Tragedie leidt tot goud Quirot

GOTHENBURG - Vergeleken bij de lijdensweg van Ana Fidelia Quirot verbleken de blessure-perikelen van Ellen van Langen en de privé-problemen waarop Letitia Vriesde stuitte. De Cubaanse haalde uit haar persoonlijke tragedie de kracht voor de sprong naar de wereldtitel op de 800 meter. Vriesde volgde haar met Surinaams zilver waar Van Langen de frustratie van machteloosheid moest doorstaan.

Zowel lichamelijk als mentaal vergt het lopen van een 800 meter op het hoogste niveau een uitzonderlijke vorm van weerstand. Twee snelle voorrondes hadden het lichaam van de Olympisch kampioene zodanig ondermijnd, dat de finale het eindpunt vormde. Ze duizelde zoals destijds in Barcelona, minuten na het bereiken van de zesde plaats leek ze slaapwandelend de catacomben van het stadion te betreden. Dit is knapper dan wat ze op de Spelen deed, concludeerde haar trainer Frans Thuys. “Drie keer tot op de bodem gaan op een nulbasis, dat is fantastisch.”

Hoe tegenstrijdig moesten de gevoelens zijn voor de atlete die slechts loopt om te winnen. Ze voelde zich bij voorbaat kansloos. Daarom hoopte ze op een triomf van Quirot, omdat die van veel dieper moest vechten om boven te komen. In 1992, toen Quirot achter Van Langen Olympisch brons won, was ze drie maanden zwanger. Het noodlot sloeg toe op 25 januari 1993, toen de atlete in afwachting van de geboorte van haar kind de kleertjes waste en de teil heet water over zich heen kreeg. 38 procent van haar huid verbrandde. Gezicht, hals, armen, handen, borsten en buik liepen derde graads brandwonden op, longen waren aangetast. Quirots dochter kwam op de operatietafel een maand te vroeg ter wereld en stierf enige dagen later.

Na het geslaagde gevecht om haar eigen leven, piekerde ze er niet over om haar sportieve ambities op te geven, ondanks de sombere prognoses van doktoren. “Ik voel me verantwoordelijk voor de sport die me gemaakt heeft tot wat ik nu ben”, zegt de atlete die in Fidel Castro een vaste bezoeker aan haar ziekenbed had. Zodra enige lichamelijke inspanning was toegestaan, liet Quirot een hometrainer in het ziekenhuis installeren. Na precies 111 dagen trok ze voor het eerst de loopschoenen aan, vastbesloten een nog krachtiger wervelwind te worden dan ze voorheen was. Waarbij ze genoodzaakt door de brandende zon slechts 's avonds kon trainen.

In november van 1993, tien maanden na het ongeval, was Quirot terug, op de Centraal-Amerikaanse Spelen waar ze tweede werd achter Letitia Vriesde. Gisteren waren op mondiaal niveau de rollen omgedraaid, ofschoon dat niet voortkwam uit het diepe respect dat de in Rotterdam wonende Surinaamse heeft voor de winnares. Vriesde balanceerde op de toppen van haar kunnen, tactisch volmaakt lopend, met slechts tussen de 500 en 600 meter even een moeilijk moment. “Tot ik me realiseerde dat ik zo ver was gekomen dat ik niet meer op kon geven. De laatste 200 was ik weer helemaal helder en wist ik dat er een medaille inzat.”

Vriesde, die vier jaar geleden in Tokio al vijfde was, heeft de dalen van de topsport ook verkend. Maar met de treurige geschiedenis van Quirot in het achterhoofd, steun van familie en de inbreng van haar nieuwe trainer Henk Kraaijenhof vond ze opnieuw balans in het leven en lopen. “Quirot is wat dat betreft een voorbeeld voor allen. We moeten verder, terug vechten. Wat er ook gebeurt, niet opgeven.” Hetgeen Vriesde gisteren in de praktijk bracht door vanaf de eerste meter aan goud te denken, zelfs toen in de beslissende versnelling zilver het hoogtepunt bleek.

Met 1.56,68 vestigde Vriesde een vorstelijk Middenamerikaans record en spoelde ze blessure- en relatieproblemen van '93 weg. En de deceptie van de Spelen, waar ze vroegtijdig uit het toernooi werd gekegeld. Kraaijenhof bleek in staat haar lichamelijk en mentaal weerbaarder te maken. Hij zette haar in trainingen tegenover mannen, die haar aan alle kanten trachtten de baan uit te lopen.

Reacties op het behalen van de finale zei Vriesde niet te hebben gekregen van hoge Surinaamse heren. Grote prestaties zijn zeldzaam in het land dat in een crisis verkeert, de aandacht voor sport is naar de mening van Vriesde beneden de maat. Kennelijk is er Olympisch goud vereist om ook op het hoogste niveau te worden opgemerkt, zoals de zwemmer Anthony Nesty in 1988 heeft ondervonden.

In Nederland was het tot voor kort niet veel anders. Werd Ellen van Langen niet daags na haar Olympische titel haar uitkering ontnomen? Gisteren volbracht ze voor het eerst na dat historische moment weer een titeltoernooi, waaraan ze vol onzekerheden was begonnen. Van Langen trof het niet met de snelle halve eindstrijd van vrijdag, waarin ze voor de tweede maal tot het maximale van haar beperkte kunnen moest gaan.

Tijdens de voorbereiding op de finale bleek het Van Langen dat twee snelle voorronden hun tol hadden geëist. “De warming up was klote, ik had geen gevoel in mijn benen, geen souplesse.” Het lopen was ontdaan van het gebruikelijke gemak, bij elke stap moest worden gedacht. “Tijdens versnellingen was het rammen, rammen, rammen, zonder het gevoel van ontspanning. Ik was bovendien te vermoeid om technisch goed te lopen.”

Naar vermogen blijkt Van Langen zelfs met een beperkt loopprogramma in wedstrijden verder dan diep te kunnen gaan. Het is wonderlijk wat er dan met haar gebeurt. Vrijdag bleek ze de halve finale exact te kunnen reconstrueren tot twintig meter voor de finish, waar ze kennelijk meer kan geven dan een ander. Daarna was het geheugen blanco.

Gisteren had de 29-jarige meteen het gevoel dat ze moest sprinten voor haar leven om aan te pikken. Toen de voor haar lopende Gurina een gat met de voorste vijf liet vallen, overviel haar een onbekende onmacht. “Ik hield me voor dat ik die ruggen moest volgen, maar over Gurina heen, dat ging niet. Het doet pijn als je in een race zit en je kunt niet anders. Je ziet ze voor je lopen, maar je kunt er niet naar toe. Dat is frustrerend.”

Het was een opluchting dat Gothenburg zonder injecties kon worden weerstaan. En driemaal op rij onder de twee minuten lopen kon slechts tevredenheid geven. Over het vervolg moet ze vanochtend beslissen. Woensdag kan ze tijdens het befaamde gala van Zürich aan de bak. “Ik weet het nog niet. Ik wil het seizoen nog niet afsluiten. Maar aan de andere kant wil ik wel eens van die pijn in mijn voet af.”

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden