bankier is, maar een veranderaar'.

De veranderaar die sinds de zomer van 2014 bij Rabobank in dienst is, presenteerde gisteren voor de eerste keer de jaarcijfers. "Met trots, want we staan op een positief keerpunt."

Dat is niets te vroeg. De Rabobank heeft sinds het uitbreken van de Libor-affaire veel, zo niet alle sympathie van het publiek verspeeld. Libor is een belangrijk internationaal ijkpunt voor rentetarieven waar handelaren van Rabobank nogal manipulatief mee omgingen.

Dat was in 2013. Twee jaar later hoopt de nieuwe bestuursvoorzitter van Rabobank dat de reputatie van zijn bank verbetert door 'openheid, transparantie en terughoudendheid met prestatievergoedingen'. Ook ziet Draijer dat sinds de Libor-affaire de cultuur bij Rabobank is veranderd. Dat was overigens geen vrijblijvende interne opdracht, maar een eis van De Nederlandsche Bank. Het toezicht binnen de bank is aangescherpt, de bankierseed is afgelegd, het moet weer om de klant gaan.

Veel van die klanten komen voor een hypotheek bij de Rabobank. Al zijn het er steeds minder. Iets meer dan 21 procent van de Nederlandse woningeigenaren had in 2014 een hypotheek via Rabobank. Twee jaar eerder lag dat percentage op 32 procent. "We willen niet terug naar dat soort percentages", zegt financieel directeur Bert Bruggink. Hij zegt te streven naar een marktaandeel van rond de 25 procent.

Te veel hypotheken op de balans maakt het lastig om aan de strengere kapitaaleisen voor banken te voldoen. Tegenover de uitstaande leningen moet de bank ook financiële reserves aanhouden.

Daarom wil Bruggink de hypotheken verhuizen naar grote institutionele beleggers. De huisbezitter die een hypotheek afsluit bij Rabobank, komt dan terecht op de balans van bijvoorbeeld pensioenfondsen of verzekeraars. Het gaat niet om securitisatie, benadrukt Bruggink. Securitisatie is opknippen van hypotheekportefeuilles in obligaties. Het zijn dit soort praktijken waarmee de financiële crisis in de VS begon.

Als banken hun hypotheken doorplaatsen naar grote beleggers, kan dat voor een stijging van de hypotheekrente zorgen, zei Bruggink eerder deze maand. Het leverde hem een boekwerk op aan kritische artikelen en boze brieven. Volgens diverse economen zijn de marges op hypotheken al hoog.

Waarschijnlijk waren de uitspraken van Draijer en Bruggink over stijgende rentetarieven bedoeld voor politici die almaar strengere buffers eisen. Ook VNO-NVW-topman Hans de Boer ageerde deze week tegen 'het bashen van banken'. Draijer zegt aandacht voor het probleem van de steeds strengere eisen te vragen omdat het de economie van Nederland en Europa schaadt. "Strengere eisen moeten niet tot gevolg hebben dat we vastlopen in de kredietverlening."

De kritiek op Bruggink ging vooral over de hogere rentes op hypotheken, maar onderhuids broeide ook het wantrouwen tegen financiële instellingen. Wantrouwen dat Draijer zo graag wil bestrijden met transparantie. De vraag die blijft hangen is of doorplaatsen van hypotheken naar pensioenfondsen, verzekeraars of andere externe beleggers bijdraagt aan die zo gewenste transparantie. Ook de kosten voor huizenbezitters met een hypotheek kunnen hierdoor kunstmatig stijgen.

undefined

Jaarcijfers

Rabobank boekte vorig jaar een nettowinst van 1,84 miljard euro. In 2013 was dat 8 procent meer.

Dat komt doordat vorig jaar de verkoop van Robeco in de cijfers was verwerkt. Dat was een eenmalige boekwinst. Zonder deze verkoop, het onderliggende resultaat genoemd, steeg de winst wel fors.

Het marktaandeel hypotheken daalde met 4 procent.

Klanten losten 4 miljard euro extra af op hun hypotheken.

Het aantal medewerkers kromp met 15 procent, door een interne reorganisatie en de verkoop van de Poolse bank BGZ.

undefined

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden