Tragische politieke ontwikkeling Suriname

Met Bouterse als president van Suriname is de vrees gerechtvaardigd dat het land een ordinaire bananenrepubliek wordt.

De verkiezing van D. Bouterse tot president van Suriname behelst voor dat land een tragisch democratisch noodlot. Voor zover valt na te gaan is Bouterse de eerste president die staatshoofd wordt na een veroordeling tot een langdurige gevangenisstraf wegens drugsmisdrijven door een rechter in een ander land.

Aan de ene kant zal Nederland c.q. de Nederlandse regering deze democratisch tot stand gekomen resultante moeten eerbiedigen. Aan de andere kant staat die eerbiediging van een democratische uitkomst het niet in de weg om de contacten met Suriname op regeringsniveau tot een minimum te beperken.

Het is een goede zaak dat Den Haag inderdaad heeft besloten de relatie te bevriezen, maar te vrezen valt dat tengevolge van één en ander het rechtshulpverkeer tussen beide landen stroever zal gaan verlopen. Nederlandse justitiële autoriteiten zullen ervoor willen waken dat dossiergevoelige informatie, vooral in drugszaken, bij een aan Bouterse gelieerde minister van justitie belandt. En omgekeerd heeft Bouterse op juridisch vlak nog een rekening met Nederland te vereffenen.

Of Bouterse met zijn drugsveroordeling een paria in het gezelschap van staatshoofden wordt valt niet goed te voorspellen, al was het maar omdat er staatshoofden rondlopen die ook niet zuiver op de graat zijn.

Voor zover valt na te gaan is Bouterse het eerste staatshoofd tegen wie in eigen land bij een krijgsraad een strafvervolging wegens een 15-voudige moord loopt. Natuurlijk, ook Bouterse kan aanspraak maken op het onschuldbeginsel, maar dat is tamelijk geforceerd in aanmerking genomen dat hij publiekelijk op de Nederlandse televisie zijn daderschap bij die moorden heeft toegegeven.

Interessanter is echter of hij bij een veroordelend vonnis de tenuitvoerlegging daarvan zal belemmeren of een amnestiewetje door het door hem gedomineerde parlement zal jagen. Internationaal aanzien zal hij met zo’n veroordeling niet oogsten. De vrees is dan ook gerechtvaardigd dat Suriname een ordinaire bananenrepubliek wordt. Er zijn nu al berichten dat Surinamers het voornemen koesteren het land te verlaten. Ook journalisten die niet pro-Bouta zijn vrezen inmiddels voor hun leven. Wanneer in een land de vrije pers een dergelijke vrees koestert, is dat een onheilspellend teken.

En ook zal de tijd moeten uitwijzen of Bouterse als staatshoofd ondanks zijn drugsveroordeling immuniteit geniet en de belangen van Suriname in het buitenland naar behoren kan behartigen. Onder juristen en binnen het Nederlandse Openbaar Ministerie wordt verschillend over deze kwestie gedacht. Sommigen menen dat hem absolute immuniteit toekomt. Anderen, onder wie ook leden van het OM, menen dat het VN-verdrag inzake verdovende middelen van 1961 voorrang dient te hebben boven het volkenrechtelijk gewoonterecht waarop de immuniteit van een staatshoofd is gebaseerd. Met andere woorden: wat verdient voorrang, nieuw recht of oud recht?

Last but not least rijst de vraag of het presidentschap van Bouterse leidt tot een isolement van Suriname en zo ja, of dit van invloed zal zijn op de economische situatie. Onder de bezielende leiding van de voormalige president van de Surinaamse Centrale Bank, André Telting, beschikt het land op dit moment over een rooskleurige betalingsbalans en een economische groei van plusminus 6 procent per jaar. Zal dat zo blijven bij een interregionaal en/of internationaal isolement, nog afgezien van de te verwachten megalomane projecten en corruptie, waarbij de Surinaamse staatskas wordt geplunderd, zoals we ook in het Bouterse-verleden hebben gezien.

Want, zoals Bouterse’s voormalig hoofd van het ’wetenschappelijk bureau’ van zijn politieke partij, de NDP, eens onomwonden verklaarde: onder Bouterse wordt politieke macht in economische macht vertaald. Hij verklapte ook nog dat er in die periode ’miljoenen’ uit de staatskas naar de NDP zijn verhuisd.

In Suriname heeft de democratie gezegevierd, maar het vertrouwen in de rechtsstaat is aan het wankelen gebracht. Bij God en in Suriname is alles mogelijk, aldus een Surinaams gezegde. De recente politieke ontwikkelingen lijken de akelige juistheid hiervan te bevestigen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden