WetenschapGeslachtsverandering

Transgenders sterven eerder, maar dat komt niet door hun hormoonbehandeling

null Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld Getty Images/iStockphoto

Transgenders overlijden eerder, maar dat komt niet door de hormoonbehandelingen die ze ondergaan.

Mensen die een geslachtsverandering hebben ondergaan, lopen jaarlijks een grotere kans te overlijden dan de rest van de bevolking. Een tweemaal grotere kans, door de bank genomen. Dat komt vooral doordat zij meer risico lopen op hart- en vaataandoeningen, hiv-gerelateerde ziekte, longkanker en niet-natuurlijke oorzaken als zelfdoding.

Dat blijkt uit een groot onderzoek van het Amsterdam Universitair Medisch Centrum, geleid door hoogleraar Martin den Heijer. De genderkliniek van het Amsterdam UMC is verreweg de grootste in het land. In de afgelopen vijf decennia zijn daar bijna negenduizend mensen onder behandeling geweest. Die groep is groot genoeg om te kijken wat de gezondheidseffecten zijn van geslachtsverandering op lange termijn.

Het ging de onderzoekers vooral om de vraag of de hormoonbehandelingen, die transgenders kunnen krijgen, effect hebben op hun levensverwachting. Daarom keken ze alleen naar de mensen die in de kliniek op volwassen leeftijd hormoontherapie hadden gekregen. Niet alle transgenders ondergaan hormoonbehandeling; het gaat in deze kliniek om iets meer dan dan de helft van de mensen.

Hogere sterftekans voor wie vrouw werd

Mensen die bij de geboorte als man waren aangemerkt en later vrouw werden, blijken in de onderzochte periode een tweemaal hogere kans op overlijden te hebben gehad dan de gemiddelde man, en een bijna driemaal grotere kans dan de gemiddelde vrouw. Mensen die als vrouw geboren waren en later man werden hadden een bijna tweemaal grotere kans op overlijden dan de gemiddelde vrouw, maar een verschil met de gemiddelde man was er niet.

Bij personen die vrouw zijn geworden, zijn het vooral hartaandoeningen, hiv, longkanker en zelfdoding die voor de hogere sterftekans zorgen. Bij de personen die man zijn geworden komt de hogere sterftekans vooral door niet-natuurlijke doodsoorzaken, met name zelfdoding. Maar zelfdoding en hiv onder transgenders speelden vooral in de eerste decennia van de onderzochte periode, de jaren zeventig en tachtig. Die risico’s zijn kleiner geworden, zeggen de onderzoekers, door betere preventie en behandeling (hiv) en door een betere acceptatie van geslachtsverandering (zelfdoding).

Goede nazorg

Hoewel die doodsoorzaken afnamen, bleef het overlijdensrisico van transgenders over de hele linie gelijk: die is nog steeds tweemaal hoger dan in de algehele bevolking. Dat kan te maken hebben met een verandering in de klinische praktijk, zeggen de onderzoekers. Voor behandelingen met hormonen kwamen in het verleden alleen mensen in aanmerking die geen onderliggende klachten hadden. Nu worden hormoonbehandelingen, vanwege hun vele voordelen voor de betrokkene, ruimer toegepast.

Maar de belangrijkste boodschap van de onderzoekers is dat er voor het verbeteren van de overlevingskansen van transgenders niet naar die hormoonbehandelingen moet worden gekeken, maar naar goede nazorg om sociale isolatie, neerslachtigheid, risicovol gedrag als overmatig dringen, en hart- en longklachten te voorkomen.

Lees ook:

Een veilig veld maakt het verschil voor transgenders

De meeste transgenders voelen zich geaccepteerd bij hun sportvereniging. Toch krijgt zes op de tien te maken met negatieve gedragingen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden